Öfkeyi ifade etme öğrenilince şiddet azalıyor

  • Giriş : 06.06.2006 / 00:00:00

Gittikçe çoğalan şiddet endişelerimizi artırmaya devam ediyor. Ailede, okulda, sokakta ve televizyonda zaten var olan şiddetin okuldaki gençlere de sıçramaması mümkün değildi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Kişiyi şiddete en çok iten nedenler, ailede sevgi ve ilgi eksikliği, aile içi şiddet, dinî ve ahlakî eğitim eksikliği, disiplin sorunları, arkadaşlıkla ilgili sorunlar, sosyal çevrenin kişiyi korumakta yetersiz kalması ve alt kültür sorunları, medyada şiddet içeren dizi film ve programların gösterilmesi, şiddet içeren internet siteleri, bilgisayar atari vb. oyunları, alkollü içecekler ve bağımlılık yapan madde kullanımı, stresle başa çıkılamaması, kişinin temel ihtiyaçlarının karşılanmamış olması vb. olup bütün bunlar öfkenin doğru ifade edilmesini önlemekte kişiyi saldırganlığa itmektedir.

Öfke; mutluluk, üzüntü, korku ve nefret gibi günlük hayatta yaşadığımız beş temel duygumuzdan biridir. Öfke ve saldırganlık birbiriyle karıştırılır. Aslında öfke bir duygu, saldırganlık ise bir davranış şekli olup birbirlerinden farklıdırlar. Öfke doğru olarak ifade edildiği takdirde olumlu, sağlıklı, enerji veren, bireyi uyaran, canlandıran bir duygudur. Öfke, bazen saldırganlığa yol açıp insanların başlarının derde girip birçok problemle karşılaşmasına sebep olduğundan, birçok kişi öfkelerini göstermek istemezler. Öfkenin doğru şekilde ifade edilmeyip bastırılması, var olan enerjinin içe döndürülmesi demek olup sonucunda öfke patlamaları veya psikosomatik hastalıklar görülebilir.

Öfkeden kişiyi geliştirecek şekilde uyaran olarak istifade edilmesi ve doğru olarak ifade edilmesi küçük yaşlarda öğrenilir. Aile bireyleri en etkili modeli oluştururlar. Bu sebeple anne- baba kendilerinin veya diğer kardeşlerin vurmak, bağırmak, hakaret gibi olumsuz öfke ifade tarzlarının olmamasını sağlamalıdır.

Kişi yanlış davranışları ailede görmese de aile dışı sosyal ortamlarda da yanlış davranışlar kazanabilir. Bu sebeple anne-baba bireye öfkeyi doğru ifade etme açısından güzel örnekler görebileceği ortamlar hazırlamaya önem vermelidir.

Bununla beraber olumsuz davranışa karşı olumsuz davranışın kullanılmasını gerektiren nadir durumlar vardır. Burada öfkenin saldırganlıkla ifade edilmesinden ziyade savunma önemlidir. Kişinin karşı tarafı daha fazla saldırgan davranmasına yol açmayacak şekilde kendisini nasıl savunacağı küçüklükten itibaren bireye öğretilmelidir.

Hangi durumlarda öfkelenmek ve hangi durumlarda saldırganlık uygun değildir, uygun sosyal ortamlarda bulunarak öğrenilir ve bu, dinî ve ahlaki eğitimle desteklenir. İnsanlarla yakın ilişkiler kurdukça kişi ne gibi durumlarda nasıl davranmak daha iyi sonuç verir, hangi şekilde davranışlar kişinin başını derde sokar, başkaları kendilerini nasıl kontrol ediyorlar, nasıl uygun şekilde öfke ifade edilir, yaşayarak ve engellerle karşılaşıp engellerle başa çıkarak öğrenir. Okul da bu konuda önemli bir eğitim yeridir. Yanlış davranışları değiştirmeye yönelik davranış eğitimi rehber öğretmenler ve din kültürü ve ahlak dersi öğretmenleri tarafından etkili bir şekilde sevdirerek başarıyla verildiğinde saldırganlık ve şiddetin önlenmesinde aile eğitimini destekleyecektir.

Psikolojik problemlerinizle ilgili soru sormak için Tel: 0216 411 18 13, Faks: 0216 386 68 54

Öfke neden saldırganlığa yol açar?

Öfke tepkisine sebep olan durumların başında engellenmiş plan, prestij kaybı, ailede karşılaşılan güçlükler, kışkırtma ve aşağılık duygusu gelir. Bunlar gerçekten var olabilir ya da kişi onu insanlara güvenememe, insan davranışlarını genelleme, kişiselleştirme (üzerine alma) gibi düşünce tarzı sebebiyle var gibi algılayabilir. Şu düşünce tarzları başkalarının davranışlarını yanlış anlamaya sebep olduğundan dikkat edilmelidir:

İnsanlar hep benimle uğraşıyor.

Bana güvenmediği için benim isteğime karşı çıkıyor. Yine açlık, susuzluk, aşırı yorgunluk, bazı organik hastalıklar biyokimyasal etkilerde öfkenin daha çabuk saldırganlığa dönüşmesinde etkili olmaktadır. Bireyin değiştirmeye çalıştığı duyguları ve düzeltmeye çalıştığı davranışları yanlış ve zararlı alışkanlıkları aşırı stresli durumlarda daha çabuk ortaya çıkar. Bu sebeple başa çıkma becerilerinin kazanılarak strese karşı dayanıklılığın artırılması, davranış eğitimi, öfkeyi doğru ifade bu gibi kontrol zorluklarını önler.

Örnek öfke ifadesi

Öfkeyi stres ortamı geçtikten sonra ifade etme.

Öfke belirtilerinde sakinleşmeye çalışma.

Empati gösterme

İnsanların hata yapabileceklerini kabul etme ve gerekirse affetme.

Bir işi yaparken ahlak ve hukuk dışı davranışlardan uzak durma.

Gösterilen çabaya değmediği takdirde isteğinden vazgeçebilme.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious