Tekstilcilerin Anadolu umudu

  • Giriş : 26.03.2006 / 00:00:00

Çin'le rekabet eden tekstilciler, ucuz maliyet için yatırımlarını teşvik kapsamındaki illere kaydırıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Teşvik Yasası ile üretim maliyetlerini aşağı çekerek ayakta kalmaya çalışan tekstilciler, Çorum, Malatya, Kahramanmaraş ve Uşak gibi illere önemli yatırımlar yaptı.
Türk sanayi ve ekonomisinin lokomotifi konumunda olan ve toplam istihdamın yüzde 20'sini sağlayan tekstil ve hazır giyim sektörü, ihracattaki başarısı ve ürettiği katma değerle ekonominin can damarı olurken, makro ekonomik göstergelerdeki iyileşmeye rağmen son zamanlarda kan kaybetmeye başladı. "Ekonominin altın yumurtlayan tavuğu" olan sektör, Avro'daki düşüş, girdi maliyetlerinin yüksek olması, Yeni Türk Lirası'nın değerlenmesi, enerji fiyatlarının yüksek olması ve Çin etkisiyle sıkıntılı günler geçiriyor.

Tekstilcilerin kriz ortamından kurtulması için Katma Değer Vergisi (KDV) oranı yüzde 18'den 8'e indirilirken, enerji fiyatları ve SSK primlerinde de indirim gündemde. Bütün bunların yanında 5084 sayılı Teşvik Yasası'nın imkanlarından faydalanmak isteyen firmalar, tekstil ve hazır giyimle ilgili stratejilerini yeniden gözden geçiriyor. Yasaya göre belirlenen 49 ile işletme kuran yatırımcılara arsa, enerji, vergi ve SSK gibi 4 ana kalemde cazip indirim imkanları tanınıyor. Bu indirimler üretimdeki maliyetleri yüzde 35 civarında düşürüyor. Teşvik fırsatını iyi değerlendirmek isteyen tekstilcilerin kimi, teşvikli illere yeni bir yatırım yaparken, kimisi de büyük şehirlerdeki yatırımlarını Anadolu'ya taşıdı. Sektörde yaşanan bu son gelişmeler tekstil devlerinin "Anadolu'yu üretim, İstanbul'u da moda merkezi yapma" hedefine de zemin hazırlıyor. Teşvik Yasası'nın çıkmasının ardından büyük bir canlanmanın yaşandığı Anadolu'da, Çorum, Malatya, Kahramanmaraş ve Uşak yatırımların gözdesi oldu.

Teşvik Yasası'nın yürürlüğe girmesinin ardından özellikle tekstil altyapısı güçlü ve büyük merkezlere yakın olan şehirler yatırım çekti. Anadolu'nun tekstil merkezlerinden Çorum'a 10, Malatya'ya 27, Uşak'a 25, Kahramanmaraş'a da 26 tekstil firması yatırımda bulunurken, Adıyaman'da beklenen yatırım atağı sağlanamadı.

Gömlekte Bil's gibi önemli bir markanın anavatanı Çorum'da, teşvikten faydalanan Ravelli gömlekleri şehrin en büyük tekstil fabrikasını kurdu. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından 30 Eylül 2005'te açılışı yapılan fabrikada bin 500 kişi istihdam ediliyor. Günlük 15 bin adet gömlek üretimi gerçekleştiren Ravelli'ye özel olarak tasarlanan üretim makinelerini kullanmak için tüm personel ilk etapta 6 aylık bir eğitimden geçirildi. 17 milyon dolarlık yatırım yaptıklarını söyleyen Fabrika Müdürü Bilal Türkoğlu, 2 bin 500 kişiyi istihdam etmeyi planladıkları yeni projenin çalışmalarının ise devam ettiğini söyledi. Bir çok Avrupalı firmaya gömlek hazırladıklarına değinen Türkoğlu, AB standartlarında üretim yaptıklarını kaydetti.

Teşvik sayesinde İstanbul'dan gelerek Çorum'un en küçük ilçelerinden Oğuzlar'a yatırım yapan Emser Limited Şirketi, ilçeye OXY marka kotların üretileceği bir atölye kurdu. Belediyenin ücretsiz yer tahsis ettiği şirket, 4 bin 500 nüfuslu Oğuzlar'da 150 gence iş imkanı sağlayarak gençlerin işsizlik sorununu çözdü. Firma yetkilisi Mustafa Karakoç, OXY marka kot pantolonlarının Türkiye'nin pek çok ilinde bayiler aracılığı ile tüketicilerle buluştuğunu ifade etti.


İSTANBUL'DAKİ 25 YILLIK YATIRIMLARINI ÇORUM'A TAŞIDILAR

Teşvik sonrası 10 tekstil firmasının yatırım yaptığı Çorum'da en ilginç yatırım hikayesi ise Vesteks'e ait. 25 yıldır İstanbul'da penye üretimi yapan Vestesk'in sahibi Vesile ve Hasan Toptaş çifti, teşvikte sağlanan indirimlerden faydalanmak için fabrikalarını İstanbul'dan Çorum'a taşıdı. Aslen Sivaslı olan Vesile ve Hasan Toptaş çifti, teşvik, şehrin konumu ve sanayisinin gelişmişliği nedeniyle Çorum'u tercih edenlerden.

Kentin ilk ve tek penye üretim tesisini kuran Toptaş çifti, 5 ay önce Organize Sanayi Bölgesi'nde kiraladıkları tesiste yıllık 1 milyon penye üretimi ile markalaşarak Türkiye ve dünyaya açılmayı hedefliyor. 300 milyarlık bir yatırım yaptıklarını belirten Hasan Toptaş, 120 kişiyi istihdam ettiklerini dile getirdi. Kapasitelerini ileriki dönemde 300'e çıkarmayı planladıklarını anlatan Toptaş, İstanbul'da fason penye ürettikleri mağaza aracılığıyla ABD'deki bir çok markanın adıyla bu ülkeye ihracat yaptıklarını açıkladı. İstanbul'da 25 yıl birlikte çalıştıktan sonra Çorum'da kurdukları fabrikalarını da birlikte idare eden Vesile-Hasan Toptaş çifti, işçileriyle beraber çalışmaları ile tanınıyor. Tek sıkıntılarının kalifiye eleman yokluğu olduğunu söyleyen Hasan Toptaş, bu konuda İş-Kur Müdürlüğü ve Halk Eğitim Müdürlüğü ile görüşeceklerini kaydetti.


TEŞVİK MALATYA'DA GÖÇÜ TERSİNE DÖNDÜRDÜ

Teşvik Yasası'nın ardından 27 tekstil işletmesinin faaliyete geçtiği Malatya'da, bu sayının 15'ini İstanbul'dan memleketlerine dönüş yapan Malatyalı işadamlarının firmaları oluşturuyor. Teşvik sayesinde Malatya'ya yatırım yapan firmalardan biri de şehrin tek gömlek fabrikası olan Fatih Sultan Mehmet (FSM) Tekstil. İstanbul'da Sena Tekstil adıyla 33 yıldır sektör içinde olduklarını söyleyen FSM Tekstil Genel Müdürü Oktay Selağzı, teşvik sayesinde ikinci yatırım düşüncelerini daha erken hayata geçirme fırsatı bulduklarını belirtti. Selağzı, "Firma olarak İstanbul'dan sonra memleketimiz Malatya'ya ikinci bir fabrika kurduk. Teşvik Yasası çıkana kadar ikinci bir fabrika kuracak gücümüz yoktu ama teşvik sayesinde böyle bir imkan doğdu ve biz de hiç düşünmeden memleketimizi seçtik." dedi.

Teşvik sonrası özellikle tekstil sektöründe birçok firmanın Malatya'yı tercih ettiğini söyleyen Malatya TSO Genel Sekreteri Sait Kabadayı, geçmiş dönemlerde ekonomik sorunlar nedeniyle İstanbul'a göç edenlerin şimdilerde oluşan yatırım ortamından sonra Malatya'ya tekrar döndüklerini belirtti.


UŞAK TEKSTİL YATIRIMLARININ GÖZDESİ

İki OSB ile diğer illere göre daha avantajlı konumda olan Uşak'ta tekstil yatırımları dikkat çekiyor. Deri, battaniye ve gazlı bez üretiminin merkezi olan kente, İzmir ve Bursa merkezli şirketler ilgi gösteriyor. Şirketler, teşvik kapsamındaki en yakın illere yatırım yaparak bölgesel bir yatırım zinciri kurulmasını sağlıyor. Dünyanın en büyük 5 entegre tesisinden birine sahip olan Bursalı Yeşim Tekstil, Uşak OSB'ye iki fabrika birden açtı. Bunlardan ev tekstili üzerine üretim yapan SMS Tekstil, 350 kişilik istihdamı ile günlük 20 bin adet çarşaf üretimi yapıyor. SMS Tekstil'den yılda 20 milyon dolar civarında ihracat girdisi beklediklerini söyleyen Yeşim Tekstil Genel Müdürü Şenol Şankaya, "Çin ve Hindistan ile yaptığımız yoğun rekabeti aşmak, bu kentin işe ihtiyacı olması ve ana fabrikamıza yakınlığı nedeniyle Uşak'ı seçtik. Ayrıca bu ilimizde daha önceki yıllarda dericilik sektörünün gelişmiş olması, tekstil altyapısının hem istihdam olarak hem de çevre şartları olarak daha çabuk kurulmasını sağladı" diye konuştu.


ANADOLU ÜRETİM, İstanbul MODA MERKEZİ OLACAK

Önceki yıllarda Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TSGD) ile Dünya Hazır Giyim Federasyonu'nun başkanlığı görevlerinde bulunan işadamı Umut Oran, başkanlığı döneminde Anadolu'nun üretim merkezi olması için çalışmalarda bulunanlardan. Halen Avrupa Hazır Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı olan Umut Oran, ülkenin ekonomik bağımsızlığının ancak Anadolu'da üretim yaparak elde edilebileceğini ifade etti. Umut Oran, hazır giyim sektörünün 2 milyon kişiye iş sağladığına ve dünyanın üçüncü hazır giyim tedarikçisi olduğuna dikkat çekti. Anadolu'nun üretim, İstanbul'un ise moda merkezi olması gerektiğini ifade eden Oran, "1996'da İstanbul'un hazır giyim üretiminden aldığı pay yüzde 82 iken, önceki yıllarda bu oran yüzde 76'ya düştü. Bu rakam Teşvik Yasası ile yüzde 60'lara çekilebilir. Anadolu'nun üretim İstanbul'un moda merkezi olması projesi ile yerinde aş ve iş sağlanmış olacak" açıklamasında bulundu.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious