Putin, Orta Asya'da karşı atağa kalktı

  • Giriş : 10.05.2007 / 00:00:00

Putin, Kazakistan ve Türkmenistan'ı kapsayan gezisinde Orta Asya enerji kaynaklarının Rusya üzerinden Avrupa'ya ulaştırılması konusunda lobi çalışması yapıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Bir dizi ikili anlaşma da imzalayacak olan Rus lider bölge ile tüm alanlarda yeniden işbirliğinin geliştirilmesi için her türlü çabanın gösterilmesini istedi.

ABD ve Avrupa Birliği ülkelerinin desteğinde gelişen bölge enerji kaynaklarının Rusya'yı by-pass ederek Avrupa'ya ulaştıracak Trans-Hazar projesine karşı atağa geçen Moskova, Kazakistan ve Türkmenistan'dan Rusya hattının güçlendirilmesi konusunda olumlu yanıt aldı. Kazakistan Hazar'ın karşı yakasına tankerlerle taşıdığı az miktarda petrolü Bakü-Ceyhan hattına aktarsa da Hazar'ın altından geçecek boru hattına teknik gerekçelerle karşı çıkıyor. Hazar'ın statü sorununun devam ettiğini belirten Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev projenin mümkün olmadığını açıklamıştı.

Türkmenistan'ın yeni lideri Gurbanguli Berdimuhammedov'un 23-24 Nisan tarihlerinde Moskova'da gerçekleşen ziyaretinde Putin'le enerjide işbirliği konusunda anlaşmaya varmıştı. Kazakistan ve Türkmenistan'dan işbirliğini geliştirme konusunda olumlu sinyal alan Moskova, Orta Asya ülkelerinden Rusya'ya doğalgaz taşıyan hattın modernize edilmesi ve Türkmenistan'la da yeni bir doğalgaz boru hattının inşası konusunda görüşmelerde bulunuyor.

Azerbaycan doğal gaz rezervlerinin Bakü-Tiflis-Erzurum hattı üzerinden işlemeye başlamasının ardından Kazakistan ve Türkmenistan doğalgaz rezervlerinin de bu hatta bağlanması için ABD ve Avrupa ülkeleri Hazar denizinin altından geçecek Trans-Hazar boru hattı için uzun zamandır çalışmalara devam ediyordu.

Nazarbayev, Putin'le görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada nükleer enerji, petrol ve doğalgaz başta olmak üzere iki ülke arasındaki ilişkilerin en yüksek seviyeye çıkarılmasında Rusya lideri ile fikir birliğine vardıklarını söyledi. Nazarbayev, Kazakistan'ın Rusya üzerinden petrol sevkiyatı yapmaya devam ettiğini belirterek, "Geçen yıl Kazakistan toplam ihraç ettiği 52,3 milyon ton petrolün 42 milyon tonunun Rusya üzerinden ihraç etti." dedi. Nazarbayev sivil yönetim, ekonomik düzenlemeler, sağlık, eğitim ve dini konularda işbirliğinin de iki ülke arasında kabul edilen 2007-2008 hareket planı içinde yer aldığını söyledi.

Putin de enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve üçüncü ülkelere yatırımlar konusunda ortak çalışma önerisinde bulundu. Putin dünyanın önde gelen alüminyum şirketlerinden olan Rusya Birleşik Aluminyum'un Kazakistan topraklarında da Aluminyum üretimi konusunda çalışmalarda bulunmak istediğini söyledi. Putin'in uzun zamandır önem verdiği ortak uluslararası uranyum zenginleştirme merkezinin kurulması konusunda da anlaşma imzalandı. Putin, "İnanıyorum ki hem Kazakistan hem de Rusya'nın çıkarına olan bu konu işbirliğini tetikleyecek." değerlendirmesinde bulundu.

İki lider görüşmelerde bir dizi anlaşmaya da imza attı. Askeri teknik konular, nükleer enerji, sınır ticareti, uzayda işbirliği gibi bir çok alanda ortak projeler geliştirilecek. Baykonur ve Bayterek bölgelerinde yer alan uzay üslerindeki ortak çalışmalar da geliştirilecek.

Rusya Kazakistan'la doğalgaz konusunda da işbirliği anlaşmaları imzaladı. Rusya'nın Güney Ural'larda yer alan Orenburg bölgesinde Kazakistan'la ortak doğalgaz işletme tesisi kuracaklarını belirten Gazprom Başkanı Aleksi Miller, "Bugün bir kısım önemli anlaşmalar imzaladık. Kazakistan'ın Karachaganak doğalgaz bölgesinden satın alacağımız doğalgazı buraya aktaracağız." dedi.

Kazakistan temasları sonrası Türkmenistan'a geçecek olan Rusya Devlet Başkanı 12-15 Mayıs tarihlerinde tekrar Kazakistan'a gidecek.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious