Pinochet'in ardından

  • Giriş : 11.12.2006 / 00:00:00

Şili'nin eski diktatörü Augusto Pinochet'in ardından

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Darbeyle geldiği yönetimde 1973'ten 1990'a kadar kalan ve bu dönemde birçok cinayet ve adam kaçırmadan sorumlu tutulan Pinochet'in ölümünün ardından, özellikle başkent Santiago olmak üzere ülkede diktatörün destekçileri ve muhalifleri arasında çatışmalar çıktı.

Pinochet'in ölümünün ardından yurt dışından da karmaşık mesajlar geldi. Beyaz Saray Şili'nin Pinochet döneminde "tarihinin en zor zamanlarından birini yaşadığını" belirtirken, İngiltere Dışişleri Bakanı Margeret Thatcher, Pinochet'in ölümünden derin üzüntü duyduğunu bildirdi. Pinochet'in 1973 yılında devirdiği Şili'nin Marksist lideri Salvador Allende'nin kızı Isabel Allende, Şilili diktatörün "adli soruşturma altında ölmesine rahatladığını; ancak yine de yargılanmış olarak ölmüş olmasını istediğini" söyledi. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva da Pinochet döneminin "Güney Amerika için karanlık bir dönem olduğunu" belirtti.

Ölüm haberinin ardından Pinochet'i destekleyenler hastane önünde toplanarak göz yaşı dökerken, bir grup muhalif de sokaklarda sevinç gösterileri düzenledi. İki farklı grubun karşı karşıya geldiği yerlerde ise iki grup arasında çatışmalar yaşandı. Polis, başkentte yaşanan olaylara göz yaşartıcı bomba ve tazyikli su ile müdahale etti. Olaylarda polisin havaya da ateş açtığı ve yaralananlar olduğu bildirildi. Çıkan olaylarda 6 polis yaralanırken, dün akşam meydana gelen olaylarda göstericiler en az üç otomobili ateşe verdi, çok sayıda kişi de gözaltına alındı. Polisin, yaklaşık 5 bin kişilik gösterici grubunun arasına maskeli kişilerin sızmaya çalıştığını fark etmesinin ardından duruma müdahale ettiği bildirildi. Olayların, göstericilerden bazılarının Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na yürümeye kalkışmasıyla dahada şiddetlendiği kaydedildi.

Pinochet'in 1973'te darbeyle işbaşına geldiği ve 17 yıl iktidarda kaldığı süre içinde yaklaşık üç bin kişi "ölmüş ya da kaybolmuştu." Pinochet'in, Şili'nin Marksist lideri Salvador Allende'yi devirdikten sonra ülkeyi yönettiği 17 yıl boyunca rakiplerini ve muhalifleri öldürmek ve kaçırmakla suçlanıyordu. Bu dönem içinde 28 binden fazla kişiye de işkence edilmiş, binlerce Şilili de ülkeden kaçmış veya sürgüne gönderilmişti.

Ancak Pinochet, insan hakları ihlalleriyle ve yolsuzlukla suçlanmasına rağmen, sağlık durumunun kötü olması nedeniyle yargılanamadı. Şili Yüksek Mahkemesi, 2000 yılında Pincohet'in dokunulmazlığını kaldırmış ve yargılanmasına olanak tanımıştı. Ancak aynı mahkeme, iki yıl sonra suçlamaları kaldırarak savunmanın itirazlarını kabul edip Pinochet'in yargılanamayacak kadar yaşlı olduğuna hükmetmişti. Ekim ayından beri cinayet, adam kaçırma ve işkence suçlarından dolayı ev hapsinde tutulan Pinochet'in bu cezası da geçtiğimiz ay kaldırılmıştı.

DEVLET TÖRENİ YOK

Santiago'da dün akşam ölen Augusto Pinochet için devlet töreni düzenlenmeyecek. Hükümet sözcüsü Ricardo Lagos, askeri birliklerde bayrakların yarıya indirileceğini; ancak devlet töreni düzenlenmeyeceğini duyurdu. Cenazesi yarın kaldırılacak olan Pinochet için ulusal yas da ilan edilmeyecek.

Hakkındaki suçlamalara rağmen Pinochet, çok sayıda sadık taraftarı olan bir liderdi ve destekçileri onu "ülkeyi Marksizm'den kurtaran lider" olarak niteliyordu. Ancak 2004 yılında Pinochet'nin yurt dışına 27 milyon dolar kaçırdığının ortaya çıkması üzerine bu destek azalmıştı. Pinochet ve oğlu Marco Augusto Pinochet için ayrıca uyuşturucu kaçakçılığı yaptığına dair iddialar ortaya atılmıştı. Ancak aile bunu reddetti.

Pinochet'in ölümünün ardından yurt dışından da karmaşık mesajlar geldi. Beyaz Saray Şili'nin Pinochet döneminde "tarihinin en zor zamanlarından birini yaşadığını" belirtirken, İngiltere Dışişleri Bakanı Margeret Thatcher, Pinochet'in ölümünden derin üzüntü duyduğunu bildirdi. Thatcher'ın sözcüsü, Pinochet'in ailesine başsağlığı dilediklerini açıkladı.

Uluslararası Af Örgütü de yaptığı açıklamada Pinochet'in ölümünün, Şili hükümetine insan hakları ile ilgili davalarda elini çabuk tutmasına yönelik bir işaret olarak algılanması gerektiği yönünde bir mesaj olduğunu bildirdi. Londra merkezli af örgütünden yapılan açıklamada "Pinochet'in ölümü, Şili hükümetine ve yetkililere bir "uyan uyarısı" olmalı ve onlara Pinochet'in şimdi kaçmayı başardığı insan hakları konusunda hızlı davranmaları gerektiğini hatırlatmalı" denildi.

USA Today gazetesi de konuya ilişkin bir haberinde Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin ve Pinochet arasındaki farkın, Pinochet'in doğal yollarla ölmüş olması olduğunu yazdı.

SALVADOR ALLENDE'NİN KIZI: SORUŞTURMA ALTINDA ÖLMESİNE RAHATLADIM

Pinochet'in 1973 yılında devirdiği Şili'nin Marksist lideri Salvador Allende'nin kızı Isabel Allende, Şilili diktatörün "adli soruşturma altında ölmesine rahatladığını; ancak yine de yargılanmış olarak ölmüş olmasını istediğini" söyledi. İspanya'da devlet radyosuna konuşan Isabel Allende, "Sonunda Pinochet, savunması mümkün olmayanı savunmaya çalışan avukatlarla çevrelenmişti" dedi. İsabel, açıklamasında "Mahkemelerin sonuçlanmış ve kendisi hakkında bir karar verilmiş ve cezaya çarptırılmış olmasını isterdim" diye konuştu. Pinochet'in yine de bir ölçüde sağlıklı olduğunu savunan Isabel, "nihai adaleti sağlayamadıklarını" ifade etti.

Darbenin ardından Meksika'ya giden Isabel Allende, daha sonra ülkesine dönerek Sosyalist Parti'den parlamentoya girmişti.

BEYAZ SARAY: PİNOCHET DÖNEMİ, ÜLKENİN EN ZOR ZAMANLARINDAN BİRİYDİ

Şilili diktatör Pinochet'in ölümünün ardından bir açıklama yapan Beyaz Saray, Şili'nin Pinochet döneminde "tarihinin en zor zamanlarından birini yaşadığını" belirtti. Bu dönemin kurbanlarının yanlarında olduklarını bildiren Beyaz Saray, Şili halkına da özgür ve insan haklarına saygılı bir toplum yarattıkları için saygı duyduklarını bildirdi.

BREZİLYA DEVLET BAŞKANI: PINOCHET DÖNEMİ, GÜNEY AMERİKA İÇİN KARANLIK BİR DÖNEMDİ

Pinochet'in ölümünün ardından bir açıklama yapan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Pinochet döneminin "Güney Amerika için karanlık bir dönem olduğunu" söyledi. Devlet Başkanlığından Silva adına yapılan yazılı açıklamada Pinochet dönemi "demokrasi ışığının kaybolduğu, otoriter darbe tarafından söndürülen uzun bir gece" olarak nitelendi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious