Sorumluluk sahibi medya, savaşların önüne geçebilir

  • Giriş : 08.04.2006 / 00:00:00

Diyalog Avrasya Platformu'nun 1998'den beri yürüttüğü toplantıların yedincisi dün Antalya'da başladı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Akademisyenlerin de iştirak ettiği oturumlarda, Türkiye ve Avrasya ülkelerinin güven bunalımı yaşayan dünya için yeni bir medya modeli oluşturabilecekleri üzerinde duruldu. Dünyanın, barış elçisi özelliği taşıyan bir medyaya ihtiyacı olduğu belirtilirken, sorumluluk bilinciyle yapılan yayınlarla savaşların önüne geçilebileceği ifade edildi. Platformun Genel Sekreteri Erkam Tufan Aytav, Avrasya'da Soğuk Savaş döneminden kalan önyargıların hâlâ kendini gösterdiğine dikkat çekerken, ülkeler arasında diyaloğun geliştirilmesi için medyaya büyük görev düştüğünü vurguladı.

Beldibi Rixos Otel'de gerçekleştirilen toplantının ilk oturumunda ‘önyargılar, objektif habercilik adına yapılması gerekenler' ele alındı. Oturuma başkanlık eden Zaman Gazetesi Genel Yayın Müdürü Ekrem Dumanlı, gazetecilerin sorumluluk alanlarının her geçen gün arttığına işaret etti. ‘Yayınlanan bir haber, çekilen bir fotoğraf, arz edilen bir bilginin dünya barışına katkı sağlayabildiği gibi, uluslararası krizlere de sebebiyet verebileceğini' belirten Dumanlı şöyle konuştu: “Her zaman bu mesleğin iş kazaları vardır. Ama günümüzde iş kazalarının, daha korkuncu manipüle edilmiş bilginin faturası, diyeti çok daha ağır hale gelmiştir.”

2005 yılı içerisinde gazetelerde yer alan bir haberde ABD’nin 15 yıldır Sudan’da nükleer denemeler yaptığının yer aldığını ve olayı öğrenen insanların sokaklara döküldüğünü hatırlatan Dumanlı, iki ülke arasında kriz çıkmasına sebep olan haberin gerçekte bir harf hatasından kaynaklandığını anlattı. ABD’nin denemeleri Sudan’da değil Sedan’da yaptığını ifade eden Dumanlı, “Bir haberin yanlış yazılması, tek bir harfin yanlış yazılması bile iki ülkenin halklarını karşı karşıya getirebilir. Önümüzdeki yıllar medya markalarının kendi öz değerleri ile ortaya çıktığı yıllar olacaktır. Burada objektif haberciliğin ve dünya barışına katkıda bulunma amacının, iyi niyetinin kilit rol oynayacağını düşünüyorum.” dedi.

DA Dergisi’nin yayın editörlüğü görevini sürdürmekte olan Nevval Sevindi ise gerek bireysel gerekse medya anlamında en sık yapılan hatanın önyargılı bilgi sunumu olduğunu söyledi. Sevindi şöyle konuştu: “Avrasya coğrafyasında yaşayan gazeteciler olarak ihtiyaç duyulan bilgiyi ve sevgiyi üretebiliriz diye düşünüyorum. Avrasya coğrafyası Batı’ya alternatif olacak bir kültürün sahibi. Bu kültürle dünyada alternatif bir medya olma şansımız var.” Zaman Gazetesi yazarlarından Hüseyin Gülerce medyanın büyük ‘preslenmenin’ ortasında kaldığını kaydetti. Gülerce, medyanın; hükümet politikaları, uluslararası şirketlerin global menfaatleri ve halkın menfaatleri arasında kaldığını kaydederek çözüm yollarını şöyle sıraladı: “Avrasya coğrafyasında ortak ilkeler belirleyebiliriz. Ortak paydalarda anlaşabiliriz. Bu toplantı tarihî dönüm noktası olabilir. Buradan bir mesaj çıkabilir. Bu mesaj bizim coğrafyamızı ilgilendirdiği gibi bu coğrafya dışına da taşabilir. Medya olarak diyalog ve hoşgörüyü basın meslek ilkesi olarak ortaya çıkarabiliriz.”

Toplantının yurtdışı konuklarından AZTV Yayın Yönetmeni Kulu Mehremli, Avrasya basınının problemleri olmasına karşın, medyanın insanlar arasında barış ve diyalog oluşturması gerektiğine inandığını ifade etti. Azerbaycan medyası olarak Avrasya ülkeleri arasında diyaloğa yardımcı olma niyetleri bulunduğunu kaydeden Mehremli, Türkiye’ye çok sayıda teklifle geldiklerini söyledi.

Önyargılardan kurtulalım

Toplantıya Rusya Federasyonu’ndan katılan Üst Duma Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkan Yardımcısı Vasily Lihaçev, Avrasya’da medyanın tanımlanmamış bir alan olduğunu belirterek haberlerde dinî, kültürel, sosyal boyutların bulunmadığını ifade etti. Rodina Dergisi Genel Yayın Yönetmen Yardımcısı Tatiyana Filipova ise ortak kültüre ve tarihe sahip olunmasına karşın bazı önyargılar sebebiyle Avrasya’da korkuların geliştiğine dikkat çekerek “Medyanın ürünü olan önyargı ve korkulardan kurtulmamız gerekiyor.” dedi.

Toplantıda Ukraynalı gazeteci-yazar Andrey Şevçenko, gazetecilere önyargılı davranmamak için devletten bağımsız hareket etmelerini ve sipariş üzerine haber çalışmamalarını önerdi. Önyargıların hem gazetecileri hem de halkları karşı karşıya getirdiğini dile getiren Ukraynalı gazetecinin, “Buradan Rus meslektaşlarıma sesleniyorum; Ukrayna seçimlerinde, Rus halkına kötü örnek oldunuz. Ukrayna’da etkili olan Rus medyası objektif haberler vermedi.” sözleri dikkat çekti.

Kazakistan Meclis Basın Sekreteri Temirbek Toktogaziyev, ülkesinde yaşanan devrimin uluslararası medyada aşırı abartılmasından yakındı. Toktogaziyev, “Kırgızistan’daki olaylarda sadece bir bina yandı. Bazı mağazalar da talan edildi. Fakat bu durum dünya medyasında her yarım saatte bir tekrarlandı. İç savaş varmış gibi gösterildi.” diye konuştu.

Azerbaycan Turan Haber Ajansı Müdürü Mehman Aliyev, Avrasya medyasının bir sisteme oturması gerektiğini kaydetti. Rus medyasına büyük görevler düştüğünü anlatan Aliyev, “Bölge ülkeleri genellikle haberleri Rus medyasından alıyor. Biz olayları hem Türkiye hem de Rusya üzerinden takip ediyoruz. Rus medyası olayları objektif bir şekilde aktarsa Avrasya’da önemli rol oynar.” dedi. Azerbaycan Ayna-Zerkalo Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Elçin Şıhlı ise, Avrasya bölgesine büyük devletlerin ilgisi olduğu sürece objektifliğin çetin geçeceğini söyledi.

‘Medya ağı oluşturalım’ teklifi

Bir gazetecinin ‘objektif habercilik’ gibi asli görevini unutmaması gerektiğini vurgulayan Rusya Federasyonu Üst Duma Basın Sözcüsü İrina Bayanova, ilginç bir teklifte bulundu. Avrasya coğrafyasında doğru bilginin aktarılması için bir medya ağı oluşturulmasını öneren Bayanova, “Bir yandan önyargılarla mücadele ederken diğer taraftan bunu nasıl kaldırabiliriz diye çalışmamız lazım. Bunun için karşılıklı ziyaretlere önem vermeliyiz. Yapacağımız bu ziyaretleri de çok büyük olay gibi yansıtmalıyız.” ifadelerini kullandı. Tataristan Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Rıfat Fettahov ise, sosyal ve ahlaki sorumluluğun bir gazetecinin asli görevi olduğunu söyledi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious