Ombudsmanlıkta Demirel'in önü kapandı

  • Giriş : 16.06.2006 / 00:00:00

TBMM Genel Kurulu, 'Ombudsmanlık' olarak bilinen yasa tasarısını kabul etti.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


TBMM'de kabul edilen Ombudsmanlık Kanunu ile ombudsman olacak kişiye hukuk, siyasal bilgiler veya iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olma şartı getirildi.
Dün gece TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu ile vatandaşların devlet ile olan sorunlarının çözümünde hakem rolü üstlenecek olan "kamu denetçisi" olacak kişilerin özellikleri de kanuna yerleştirildi.

57. Hükümet döneminde Avrupa Birliği'ne Uyum Yasaları olarak anılan düzenlemeler içinde yer alan ombudsmanlık modeli gündeme geldiğinde 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in adı öne çıkarılmıştı. Ancak önceki gece yapılan düzenleme ile Demirel'in "ombudsman" olma ihtimali suya düştü. Kanun'un 10. maddesinde Kamu Denetçisi olacak kişinin, "Hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilimler, idarî bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından, mezun olması" şartı getirildi.

Böylece, Mimarlık Fakültesi mezunu olan Süleyman Demirel'in, ombudsman olma ihtimali ortadan kalktı. Öte yandan AK Parti Hükümeti'nin, baş ombudsman veya "baş kamu denetçisi" olarak Yargıtay Onursal Başkanı Doç. Dr. Sami Selçuk'u düşündüğü öğrenildi.

OMBUDSMAN'DA ARANAN ŞARTLAR

Başdenetçi ve denetçilerin nitelikleri

MADDE 10- (1) Başdenetçi veya denetçi seçilebilmek için aşağıdaki şartlar aranıyor: a) Türk vatandaşı olmak,

b)Seçimin yapıldığı tarihte 40 yaşını doldurmuş olmak,

c) Hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilimler, idarî bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından, mezun olmak,

ç) Mesleği ile ilgili olarak kamu kurum veya kuruluşlarında veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında ya da özel sektörde en az on yıl çalışmış olmak,

d) Kamu haklarından yasaklı olmamak,

e) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak,

f) Başvuru sırasında herhangi bir siyasî partiye üye olmamak,

g) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, üç aydan fazla hapis veyahut Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, millî savunmaya, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan veya zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflâs, kaçakçılık veya ihaleye fesat karıştırma suçlarından hükümlü bulunmamak.


OSMANLI'DAN İSVEÇ'E SONRA AB'YE ŞİMDİ TEKRAR TÜRKİYE'YE

Osmanlı Devleti'nde idarî yargı sisteminin olmaması sebebiyle halkın idareye yönelik şikâyetlerini incelemek üzere, "Kadıûl-Kudat" adıyla özel görevli kadı (hâkim) tayin edilmişti. Bu kişiler, padişah da dahil, idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarına karşı halkın yaptığı başvuruları değerlendirerek etkin bir denetim sağladı. İsveç Kralı 12. Charles, Osmanlı Devletinde bulunduğu 18. Yüzyılın başlarında bu Kurumu incelemiş ve ülkesine döndüğünde "ombudsman" adıyla oluşturdu. Diğer Avrupa ülkeleri de bu uygulamadan esinlenerek "ombudsman" kurumunu kurdu.

Günümüzde bu kurum, aralarında Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya ve Hindistan'ın da bulunduğu yüzü aşkın devlette ülke, bölge, kent veya sektör itibarıyla hizmet veriyor. Ayrıca Avrupa Birliği de, Avrupa Birliği bürokrasisi tarafından yapılacak yanlış uygulamalara karşı üye ülke vatandaşlarının haklarını korumak üzere "ombudsman" kurumunu oluşturdu. İsveç dilinde

"ombudsman" kelimesi, vekil, delege, avukat veya başkaları adına hareket etmeye ve onların haklarını korumaya yetkili kılınmış kimse anlamında kullanılıyor. Kurum olarak "ombudsman", bugün parlâmento tarafından, parlâmento adına idareyi denetlemek için seçilmiş kimse veya kimseleri ifade ediyor. "Ombudsman" kelimesinin Türkçe karşılığı olarak; "halk denetçisi", "kamu denetçisi", "kamu hakemi", "arabulucu", "halk avukatı", "yurttaş sözcüsü" gibi ifadeler kullanılıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious