Yunanistan'da yok olduğu sanılan Osmanlı eserleri, Dışişleri Bakanlığı'nın 2.5 yıl önce başlattığı bir çalışmayla gün yüzüne çıkartıldı. Bakanlık tarafından görevlendirilen Marmara Üniversitesi öğretim görevlisi Neval Konuk, adeta bir hafiye gibi Yunanistan'da adım adım Osmanlı eseri aradı. Yaklaşık 600 eser bulan Konuk, araştırmanın 2015 yılında tamamlanacağını söyledi.

ÖNCE ÇİZİMLER ÇIKTI

Akşam'ın haberine göre Dışişleri Bakanlığı, 2007 mayısında Yunanistan'daki Osmanlı eserlerinin tam envanterinin hazırlanması için karar aldı. Bakanlık, bu görevi Balkanlar ve özellikle Yunanistan'da yaptığı çalışmalarla tanınan Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Neval Konuk'a verdi. Konuk, Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve diğer arşivleri tarayarak işe başladı. Bu sayede Yunanistan'daki Osmanlı eserleriyle ilgili bilinmeyen yazışmalar, belgeler, mimari çizimler tek tek ortaya çıktı. Özellikle Makedonya bölgesinde 10 şehir ve Selanik'te bulunan Osmanlı eserleriyle ilgili bugüne kadar ortaya çıkmamış 21 mimari çizim bulundu.

Neval Konuk belirlediği eserlerin yerlerini tespit emek için bölgeye gitti. Selanik, Florina, Serez, Yenişehir, Karaferya, Yenice, Vardar gibi birçok şehri 2.5 yıl boyunca adım adım gezdi. Konuk şimdiye kadar “Yıkıldı, yok oldu” denilen birçok eserin hâlâ ayakta olduğunu gördü. Bazı eserlerin de kalıntılarına ulaştı.

TÜRBE, KİLİSE OLMUŞ

Yunanistan'da binlerce kilometrekarelik bir alanda çalışan Neval Konuk literatürde “yok oldu” diye geçen yaklaşık 600 eseri bulup ortaya çıkarmayı başardı. Bunlardan en önemlisi de Kılkış'ta karşısına çıkan Beyazıd Baba Asitanesi. Bulgaristan'da çok bilinen “Otman Baba” gibi, Beyazıd Baba da tarihte kolonizatör Türk Dervişi olarak biliniyor. Beyazıd Baba'nın türbesinin ise hâlâ ayakta olup olmadığı bilinmiyordu. Konuk, uzun araştırmaların ardından türbenin yerini bulmuş. Ancak asitaneden günümüze sadece türbe binası kalmış. O da çevresine yapılan ek yapılarla kilise haline dönüştürülmüş.

BAZILARI GİZLENİYOR

Yunanistan'da Osmanlı eserlerinin gizlendiğini söyleyen Konuk, Vodina'da Osmanlı döneminden kalma bir saat kulesini örnek veriyor. Saat kulesinin önünde “19'uncu Yüzyıl Kültürel Anıt” yazdığını belirten Konuk, “Osmanlı Saat Kulesi diye bir levha yazmıyorlar. Osmanlı ibaresini kullanmamayı tercih ediyorlar. Dini yapılar kimliğini belli ediyor ama hastane, okul gibi binalarla ilgili bilgilendirme hiçbir yerde mevcut değil” dedi.