Polise 'süper yetki' çok tartışılacak

  • Giriş : 27.05.2007 / 08:18:00

Hukukçular, düzenlemenin '12 Eylül Anayasası'na bile aykırı' olduğunu ileri sürdü.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


AKP Sivas Milletvekili Selami Uzun'un Polis Vazife ve Salahiyetleri Hakkında Kanun'un (PVSK) değiştirilmesi için TBMM Başkanlığı'na sunduğu teklifin yasalaşması, AB'ye uyum yolunda mevzuatını radikal biçimde değiştiren Türkiye'de tartışmalı birçok uygulamanın yeniden başlamasına yol açacak. Polise, geçmiş yıllarda eleştirilenlerden bile geniş yetkiler sağlayan teklifin yasalaşması halinde, kişisel hak ve özgürlüklerin kısıtlandığı tartışmaları başlayacak.
Mevcut yasalarla karşıtlıklar içeren teklifteki bazı maddeler şöyle:

Tecrübe, izlenim

  • Teklife göre polis, izin almaksızın, kişileri ve araçları "tecrübesi ve durumdan edindiği izlenime göre" durdurarak arayabilecek. Durdurduğu kişiye kimliğini ve ne amaçla orada bulunduğunu sorma yetkisi verilen polis, ikna edici yanıtlar almazsa gözaltı işlemi yapabilecek. Mevcut mevzuatta bir kişiyi durdurarak arayabilmek için kuvvetli şüphe, hâkim kararı ya da amir izni gerekiyor.

    Konut aranacak

  • Teklife göre polis, herhangi birisi yardım istemese de suçu önlemek amacıyla konut ve işyerine girebilecek. Mevcut düzenlemede polis ancak amir talimatı ya da hâkim onayıyla bu yerlerde arama yapabiliyor.
  • Teklife göre, polis gözaltına aldığı tüm şahısların sürücü belgesi, pasaport, silah ruhsatı alanların, özel güvenlik görevlilerinin parmak izleri ve fotoğraflarını saklayabilecek.
    Vatandaşlık başvurusu yapanlar, sığınma talebinde bulunanlar, gerekli hallerde ülkeye giriş yapanların parmak izleri ve fotoğrafları alınarak saklanabilecek. Kayıtlar 80 yıl sonra silinecek. Mevcut mevzuatta sadece hükümlüler ve göçmenlerin parmak izleri saklanabiliyor.

    Kim, ne dedi?
  • Çağdaş Hukukçular Derneği Başkanı Hüseyin Biçen: Bu düzenlemeler 12 Eylül Anayasası'na bile aykırı. Teklif adliyenin işini de bitiriyor. Her şeyi güvenlik güçleri yapacak. AKP'nin ne kadar özgürlükçü olduğu anlaşılıyor.
  • Emekli Emniyet Genel Müdür Yardımcısı Kamil Tecirlioğlu: Yetkiler ciddi anlamda kısıtlanmıştı. AB'ye uyum çervesinde yapılan tam bir kıyımdı. Suçun önlenmesi konusunda etkili olur, polisin moral çöküntüsünü ortadan kaldırır. Ama madem geri vereceklerdi, niye aldılar?
  • Eski İçişleri Bakanı Sadettin Tantan: Tek başına bir şey ifade etmez. CMK'da polis, savcının emrinde. Kısıtlı yetkilerle sorunlar çözülmez. İstihbarat konularında operasyonel yetki verilmeli.

    ABD ve Avrupa'da nasıl?
  • ABD: Parmak izi uygulaması, eyaletlere göre değişebiliyor. Federal Soruşturma Bürosu'nun (FBI) rutin olarak parmak izi aldığı durumlar, gözaltı halleri dışında, devlet memuriyetine başvuran herkesi, yeşil kart ve Amerikan vatandaşlığı için başvuran yabancıları, orduya yazılanları ve 11 Eylül sonrasında yapılan bir düzenlemeyle de geçici çalışma vizesi ile ABD'ye giriş yapanları kapsıyor.
  • İngİltere: Polis, gözaltına aldığı her zanlının parmak izini (gerekirse avuç içi, ayakkabı izi), tükürüğünden DNA örneğini alma ve fotoğrafını çekme yetkisi bulunuyor. Karakola giden her insan fişleniyor.
  • Fransa: Parmak izi alınması Türkiye'de karşılığı bulunmayan 'Adli Polis'in yetkisinde. Adli polis, suçun oluşmasının ardından duruma el koyup parmak izi alıyor. Ancak ortada suç teşkil eden hiçbir fiil yoksa parmak izi alınması söz konusu olmuyor.
  • Belçİka: Polis, suç teşkil etmeyen durumlarda parmak izi alamıyor. Parmak iziyle ilgili olarak genel yetki savcılıkta. Belçika, gelecekte biometrik veriler içeren kimlik kartlarını devreye sokmak için çalışıyor. Bu gerçekleştiğinde tüm Belçika vatandaşlarının parmak izleri veri bankalarına geçmiş olacak.
  • Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious