Sosyal Güvenlik Reformu Meclis’ten mutlaka geçecek

  • Giriş : 12.04.2006 / 00:00:00

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, emeklilikyaşının iddia edildiği gibi kanun çıkar çıkmaz 68’e yükseltileceği iddialarını yalanladı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Sosyal güvenlik açıkları, faize ödediği parayı azaltan Türkiye’nin en büyük kara deliği haline geldi. Son 10 yılda 350 milyar dolar harcanmasına rağmen SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı açıklarının önü alınamadı. Geçen yıl 4,5 milyar Yeni Türk Lirası prim toplandı, ancak bu rakam giderleri karşılamadığı için bütçeden 23,8 milyar yeni lira kaynak aktarıldı. Soruna köklü çözüm bulmak amacıyla hazırlanan ve Meclis’te bekleyen Sosyal Güvenlik Reformu ise 2 yıldır bir türlü yasalaşmıyor. AK Parti, IMF’nin de beklediği sosyal güvenlik tasarılarını bu hafta görüştürmeyi planlıyor. Partisinin grup toplantısında konuya değinen Başbakan Tayyip Erdoğan, sosyal güvenlikle ilgili iki tasarıyı ‘Cumhuriyet tarihinin en büyük reform paketlerinden biri’ şeklinde tanımladı. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası ile Sosyal Güvenlik Kurumu kanun tasarıları hakkında bilgi veren Erdoğan, “Şu ana kadar hiçbir hükümet buna muktedir olamadı ve altından kalkmaya cesaret edemedi. Reform yapabilmek için elinizi taşın altına koymanız, riski göze almanız gerekir. Risk alabilmeniz için de yürek ve cesaret gerekir. Bu reformu gerçekleştirerek, elimizi taşın altına koymaktan çekinmedik, sakınmadık. Popülizmden uzak, ülkemiz gerçeklerine uygun bir reform hazırladık. Biz başarılamayanı başarıyoruz. Bunu inşallah Genel Kurulumuza sunuyoruz. Kısa sürede yasalaştıracağız.” dedi. Mevcut sistemin ülke ekonomisini etkileyecek şekilde her yıl katlanarak ortaya çıkan finansman açığı verdiğini, sorunun sadece finansman açığı olmadığını ifade eden Erdoğan, memura, işçiye göre ayrı ayrı dizayn edilmiş bir sistem olduğunu ve yeni düzenleme ile bunu kaldırdıklarını ve tüm vatandaşları ilgilendiren bir düzenleme getirdiklerini söyledi: “Bütün vatandaşların sosyal güvenliğini tek çatı altında topluyor ve bir devrim dönemi açıyoruz. Artık SSK’lı, Emekli Sandıklı, Bağ-Kur’lu ayrımı kalmayacak ve tek bir emeklilik sistemi olacak. Bazılarına yeşil kart verdiler, bazılarına da kırmızı kart gösterdiler. Vatandaşa eziyet eden bu köhne düzen kısa sürede değişecek.”



Bütün bu yapılanların ardından “Acaba seçim yatırımı yaptığı için mi bunları yapıyor¿” diye spekülasyonlar yapıldığına dikkat çeken Erdoğan, “Çözüm üretimi için illa seçim olması gerekmiyor. Biz seçimden seçime ülkesini düşünen bir iktidar değiliz. İkbal ve ihtirasla ülkemize gönül vermedik. Belli bir plan içinde ülkenin sorunlarını çözüyoruz.” diye konuştu. Başbakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Biz asla kötümserliğe prim vermeyeceğiz. Spekülasyon yapanlar ve muhalefet adına ülkenin moralini bozmaya çalışanlar boş bir çaba içindeler. Sosyal hukuk devleti olma yolunda attığımız bu adım bu ülkenin kaderiyle, geleceğiyle, devlet-toplum ilişkileriyle doğrudan ilişkilidir. Açmakta olduğumuz paket, halkın belli kısmını, belli bir zümreyi ilgilendirmiyor; 73 milyon vatan evladını, kundaktaki çocuktan yaşlılarımıza, emeklimizi, çiftçimizi, Türkiye’de yaşayan herkesi ilgilendiriyor. Bu paket yıllardır kanayan bütün vicdanları ilgilendiriyor. Bu reformun artık daha fazla geciktirilmeye takati kalmamıştır. Sosyal güvenlik sisteminin açığı GSMH’nin yüzde 4,5’una ulaşmıştır. Popülist davranılırsa, bu reformun gecikmesiyle ekonomi ve devlet-toplum ilişkileri yara alacaktır.” Reform kapsamındaki iki yasa tasarısı, bugün Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanacak. AK Parti Grup Başkan Vekili Faruk Çelik, sosyal güvenlik kurumlarını tek çatı altında birleştiren Sosyal Güvenlik Kurumu Yasa Tasarısı ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasa Tasarısı’nın Genel Kurul’da bugün görüşülmesine başlanmasını istediklerini söyledi. Her iki tasarının ‘temel yasa’ olarak görüşülmesini istediklerini, bu önerilerini CHP’ye ilettiklerini anlatan Çelik, bunun nasıl görüşüleceğinin bugün toplanacak Meclis Danışma Kurulu’nda belirleneceğini kaydetti. Görüşmelere Sosyal Güvenlik Kurumu Yasa Tasarısı’ndan başlanacağını bildiren Çelik, “Görüşmeler bu hafta biter mi¿” sorusuna, “Bu, Genel Kurul’un takdirindedir. Bugün başlanır, 13 Nisan’da bitmezse haftaya devam ederiz.” cevabını verdi.



Muhalefeti ikna için görüşme



Bu arada Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu, tasarıların ‘temel yasa’ olarak ele alınması yolunda ikna etmek için CHP ve Anavatan grupları ile görüştü. “Görüşmeler normal sürede yapılırsa bu 20 hafta, yani beş ay demektir. Bunu da kamuoyunun takdirine sunuyorum.” diyen Başesgioğlu, CHP ve Anavatan gruplarıyla yaptıkları görüşmelerin ardından, sosyal güvenlikte tek çatı düzenlemesi getiren tasarıya genel bir itiraz olmadığını gördüklerini söyledi. Her iki parti yetkililerinin genel başkanları ile görüşerek sonucu bildireceklerini kaydeden Başesgioğlu, “Tek çatı tasarısında sorun görünmüyor. Sosyal güvenlik ve genel sağlık sigortası konusunda bazı itirazlar var, o konuda da görüşmelerimizi sürdürüyoruz.” dedi. Başesgioğlu, CHP ve Anavatan’ın her iki tasarının temel yasa olarak görüşülmeleri konusunda da itirazları bulunduğunu belirtti.



Reform, sağlık hizmetleri ve emekliliği hak etmede eşitlik getiriyor



Sosyal güvenlik reformunun çıkarılması konusunda toplumun büyük bölümünde fikir birliği oluşurken, emeklilik yaşı tepki topluyor. Emeklilik için 65 yaşın yüksek olmadığı görüşünde birleşen uzmanlar reformun en büyük getirisi olarak ‘sağlık hizmetleri ve emekliliği hak etme konusundaki ayrımların kaldırılması’nı gösteriyor. Reformun ana başlıkları şöyle:



SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşiyor.



Her ilde üç kuruma ayrı bina, araç, genel giderler tahsis edilmesi dönemi bitiyor.



Üç kurumun birleştirilmesi insanların haktan yararlanma farklarını ortadan kaldırıyor.



Emekliliğin tekleştirilmesi farkları kaldıracak.



‘İşçisin şu hastaneye, memursun bu hastaneye gidersin’ ayrımı ortadan kalkacak.



Emekli aylığının hesaplanmasındaki farklılıklar gideriliyor. Maaş bağlamada aynı yıl ve prim günü esas alınıyor.



Emzirme yardımı bir defalığına 50 YTL iken, 6 ay boyunca her ay 177 yeni liraya çıkıyor.



Doğum izni 8 haftadan 1 yıla çıkıyor.



Bütün işlemler internet üzerinden ve bankacılık sistemi şeklinde yapılacak.



İşçi istirahat parası almak için kuyruğa girmeyecek. İnternetten hesaplarına yatacak.



İnternetten emekli aylığı başvurusu yapılacak.



Sağlık karnesi tarihe karışacak. Vatandaşlık numarasıyla tedavi ve emeklilik hizmetleri yerine getirilecek.



Sağlıkta koruyucu hizmetleri de devlet karşılayacak. Aşı masrafı devletten.



Çocuk anne karnına düştüğü tarihten itibaren genel sağlık sigortası kapsamına girecek. Sosyal güvenliğin denetimi etkinleşiyor. Bütün müfettişler tek çatı altında toplanıyor.



Reformun çıkmasından sonra çalışmaya başlayacaklar için emeklilik yaşı 2 yıl uzayacak. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan yaşa 2 yıl ekleniyor.



Süleyman Demirel - 38 yaşında emeklilik vaadi, sistemi çökertti



İşçiler için emeklilik sisteminin kurulduğu 1954 yılında emeklilik yaşı kadın ve erkekler için 60 olarak belirlendi. Uzun yıllar bu şekilde devam eden emekliliği hak etme süresi, 1991 seçimlerinde dönemin DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel tarafından seçim malzemesi olarak kullanıldı. Demirel, emeklilik yaşını düşüreceği vaadinde bulundu. İktidara geldikten sonra da popülist bir kararla emeklilik yaşını erkeklerde 40, kadınlarda 38’e düşürdü. Bu tarihten sonra sistemin açıkları hızla artmaya başladı. Son 10 yılda 350 milyar dolar harcanmasına rağmen açıkların önü alınamadı. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı, geçen yıl 4,5 milyar YTL prim topladı. Ancak bu rakam giderleri karşılamadığı için söz konusu kuruluşlara bütçeden 23,8 milyar Yeni Türk Lirası kaynak aktarıldı. Halen 13 milyon sigortalı prim ödüyor, 72 milyon kişi hizmet alıyor. Uzmanlar bu radikal değişikliğin, sosyal güvenlik karadeliğinin başlangıcı olduğuna vurgu yapıyor. Reformun kaçınılmaz bir hal aldığını söyleyen sosyal güvenlik uzmanı Ziya Perver, müdahale edilmezse SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı açıklarının gayri safi milli hasılanın yüzde 10’una ulaşacağını dile getiriyor. Reformla sistemin sızan yerlerinin kapatılacağını belirten Perver, “Birden fazla sosyal güvenlik kurumu olduğu için vatandaş birinden kaçıp diğerinden babasının üzerinden maaş alıyor. Bunlar tek kurumla önlenecek.” diyor. Perver, geçiş sürecinin uzun tutulması için reforma ilişkin tasarıların bir an önce yasalaşması gerektiğine vurgu yapıyor.



‘Sosyal güvenliği çıkarırsam, ben tarihe geçerim sen de iktidara’



Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun bir toplantıda anlattıkları siyasi liderlerin sosyal güvenlik reformunu hayata geçirme zorluğunu ortaya koyuyor: “Deniz Baykal, o günün başbakanı Mesut Yılmaz’a ‘Sosyal güvenlik reformunu yaparsan, tarihe geçersin.’ diyor. Mesut Yılmaz’ın cevabı ise ‘Ben tarihe geçeyim. Sen de iktidar koltuğuna geç otur, değil mi¿’ şeklinde oluyor.”

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious