Petrol 100 dolara çıktı, borsalar tedirgin

  • Giriş : 03.01.2008 / 14:37:00

100 doları gören petrol fiyatlarının ABD ekonomisinde stagflasyon (bir ekonominin, aynı anda hem işsizlik hem de enflasyon içinde bulunması) kaygılarını körükleyince borsalar olumsuz etkilendi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


ABD'de dün açıklanan ISM imalat endeksi verisinin beklentilerin altında gelmesinin de etkisiyle ABD ve Avrupa borsalarının ardından İstanbul Menkul Kıymetler Borsası hızla geriledi. Endeks ilk seansta yüzde 1,87 kayıpla 53 bin 685,88 puana indi. Dolar ise 1,175 YTL seviyelerine yükseldi. Global büyümeye ilişkin kaygıların yanısıra Kenya ve Pakistan'daki siyasi gerilimler de piyasaları olumsuz etkiliyor. Analistler, Kenya'da seçim sonrası yaşanan şiddet olayları ve Pakistan muhalefet lideri Benazir Butto'nun öldürülmesinin, ABD mortgage piyasasındaki kayıplar nedeniyle zaten gergin olan yatırımcıları daha da tedirgin ettiğini belirtiyor.

Dolar piyasa genelindeki düşüşünü sürdürdü ve euro karşısında bir ayın en düşüğüne gerilerken, yen karşısında da yüzde 1 değer kaybetti. Dolar beş haftanın en düşük seviyelerinden işlem görüyor.

Dünkü işlemlerde varil başına 100 doları gören petrol fiyatları, ekonomik büyümenin duraklamaması ve yakıt talebinin azalmaması halinde, önümüzdeki beş yıl içinde muhtemelen daha da yükselecek. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) dışındaki bazı bölgelerde üretimin yavaşlaması, Çin gibi ülkelerden gelen talebin artması ve ham petrolü yakıta dönüştüren petrol rafinerilerin yetersizliğinin, 2002 yılında fiyatlarda görülen toparlanmayı daha desteklemesi bekleniyor. Brüksel'deki Fortis'ten analist Kris Voorspools, "Petrol fiyatları bu seviyelerden daha da artabilir...Bu temel arz talep meselesi" dedi. "Talep artıyor ve rafineri sektörü ile ilgili yapısal bir sorun da var. Yüksek kaliteli ürünler için daha fazla talep var ve rafineriler bu tür üretim için yeterli değiller."

ABD ham petrolündeki bu yükseliş fiyatları, OPEC üyeleri İran ve Irak arasındaki savaşın petrol arz krizini tetiklediği 1980 yılında enflasyona göre ayarlandığı 101.70 dolar zirvesine yaklaştırdı. Londra'daki Barclays Capital'den analist Kevin Norrish, "Yıllık ortalama fiyatlarının istikrarlı bir şekilde yükselmesini öngörmeyen bir senaryo düşünmemiz zor" dedi. OPEC'in bazı arz kısıntıları petrol fiyatlarının geçen sene içinde yüzde 58 artmasına destek oldu. Bu, on yılın en büyük yükselişiydi. Dünya petrollerinin üçte birinden fazlasının kaynağı olan OPEC, petrol fiyatlarını düşürmek için daha fazla bir şey yapamayacağını çünkü gruba üye 13 ülkenin üretebilecekleri kadar petrolü ürettiklerini söyledi. Petrol fiyatlarının rekora çıkmasının ardından OPEC üyesi Libya'nın üst düzey petrol yetkilisi Şukri Ghanem, "OPEC'in yapabileceği çok az şey var...Birçok OPEC üyesi tam kapasite üretim yapıyor" dedi.

Değer kaybına uğrayan ABD doları, Ortadoğu'daki siyasi gerilim ve petrolün finans yatırımcıları için daha çekici hale gelmesi de fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi. Cameron Hanover'dan analist Peter Beutel, "Biz (varil başına) 80 doların üstüne iten bütün unsunlar şimdi daha da yukarı hareket ettiriyor...Daha fazla arz gelmedikçe ya da talep teklemeye başlamadıkça herhangi bir seviyeyi görmememiz için bir sebep yok" dedi.

Altında yeni rekor

Spot altın ons başına 862.95 dolarla rekor seviyeye tırmandı. İşlemciler, petrol fiyatlarının varil başına rekor 100 doları görmesinin enflasyon kaygılarını tetiklemesiyle önümüzdeki haftalarda altının yeni rekor seviyeleri test edebileceğini belirtiyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious