‘Şehirdeki jandarma’ya büyük tepki

  • Giriş : 23.02.2006 / 00:00:00

Jandarmanın bazı illerde, polis bölgesinde valilerin izniyle operasyon, arama, kontrol ve baskın yetkisi kullanması büyük tepki topladı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Adeta sıkıyönetim dönemini hatırlatan bir çalışmayla karşı karşıya kalındığını aktaran Alataş, kararın hem vatandaşa hem de polise güvenilmediğini gösterir nitelikte olduğunu açıklıyor. Alataş, “İçişleri Bakanlığı’nın haberi olsun veya olmasın her iki şekil de çok vahim bir durum. Güvenlik için alınan bir karar olamaz. Tam tersi güvenliği tehdit eden durum. AB yolunda böyle hukuk dışı bir uygulamayla kimseye koz vermemek gerekiyor.” diye konuşuyor. Eski Emniyet Genel Müdürü ve DYP Genel Başkan Yardımcısı Saffet Arıkan Bedük de, uygulamanın mümkün olamayacağını söylüyor. “Polis veya jandarma kendi hizmet alanları dışında takip yapmak durumunda ise emniyet ve idari müdürle koordinasyon yapılması mecburidir.” diyen Bedük, iki kuvvetin karşı karşıya gelebileceği uyarısında bulunuyor. Valilerin kent merkezinde spesifik bir olay dışında genel anlamda yetki vermesinin söz konusu olamayacağını ifade eden Saffet Arıkan, AB uyum yasalarının bu durumu belli bir çerçeveye oturttuğunu söylüyor.

“Alınan kararlar polise güvenilmediğini ortaya koyuyor.” diyen Adaleti Savunanlar Derneği Başkanı emekli Tuğgeneral Adnan Tanrıverdi, gelişmelerin toplumsal huzursuzluk meydana getireceğini ifade ediyor. Tanrıverdi, uygulamanın çok ciddi hukuk ihlallerini beraberinde getireceğini ileri sürüyor. Özellikle terörle mücadele kapsamında ve çok istisnai durumlarda kısa süreliğine böyle bir uygulamaya gidilebileceğini söyleyen Tanrıverdi, bunun mutlaka çok ciddi denetim altında olması gerektiğine dikkat çekiyor. Konya’da jandarmaya yetki veren Vali Atilla Osmançelebioğlu ise belgenin yetki değil, görevlendirme olduğunu savundu. Hukukçular da, arama işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu söyledi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr, Caner Yenidünya, jandarmanın polis bölgesi olan büyük şehirlerde arama yapmasını eleştirdi. Mazlum-Der İstanbul Şubesi Başkanı avukat Mustafa Ercan ise geçici görevlendirmenin kalıcı uygulamasında sorunlar yaşanacağını belirtti.

Yusuf Alataş: İnsan haklarına aykırı bir karar
Tümüyle hukuka, insan haklarına, özgürlüklere aykırı bir karar. Uygulama devam ederse toplumda kargaşa oluşturacak bir durum ortaya çıkar. Güvenliği tehdit eden bir husus.

Mustafa Ercan: ‘Vali’ sıfatı haklı çıkarmaz
Geçici görevlendirmenin kalıcı bir şekilde uygulanması yetki paylaşımında soruna yol açar. Yetki verenlerin ‘vali’ sıfatının olması hukuk dışı uygulama yapmayı hak-lı göstermez.

Saffet Arıkan: İdare ve kolluk çatışır
Kendi hizmet alanları dışında takip yapacak jandarmaya yetki ancak vuku bulan olayın takibi için söz konusudur. Durum böyle devam ederse iki kuvvet karşı karşıya gelebilir.

Vali Osmançelebioğlu: Yetki değil görevlendirme
Jandarmaya yetki vermedim, görevlendirmeydi. Karar hukuka aykırı değil. Şu anda iptal etmeyi düşünmüyorum. Ancak uygulamada bir hata görürsem iptal etme hakkı da benim elimde.

Alper Sancar, Büşra Erdal, Gürkan Tuzlu; Ankara, İstanbul, Konya



--------------------------------------------------------------------------------

Ankara valisi, vekilinin verdiği yetkiyi iptal etmiş

Yeni Şafak gazetesinin ortaya çıkardığı jandarmaya polis bölgesinde istihbarat toplama ve operasyon yetkisinin başkent Ankara’da da verildiği belirlendi. Ancak bu yetki, jandarmaya, Ankara Valisi Kemal Önal eşinin tedavisi için ABD’ye gittiğinde yerine vekaleten bakan yardımcısının imzası ile tanınmış. Ankara Valisi Önal, yurtdışından döner dönmez jandarmaya polis bölgesinde tanınan, istihbarat toplama, yol uygulaması yapma ve operasyon yetkisini kaldırdı. Kemal Önal’ın, polis ve jandarmanın kendi sorumluluk sahası dışına taşan konularda birbirlerine bilgi vereceğini ve hangi birimin görev sahasındaysa o birimden bir ekip ile çalışmayı sürdüreceğini bildirdiği öğrenildi. Yeni Şafak gazetesi dün Ankara, Konya ve İzmir gibi metropol illerde jandarmaya, polis sorumluluk bölgesi olan şehir merkezlerinde arama, kontrol, baskın ve operasyon gibi yetkilerin verildiğini yazdı. Jandarmanın aldığı bu yetkiyle bazı ilköğretim okullarını ve yurtları basarak bomba ve silah aradığı öne sürüldü. Söz konusu habere göre jandarma, çeşitli suçlardan aranan sanıkları yakalamak üzere il merkezinde sivil kıyafetli olarak görevlendirilme talebinde bulundu. Bu yetki yaklaşık 40 ilde jandarmaya tanındı. Hizmete özel talimat şeklinde hazırlanan yazı ile jandarmaya süresiz izin tanınıyor. Jandarmanın yetkisi ise şöyle: “Polis birimlerine bilgi vermek suretiyle, polis bölgesinde Ankara İl Jandarma Komutanlığı’nda görevli ekli listede belirlenen personele, organize suçlar, mali suçlar ve narkotik suçlarda istihbarat toplama, yol uygulaması yapma ve operasyon yapma yetkisi tanınmıştır.”
Sedat Güneç, Ankara


--------------------------------------------------------------------------------

Asker kökenli emekli hakimlere göre usule aykırı

Büyük illerde valilerin izniyle kent merkezlerinde polise ait olan, operasyon, arama, kontrol ve baskın yetkisinin jandarmaya da verilmesi usule uygun bulunmadı. Emekli Hakim Binbaşı Yusuf Çağlayan, polisin görev bölgesindeki bir öğrenci yurduna jandarmanın baskın yapmasının doğru bir hareket olmadığını belirterek şunları söyledi: “Merkezde polis görev yapar. Ama bir yerde patlak veren olayların çığırından çıkması halinde valiliğin talimatıyla askerî birlikler göreve çağrılabilir. Ama yurda jandarma müdahalesinde böyle bir olay söz konusu değil. Jandarmanın, bir suç unsuru varsa polise bildirmesi gerekir. Bir telsizlik iştir bu. Buna rağmen gidip o yurda müdahale ediliyorsa bu işi polise bırakmak istemedikleri anlaşılır.” Emekli Deniz Hakimi Albay Ahmet Cengiz Tangören ise jandarmanın polisin görev alanına giren yerlerde operasyon yapmasının usul açısından yanlış olduğunu şu sözlerle anlattı: “Jandarmanın bu uygulaması garibime gitti. Çünkü jandarmanın ve polisin görev sahaları ayrı ayrı. Jandarma genelde kırsal bölgelerde veya polis teşkilatının bulunmadığı yerlerde görev yapıyor. Ama tabii bu idari emirdir. Amir emir verir, yapmak zorundasın. Jandarmanın bu tür işleri kanuna aykırı da değil. Ama usul açısından yanlış. Yetki gaspı söz konusu. Polis görev sahasından gasp ediliyor.”
Erkan Acar, İstanbul



--------------------------------------------------------------------------------

MGK’da gündem jandarmaya geniş arama yetkisi

Terörle Mücadele Yasa Taslağı’nın (TMY) bugün yapılacak Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında görüşüleceği öğrenildi. Ağırlıklı olarak PKK ve TMY Taslağı’nın içinde bulunduğu “terör paketi”nin ele alınacağı toplantıda, askerî kesimin yasaya eklemek istediği değişiklikler gündeme getirilecek. Edinilen bilgilere göre, jandarmaya, Ceza Muhakemeleri Kanunu (CMUK) dışında arama yetkisi tanınması da bu istekler arasında yer alıyor. Aralık 2005’teki MGK toplantısında, “23 Şubat’taki MGK toplantısına kadar TMY’nin son şeklini alması” tavsiye edilmişti. İlk kez Temmuz 2005’teki MGK toplantısına getirilen TMY üzerine tartışma yaşanmış, talepler “OHAL’i çağrıştırıyor” yorumlarına neden olmuştu. Askerî kanat, güvenlik zafiyeti yaşanmaması amacıyla 4 Ocak’taki Güvenlik Zirvesi toplantısında şu önerileri gündeme getirdi: CMUK çerçevesi dışında jandarmanın arama yetkileriyle donatılması; kırsal alanda operasyon için validen izin zorunluluğunun kaldırılması; yol kontrolü yapılabilmesi için İl Emniyet Komisyonu’ndan, mahkemeden izin alınması gerekliliğinin kaldırılması; terörle mücadelede görevli personelin haklarını koruyucu ifadelere yer verilmesi; propaganda suçunun işlenmesinin önlenmesi için slogan atana, amblem, bayrak taşıyana ceza verilmesi gibi tedbirler alınması.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious