TDK, Türk lehçelerini sanal ortamda birleştiriyor

  • Giriş : 30.04.2006 / 00:00:00

Türk Dil Kurumu Türk dünyasının ortak kültürel değerlerini ortaya koymak ve Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesine katkıda bulunmak amacıyla Türk lehçeleri arasında otomatik çeviri programı hazırlıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


TDK Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, "Oluşturulacak çeviri programı ile herhangi bir metin, Kazak Türkçesi'nden Türkiye Türkçesi'ne; Türkiye Türkçesi'nden Kırgız Türkçesine çevirilibelecek. Bu, ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesine de katkı sağlayacak " diye konuştu.

TDK Başkanı Şükrü Haluk Akalın, yaptığı açıklamada Türk lehçeleri arasında bilgisayar destekli çeviri programı hazırladıklarını bildirdi. Türk dünyasındaki dil bilim çalışmalarını bilgisayar destekli yapmayı hedeflediklerini belirten Akalın, "Öncelikle, Türk lehçelerinin bütün söz varlığı bir kelime havuzunda toplanacak. Bunu sağlamak için; Türk dünyasına ait bütün edebi eserler, yazılı kaynaklar, eksiksiz olarak bilgisayar ortamına aktarılacak. Oluşturulacak kelime havuzu, sözlüklerin hazırlanmasında, bilgisayar destekli çevirim yazılımlarının oluşturulmasında temel malzeme olarak kullanılacak" diye konuştu. Akalın bu çerçevede; hazırlanacak herhangi bir metnin bilgisayar aracığılı ile Kazak Türkçesi'nden Türkiye Türkçesi'ne, Türkiye Türkçesi'nden Kırgız Türkçesi'ne çevirilmesinin mümkün olacağını söyledi. Akalın, "Siz o lehçeyi hiç bilmeseniz bile, oluşturulacak yazılım, çeviri işlemini yapacak" dedi.

Akalın üzerinde çalışılan e-çeviri programı ile Türk dünyasındaki ortak kültürel değerlerin ortaya konulmasına katkı sağlanacağını vurgulayarak, "Ticari olarak da buna büyük ihtiyaç olacak" ifadesini kullandı. Faaliyet gösteren çok sayıda çeviri bürosunun da bu programdan yararlanacağını aktaran Akalın, şöyle devam etti: "Şu anda bunu yapan bir yığın çeviri büroları var. Onlar da bundan yararlanacak. Türk dünyasındaki ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesine katkı sağlanacak. Gerek devlet düzeyinde gerek özel sektör olarak daha sıkı işbirliğine gidilmesi için otomatik bilgisayar destekli çevirim programlarına ihtiyaç var. Türkçe'den İngilizce'ye, İngilizce'den Türkçe'ye çeviri yapan bu tür yazılımlar var ve kullanılıyor. Amacımız benzer bir programı Türk lehçeleri arasında da uygulamak. Mesela bir proje hazırlanacaksa bir ihale varsa, ticari metinler anında diğer Türk lehçelerine çevirilebilecek."

e-çeviri programının Türk lehçelerini birbirine yakınlaştıracağını böylece ortak söz varlığının ortaya çıkacağını vurgulayan Akalın, "Şu anda Türkiye Türkçesi'nde, İngilizce kökenli terimler yaygın olarak kullanılıyor. Belki de bizim şu anda İngilizce'den aldığımız ve Türkçe'ye girmekte olan bir terime, Kazak Türkçesi'nde ya da Kırgız Türkçesi'nde kökleri Türkçe olan ancak bizim unuttuğumuz bir terimi karşılık olarak bulabileceğiz" dedi.

Akalın, Türk dünyasına ait, Orhun anıtlarından, Manas Destanı'na, Divan-ı Lügatüt Türk'den Kutadgu Bilig'e kadar pek çok edebi eserinde çevirilerinin yapılabileceğine işaret etti.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious