Para politikamız sürecek, dövize müdahale yok

  • Giriş : 16.03.2006 / 00:00:00

Merkez Bankası başkanlığına vekaleten atanan Doç. Dr. Erdem Başçı, dün ilk basın toplantısını düzenledi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Başçı’nın bu açıklaması piyasalarda olumlu yankı buldu. Gün içinde Başçı’yla ilgili bir diğer gelişme ise asaleten atanması konusunda yaşandı. Devlet Bakanı Ali Babacan, kararnameyi Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’e sundu. Bir saat 15 dakika süren görüşmeden sonra açıklama yapılmadı. Sezer’in dosyaları inceledikten sonra karar vereceği öğrenildi. Köşk’ten beklenen haberin gelmemesi piyasalarda tedirginliğe yol açtı. Sabah borsa çıkışa geçerken, döviz ve faiz düşmüştü. Ancak akşam olumlu hava değişti. Döviz ve faizde yükseliş görüldü.

Babacan'ın Başçı'nın veto edilmesi ihtimaline karşılık Hazine Müsteşarı İbrahim Çanakçı'yı da aday olarak sunduğu belirtiliyor. Sedef Ayalp'in emekliye ayrılması sebebiyle boşalan başkan yardımcılığına Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü Rifat Günay vekaleten atanırken, Sezer'e başkan yardımcılığı için düşünülen isimlerin özgeçmişleri de takdim edildi. Süreyya Serdengeçti'nin görev süresinin dolması üzerine önceki gün Merkez Bankası Başkanlığı’na vekaleten atanan Erdem Başçı, kendisini vekaleten atayan en yaşlı üye Prof. Dr. İlker Parasız başkanlığındaki Banka Meclisi'ne teşekkür etti.

Başçı, para politikasının Aralık 2005'te ilan edilen ‘Enflasyon Hedeflemesi Rejiminin Genel Çerçevesi ve 2006 Yılı Para ve Kur Politikası' metinlerinde duyurulduğu şekilde devam edeceğini söyledi. "Dalgalı kur rejimi enflasyon hedeflemesinin olmazsa olmaz temel bir unsurudur." diyen Başçı, dolayısıyla dalgalı kur rejimi devam ederken ‘risk farkındalığının' toplumda giderek yerleşmesi ve ‘risk yönetimi ilke ve araçlarının' hem kamu hem de özel kesimlerce daha çok kullanılır olması yönündeki çabaların süreceğini bildirdi. Ekim 2003'ten bu yana başkan yardımcılığı görevini sürdüren Başçı, "Bundan sonra atacağımız her yeni adım, öncekilerde olduğu gibi, hem Merkez Banka’mızı hem de Türkiye ekonomisini bir önceki durumuna kıyasla daha iyi bir noktaya taşıyacaktır." dedi. Gazetecilerin Başbakan Tayyip Erdoğan'ın 9 ay sonra Yeni Türk Lirası'ndaki 'yeni' ismini kaldıracakları yönündeki açıklamasını hatırlatması üzerine Başçı, "TCMB Piyasalar Genel Müdürlüğü'nde bir levha vardır: Orada der ki, zoru hemen yaparız, imkânsız biraz vakit alır." dedi. İzlenen politikalarda değişiklik olup olmayacağına ilişkin bir soruya da Başçı, "Genel politika metinlerimiz biliyorsunuz enflasyon raporu ve aylık olarak Para Politikası Kurulu toplantısından sonra yaptığımız değerlendirme özetleri. Buralarda baktığımız her türlü veri dikkate alınıyor. Ben herkese o metinleri dikkatlice okumalarını öneriyorum." cevabını verdi. Merkez Bankası'nın yaptığı çalışmalara da değinen Başçı, bunlar arasında şeffaflık ve hesap verebilirlik; açık enflasyon hedeflemesine geçiş ve paradan altı sıfır atılmasını saydı ve şunu ekledi: "Rahatlıkla ifade edebilirim ki bu gelişmeler sonucunda Merkez Bankası bağımsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında dünya standartlarında ileri bir düzeye ulaşmış ve beğeni ile izlenen merkez bankalarından biri haline gelmiştir." Başçı, sonbaharda ‘dolarizasyon' ve bunun getirdiği ‘dalgalanma korkusu' konularını irdeleyecek bir uluslararası konferans planlandığını da açıkladı.

Sedef Ayalp'in yerine Rifat Günay

2002-2005 yılları arasında uygulanan ‘örtük enflasyon hedeflemesi' rejimi altında ‘düşen enflasyon' sürecinin tasarımı ve yönetilmesinde çok önemli katkılarda bulunan Serdengeçti'nin emekliliği dışında başkan yardımcılarından Sedef Ayalp'in 8 Mart 2006 itibarıyla emekliye ayrıldığını, Fatih Özatay'ın ise 4 Nisan 2006 itibarıyla emekli olmak üzere dilekçe verdiğini hatırlatan Başçı, bu durumda Özatay'ın 23 Mart tarihinde yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısına katılabileceğini bildirdi. Bankanın karar organlarından Yönetim Komitesi'nin karar alabilmesi için en az üç üyenin oyuna, Para Politikası Kurulu'nun ise toplanabilmesi için en az beş üyenin katılımına ihtiyacı bulunuyor. Bir taraftan emeklilik dolayısıyla boşalan bu üç önemli görev için atama süreçleri yürürken, toplantıların yapılması ve karar süreçlerinin aksamadan ilerlemesinin gerektiğini vurgulayan Başçı'nın verdiği bilgiye göre, Sedef Ayalp'ten boşalan başkan yardımcılığına TCMB Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü Rifat Günay'ın vekaleten atanması Bakan Babacan tarafından uygun görüldü. Yeni görevine başlayan Günay, 1965 yılında Mersin'de doğdu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nden 1985'te mezun olan Günay, 1986-1994 yılları arasında Merkez Bankası'nda müfettiş yardımcısı ve müfettiş olarak çalıştı. 1995'te Bankacılık Genel Müdürlüğü Banka İşleri Müdürü, 1998'de Bankacılık Genel Müdürü olan Günay, 23 Ağustos 2005'te Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü görevine getirilmişti.

Serdengeçti'den Babacan'a veda ziyareti

Eski Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, Devlet Bakanı Ali Babacan'a, Hazine'deki makamında veda ziyaretinde bulundu. Babacan, ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, para politikalarının tavizsiz ve kararlılıkla uygulanmasında ve enflasyon ile mücadelede Merkez Bankası'na önemli görev düştüğünü belirterek, "Merkez Banka’mız bunu bugüne kadar başarı ile yerine getirdi. Kuşkusuz bundan sonra da bu kararlılık, bu mücadele aynı hızla devam edecektir." dedi. Serdengeçti'nin tecrübesi ile büyük destek verdiğinin altını çizen Babacan, şunları söyledi: "Kendisi ile yoğun, tempolu, ancak aynı zamanda başarının verdiği moral ile oldukça keyifli bir çalışma döneminde birlikte olduk. Kendisinin bilgi, birikim ve tecrübesinden yararlanmış olmaktan son derece memnuniyet duydum. Bu vesileyle kendisine teşekkür ediyor, başarılarının devamını diliyorum."

MÜLKİYELİLERİN AĞIRLIĞI VAR

Dünyada merkez bankası başkanlarının ortalama görev süresi 7 yıl. Türkiye'de, 1930'dan bu yana görev yapan Merkez Bankası başkanlarının ortalama süresi 3,9 yıl. Bu sürenin üzerinde başkanlıkta kalanların (Gazi Erçel'in dışındakiler) tamamı tek parti iktidarı zamanında görev yaptı.

Diğer ülkelerdeki başkanların çoğunluğunun uzmanlık alanı, ekonomi, finans ve bankacılık üzerine. Hepsinin ortak özelliği aynı konularda lisans ve lisans üstü eğitim yapmış olmaları. Türkiye'de de benzer bir yapı var.

Türkiye'de görev yapan 19 başkanın 11'i Siyasal Bilgiler Fakültesi kökenli. Geri kalanlardan 2'si Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1'i Boğaziçi Üniversitesi, 1'i Marmara Üniversitesi, 1'isi de Marsilya Darulfünun mezunu.

Dünyadaki başkanların yüzde 41'i ABD'de eğitim görmüş. TC Merkez Bankası başkanlarından 7'si (yüzde 37'si) lisans üstü eğitim için ABD'de bulunmuş.

Türkiye'deki başkanların çoğunluğu memuriyet kökenli. Maliye Bakanlığı ve Hazine'de görev yapmış olanların sayısı 10. Görev yapan 19 başkandan 9'u hayatta.

1950-1989 yılları arasında 38 gelişmekte olan ülkede her 4 hükümet değişikliğinde bir Merkez Bankası Başkanı’nın görevi sona ererken, bu sayı sanayileşmiş ülkelerde 10'a çıkıyor. Türkiye'de ise 1931-2002 yılları arasında her üç hükümet değişikliğinde bir merkez bankası başkanı değişti. Oran son yıllarda düşüyor.

MERKEZ BANKASI'NDAN 19 BAŞKAN GEÇTİ*

1- Selahattin Çam (1931-1938)

2- Kemal Zaim Sunel (1938-1949)

3- Mustafa Sadi Bekter (1949-1950)

4- Osman Nuri Göver (1951-1953)

5- Mustafa Nail Gidel (1953-1960)

6- Memduh Aytür (Tedvir) (1960)

7- İbrahim Münir Mostar (1960-1962)

8- Ziya Kayla (1963-1966)

9- Naim Talu (1967-1971)

10- Memduh Güpgüpoğlu (1972-1975)

11- Cafer Tayyar Sadıklar (1976-1978)

12- İsmail Hakkı Aydınoğlu (1978-1981)

13- Osman Şıklar (1981-1984)

14- Yavuz Canevi (1984-1986)

15- Rüşdü Saracoğu (1987-1993)

16- Nihat Bülent Gültekin (1993-1994)

17- Şakir Yaman Törüner (1994-1995)

18- Süleyman Gazi Erçel (1996-2001)

19- Necip Süreyya Serdengeçti (2001-2006)

* Merkez Bankası Kanunu 1930'da kabul edildi.

Bir yıl sonra da banka kuruldu.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious