Rusya, AB ile yakınlaşıyor

  • Giriş : 24.09.2006 / 00:00:00

Rusya, Avrupa Birliği ülkeleri ile ikili ilişkiler geliştirerek endüstri ve enerji alanlarında ortak yatırım yapmak istiyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Bu zirve, üç ülkenin gerçekleştirdiği işbirliği görüşmelerinin dördüncüsü oldu. Enerji güvenliği, zirvenin öncelikli konusu olarak gündemde yer alırken, ticarî ilişkiler ve İran'ın nükleer programı da ele alındı.
Batılı şirketleri enerji dışında farklı alanlarda da Rusya'da yatırım yapmaya çağıran Putin, Almanya ve Fransa ile enerji ve endüstri konularında işbirliğine öncelik verdiklerini söyledi. Fransa ve Rusya zirvede havacılık, ulaştırma ve ticarî alanlarda 10 milyar dolarlık anlaşma imzalarken, somut projeler üzerinde duruldu. Rusya ile ilişkileri 'mükemmel' diyerek tanımlayan Chirac ise "Enerji, ulaşım ve ticari konularda işbirliği imkanları bulduk. İkili ilişkilerdeki uyumu uluslar arası sorunların çözümüne de taşımak istiyoruz." dedi.

Rusya, Airbus'ın da sahibi olan Almanya-Fransa ortak şirketi EADS'nin yüzde beşini satın almak istiyor. Rus Aeroflot havayolu şirketi geçen hafta yeni alacağı 44 adet yolcu uçağının yarısını Airbus, diğer yarısını da Amerikan Boeing firmasından alacaklarını açıklamıştı. Airbus alımında Rus devlet bankası Vnestorgbank'ın EADS'nin yüzde beşini alma kararının etkili olduğu belirtiliyor. Fransız Vinci firması St. Petersburg'la Moskova arasında inşa edilecek otoban ile yakından ilgileniyor. Konu ile ilgili iki ülke ulaştırma bakanları yatırım konusunda anlaşma imzaladılar.

Rusya'dan Avrupa'ya enerji garantisi

AB'nin enerji arzı güvenliğini sağlaması için Rusya'yı uzun süredir enerji alanında yatırım yapmaya davet ediyordu. Avrupa Çin ve Uzakdoğu ülkelerine alternatif boru hatları ile ulaşarak, doğalgaz ve petrol anlaşmaları imzalayan Rusya'yı gelecekteki taleplerini karşılayamama konusunda uyarıyordu. Putin zirvede direk Almanya'ya ulaşacak Kuzey Avrupa Doğalgaz Boru Hattı'nın dışında, 12 ila 14 milyar dolara mal olacak yeni bir hatla Avrupa enerji talebine alternatif getirecekleri müjdesini verdi. Putin AB'ye enerji taşınan eski hatların da devam edeceğini de belirterek Rusya'nın taahhütlerine saygılı davranacağını söyledi.

Batı son dönemde Rusya'da faaliyet gösteren uluslararası enerji şirketlerine yönelen baskılardan rahatsız. Sakhalin bölgesinde dev yatırımları olan Shell ve ExxonMobil firmalarının çevre konusundaki izinlerinin iptali, Kharyaga bölgesinde yüzde 50'lik pay sahibi olan Fransız Total firmasını da etkileme potansiyeli içeriyordu. Putin Chirac'a "Total'in lisansının iptal edileceği dedikodudan ibaret." diyerek garanti verdi.

Rusya'nın Arctic enerji bölgesine yatırım konusu da zirvede görüşülen projeler arasında. Bölgede yatırımlar için Gazprom iki ya da üç firma ile işbirliği yapmak istiyor. Fransız Total, ABD Chevron ve ConocoPhillips, Norveç Statoil ve Norsk Hydro firmaları 3,7 trilyon metreküp doğalgaz rezervine sahip bölgede yatırım konusunda yarışıyorlar. Gazprom hangi firmalarla işbirliği yapacağına henüz karar vermiş değil. Shtokman bölgesinde Gazpromla ortak yatırım için batılı şirketlerle yarışıyor.

İtalyan Enel SpA enerji şirketi de Rusya'da 3-5 milyar dolarlık bir yatırım planlıyor. Elektrik üretim istasyonları ve doğalgaz üretim konusunda farklı bölgelerde işbirliği yatırım talepleri bunlardan bazıları. Bir başka İtalyan enerji şirketi ENI, Rusya enerji devi Gazpromla işbirliği anlaşması imzalayacak. Böylece Rusya uzun süredir mücadele ettiği Avrupa'da enerji konusunda yatırım fırsatı elde etmiş olurken, ENI de Rus topraklarında enerji konusunda çalışmalarda bulunabilecek.

Avrupa enerji anlaşması yenilenmeli

Putin, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991 yılında imzalanan, Rusya'dan Avrupa ülkelerine enerji sevkıyatını düzenleyen ve uluslararası bağlayıcılığı olan enerji anlaşmasının yenilenmesini istedi. Putin anlaşmanın bu halinin Rusya'nın çıkarlarına zarar verdiğini söyleyerek, "Yeni şartlar göz önünde bulundurularak, yeni metin hazırlanması gerekir." dedi. AB'nin kendilerinden uzun vadeli anlaşmalar talep ettiklerini ancak uluslararası bağlayıcılığı olan metinde Rusya'nın aleyhine olan şartların buna engel olduğunu belirtti. Putin Avrupa'da nükleer enerji yatırımlarının liberalleşmesi konusu ile de yakından ilgilendiklerini söyledi.

Rusya AB ile ilişkilerin gelişimini sağlayacak 'Rusya-AB İşbirliği Anlaşması'nın da önümüzdeki yıl yenilenmesi planlanıyor. Rusya ile ilişkileri iyi düzeyde olan Almanya, Ocak ayından itibaren AB Dönem Başkanı olacak. Bu dönemde Rusya ile ilişkilerin gelişimini sağlayacak yeni bir yol haritası da çizilecek. Uzmanlar Merkel'in Schroder kadar Putin ile yakın ilişkileri olmadığını, ancak iki ülke ilişkilerinin artı ve eksilerini iyi hesaplayabileceğini belirtiyorlar. AB-Rusya ilişkilerini düzenleyen 1997 yılında imzalanan anlaşmanın Rusya'da demokratik ve insan haklarının gelişimini sağlayacak taleplerle dolu olduğunu belirten uzmanlar, şimdi işbirliği zamanı diyor.

İran nükleer sorunu diplomatik yolla çözülmeli

Üç ülke, İran sorununun diplomatik yolla çözüme kavuşturulması konusunda hemfikir. Sorunun başından bu yana diplomatik çözümü destekleyen Rusya'nın yanı sıra Chirac da zirvede müzakerelerin devam etmesinin yararlı olacağını söyledi. İran nükleer sorununun diplomatik yollarla çözümünü isteyen Merkel de, uluslararası toplumun güç birliği oluşturarak İran'ı etkileyebileceğini savundu.

Duma Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Konstantin Kosachyov da konu ile ilgili yaptığı açıklamada, "Üç ülke İran'ın nükleer güce sahip olması konusuyla yakından ilgileniyor. Ukrayna, İspanya ve İsveç gibi ülkeler kendi topraklarında uranyum zenginleştirme işlemi yapmadan nükleer enerji konusunda çalışmalarda bulunuyor. Diplomatik çabaların çözüm getireceğinden ümitliyiz." dedi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious