Rize heyelanlarının şifresi çözüldü

Rize heyelanlarının şifresi çözüldü.12178
  • Giriş : 08.12.2008 / 12:35:00

Karadeniz Çevre Derneği (KAÇED) tarafından Rize'de Fırtına havzasında yapılan bir araştırmada, meydana gelen heyelanlarda bölgede yapılan ev ve yolların önemli etken olduğu belirlendi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


KAÇED Başkanı Yaşar Yeğen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Fırtına Vadisi'nde yaptıkları arazi çalışmalarında, jeomorfolojik çevresel değişimlerin iki temel nedenle meydana geldiğinin dikkatlerini çektiğini söyledi.

Bunlardan birisinin vadi yataklarına yapılan konutlar, diğerinin ise bu konutlara ve yerleşmelere, bahçelere hizmet etmek amacıyla bilinçsizce açılan yollar ve yol çalışmaları olduğunu ifade eden Yeğen, yer yer yol açma çalışmalarının vadi yataklarına yapılan konutlardan daha fazla çevresel değişmelere neden olduğunu gözlemlediklerini kaydetti.

Yeğen, jeomorfolojik çevresel değişimlerin yamaç dengesinin bozulması, vadi şekillerinin değiştirilmesi, yüzey örtülerinin şekilsel değişmelere neden olmaları, akarsu yatağı içindeki malzeme birikimlerine neden olmaları şeklinde sayılabileceğini belirterek, şöyle devam etti:

''Örneğin, tarla ve bahçelere ulaşım için yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda yeni yol yapılırken, 15 kilometre uzunluğundaki mevcut yolun da genişletilmesi çalışması yapılmış. Çalışma sahasındaki yeni yolların tamamı, köy yerleşmelerinin kullandığı tarla ve bahçeler ile orman örtüsünün kaldırıldığı bölgelere ulaşımın sağlanması amacıyla açılmış servis yollarından oluşmaktadır. Bölge klimatik, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri nedeniyle heyelan ve benzeri kütle hareketlerine son derece müsait bir sahadır. Burada yapılacak en küçük müdahale çok büyük sonuçlar doğurabilmektedir.''

Mevcut yolun genişletilmesi çalışmasının geri kazanımı imkansız olan birçok kütle hareketlerine ve yamaç akıntılarına neden olabildiğine dikkati çeken Yeğen, yeni yol yapımı sırasında yamaç dengesi bozulmuş ve heyelan olmuş saha üzerinde bulunan bitki örtüsünün de yok olduğunu kaydetti.

-''KAYBEDİLEN DEĞERLERİN GERİ KAZANILMASI''

KAÇED Başkanı Yaşar Yeğen, çalışma sahasında gözlemlenen en önemli jeomorfolojik risklerin başta heyelan ve benzeri kütle hareketleri ile aşırı yağışlar sonucunda görülen taşkınlar olduğunu vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Toprak kaymalarının ve heyelanların en büyük sebebi, başta nemli ve bol yağışlı bir iklim, yamaç eğiminin fazla olması ve arazinin kil gibi suyu emdikten sonra akışkan hale gelebilen kayaçlardan oluşuyor olmasıdır. Yani kuvvetli eğim, su ile doygunluk ve litolojinin uygunluğu heyelan oluşumunu kolaylaştırmaktadır. Çalışma sahası oldukça dik ve yüksek bir topoğrafyaya sahiptir. Bu dik ve yüksek topoğrafya akarsular tarafından parçalanmış bir şekildedir. Çalışma sahamızda da birçok büyüklü küçüklü heyelan örnekleri görülmüştür.''

Arazi çalışmaları sırasında yöre halkı ile yapılan mülakatlarda topoğrafyaya yapılan her müdahaleden sonra bu riskin güncelleştiğinin anlaşıldığını belirten Yeğen, bölgenin jeolojik ve jeomorfolojik özelliklerine yapılacak en ufak müdahalenin kütle hareketlerine neden olacağını söyledi.

Yaşar Yeğen, bu olaylar sonucunda meydana gelecek maddi ve manevi sonuçların geri kazanımının zor, hatta imkansız olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

''Yol çalışmaları ve vadi tabanına veya yamaçlarına yapılan konutların Fırtına Vadisi'nin doğal ortam şartlarını ve burada yaşayanları olumsuz etkileyeceği açık şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu olumsuz etki sadece doğal ortam şartları üzerinde sınırlı kalmayacak, aynı zamanda bu sahada yaşayan insanlar üzerinde de can ve mal kayıplarına neden olabilecektir. Burada kaybedilen maddi ve manevi zararlar, geri kazanılması çoğu kez mümkün olmayan değerlerdir.''

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*