TİGEM yatırım için yardım istiyor

TİGEM yatırım için yardım istiyor.13943
  • Giriş : 07.11.2008 / 12:15:00

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), 3,5 milyon dekarlık arazinin 500 bin dekarlık bölümünde sulama yatırımı yapmak için harekete geçti.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Türkiye'nin ve dünyanın en büyük tarım işletmelerinden biri olan Ceylanpınar'da, son iki yıldır yaşanan kuraklık nedeniyle üretim yüzde 50 düzeyinde düşerken, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), 3,5 milyon dekarlık arazinin 500 bin dekarlık bölümünde sulama yatırımı yapmak için harekete geçti.

TİGEM Genel Müdürü Mehmet Halis Bilden, 3,5 yılda tamamlanması öngörülen toplam 300 milyon YTL tutarındaki projeye, 5 yıllık dönemde 14 milyar YTL'den fazla kaynak sağlanması planlanan GAP Eylem Planı kapsamında destek sağlanmasını istedi.

TBMM KİT Komisyonu'nda, TİGEM'in 2006 yılı faaliyetleri görüşülürken, planlanan sulama yatırımları hakkında bilgi veren Genel Müdür Bilden, kuraklığın etkilerine dikkat çekerken, 2006 yılında 339 bin ton olan toplam hububat üretiminin, 2007'de 290 bin tona, bu yıl da 146 bin tona kadar düştüğünü söyledi.

Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nin coğrafi konumu ve arazi büyüklüğü dikkate alındığında, iklim koşullarının uygun olması durumunda TİGEM'in 339 bin ton olan buğday üretiminin yarısını gerçekleştirebileceğine işaret eden Bilden, buna karşın, yetersiz yağış nedeniyle bu yıl, 427 bin dekar buğday, 82 bin ton mercimek olmak üzere toplam 509 bin dekar alanın terkin edildiğini, hasat yapılmadan bırakıldığını açıkladı.

Ceylanpınar'da tarımsal üretimde devamlılık sağlamak açısından toplam bin 436 derin kuyu açılarak, 500 bin dekar arazide sulu tarıma geçilmesi için proje hazırlandığını bildiren Bilden, proje kapsamındaki sulama yatırımları için 240 milyon YTL, mekanizasyon için 60 milyon YTL olmak üzere toplam 300 milyon YTL kaynak gerektiğini belirtti.

Derin kuyuların açılması için DSİ ile 10 Eylül'de protokol imzalandığını ve 2011'e kadar bu kuyuların açılmasının tamamlanmasının planlandığını anlatan Mehmet Halis Bilden, projenin tamamlanması ile verimde en az yüzde 25 artış öngörüldüğünü, böylece 2 yılda projenin kendini finanse edeceğini vurguladı.

Bilden'in verdiği bilgiye göre, mevcut koşullarda ortalama 140 kg olan dekara buğday verimi, sulama yatırımlarından sonra 500 kg'a yükselecek. Yıllık 50 bin ton olan sertifikalı tohum üretimi, en az 162 bin tona çıkacak. İkinci ürün olarak mısır ekilerek, 450 bin ton mısır üretilebilecek. Sulu tarıma geçilmesi ile uygulanacak münavebe doğrultusunda yem bitkisi ekilecek ve hayvancılık işletmelerinin yem bitkisi ihtiyacı karşılanacak. Kaba yem üretimindeki artışa paralel olarak yeni hayvancılık yatırımları yapılacak ve halen 2 bin baş olan büyükbaş hayvan varlığı 10 bin başa, 25 bin baş olan koyun varlığı 100 bin başa kadar çıkabilecek. Bilden, TİGEM'in koyunculukta Türkiye'nin en büyük ıslahçı ve yetiştirici kuruluşu olduğuna dikkat çekti.

Söz konusu yatırımlardan sonra üretim artışı için 3 bin 671 kişinin yeniden istihdam edileceğini açıklayan Bilden, bunun, işsizliğin yoğun olduğu bölge ekonomisi açısından önemine işaret etti.

Kamu kuruluşu olan TİGEM'in tarımdaki devlet desteklerinden de yararlanamadığını hatırlatan Bilden, eğer bu desteklerden yararlanmış olsalardı, geçen yıl 41 milyon YTL, bu yıl da 55 milyon YTL destek almalarının mümkün olabileceğine dikkat çekerek, planlanan sulama yatırımların tamamlanması için, 5 yılda 14,5 milyar YTL kaynak ayrılması öngörülen GAP Eylem Planı kapsamında destek sağlanmasını istedi.

Geçen yıl, TİGEM'in kuraklık nedeniyle 21,7 milyon YTL zarar ettiğini, oysa tarımdaki devlet desteklerinden yararlanılsa 20 milyon YTL kar elde etmiş olacaklarını anlatan, ''Böylece zarar eden bir kuruluş olduğu yönündeki algı ortadan kalkmış olacaktı'' dedi.

-ÖZEL SEKTÖRE KİRALANAN İŞLETMELERDEKİ DURUM-

TİGEM işletmelerinden 14'ünün özel sektöre kiralandığını, 24'ünde kendilerinin faaliyete devam ettiğini belirten Bilden, kiralanan işletmelerden birinin geri alındığını, özel sektördeki 13 işletme ile TİGEM'deki 6 işletmenin faaliyetlerinin ekonomik olarak değerlendirilmesi için özel bir firmaya inceleme raporu hazırlattırıldığını kaydetti. Bu raporda, ''kiralama işlemlerinde, işletmelerin yatırım, istihdam, bölge ekonomisi ve tarımsal gelişime katkı açısından yüzde 85 başarı sağlandığının'' belirtildiğini anlatan Bilden, kiralamadan önce toplam 12,6 milyon YTL zararı bulunan bu işletmelerden bu yıl 8,8 milyon YTL kira geliri sağlandığını ve özel sektörün bu işletmelere ayrıca 126 milyon YTL yatırım yaptığını anlattı.

Özel sektöre 30 yıllığına kiralanan Yozgat Çiçekdağı işletmesinde, firmanın 3,6 milyon YTL yatırım taahhüt etmesine karşın 14-15 milyon YTL yatırım yaptığını, 33 milyon YTL daha yatırım öngördüğünü anlatan Bilden, ''Göğsüm kabardı, bizim aslında doğru yatırımcıları bulmamız lazım. İşletmeleri kesinlikle tarımsal üretim dışına çıkartmıyoruz. Çıkarmak isteyenlerden de geri alıyoruz'' dedi.

Bilden, milletvekillerinin Yalova'daki Atatürk İşletmesi ile ilgili soruları üzerine bu işletmenin 1 yıl içinde özelleştirileceğini tahmin ettiğini belirterek, şunları söyledi:

''Küresel ısınma nedeniyle ülkeler gıda üretimlerinde kendilerini garanti altına almak istiyorlar. Arap ülkelerinden gelen bazı heyetler, TİGEM işletmelerini de ziyaret ediyor. Birkaç işletmemizi gezdirdik. TİGEM'in teknolojisi ve birikimi anlatılıyor. Yalova Tarım İşletmesine, Arap ülkelerinden bir heyet götürmedik. Ama burasının 1 yıl içinde özelleştirileceğini tahmin ediyoruz.''

-''DEVLET DESTEĞİ SAYESİNDE Mİ KAR ETTİLER?''-

Bilden, bir soru üzerine Ceylanpınar işletmesindeki işgal sorunun çözümü için çalışmaların sürdüğünü belirtirken, DTP Muş Milletvekili Nuri Yaman, işgalci konumundaki bu göçerlerin, adrese dayalı nüfus sayımı kapsamında sayılmalarına karşın, yerleşim yeri olarak bir yere bağlanmadıklarını, bu nedenle seçimlerde oy kullanamadıklarını söyledi.

Yaman, TİGEM'in tarımsal üretimi nedeniyle devlet desteklerinden yararlanmazken, özel sektöre kiralanan işletmeler için devlet desteği ödendiğine işaret ederek, ''Genel Müdür, eğer devlet desteklerinden yararlansalardı, toplam 55 milyon YTL destek almaları gerektiğini söyledi. Şimdi, özel sektöre kiralanan bu 14 işletmeden, 8,8 milyon YTL kar ettiklerini söylüyor. Bu işletmeler, devletten aldıkları tarım destekleri ile mi kar ettiler'' diye konuştu.

-MİMARIN TİGEM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE ATANMASINA ELEŞTİRİ

Komisyonda, CHP Amasya Milletvekili Hüseyin Ünsal, mesleği mimar olan Mehmet Halis Bilden'in TİGEM Genel Müdürlüğü'ne atanmasını eleştirirken, ''TOKİ Başkanı bir ziraat mühendisi olsa hoş karşılanır mı'' diye sordu.

Eleştirilerinin Bilden'in şahsına yönelik olmadığını vurgulayan Ünsal, şöyle konuştu:

''Sayın Bilden daha önce de Et ve Balık Genel Müdürü idi. Demek ki et ve hayvancılık sektöründen de anlıyor. 3,5 milyon dekar tarım arazisinin başına bir mimar getiriliyor, TOKİ'nin başına bir ziraat mühendisi getirilse hoş karşılanır mı? Bu işi ehline teslim etmek gerekir. TİGEM'de 268 tane ziraat mühendisi var. Bakan, hemşehrilik duygusu içinde Diyarbakır'dan getirmiş. Ama Diyarbakırlı bir ziraat mühendisi bu işi daha rahat yapardı. Hakkı yerine iade etmek gerekir. Bakanlığa müsteşar bile olsa itirazım yok. oraları idari kadrolar. Ama, TİGEM, EBK gibi kurumlarda ihtisas önemli. Sayın Genel Müdür, Yüksek komiserler Kurulu'na da üye... Atçılıktan da anlıyor. Buna, (pes doğrusu) denir. Bakanın hassasiyet göstermesi gerekir. Bu olay Diyarbakır'ı aşmış. Ceylanpınar'da biçerdöverin arkasından silahlı adamlar sapları topluyor. Sizin haberiniz yok. Bu işi ehline teslim etmek lazım. Eleştiri şahsınıza yönelik değil. Bunu bakana iletin.''

Eleştiri üzerine konuşan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı MüsteşaR yardımcısı Ramazan Kadak, TİGEM'in bir yönetim kurulu olduğunu, bu kurulda da yeteri sayıda ziraat mühendisi ve veteriner bulunduğunu, idari kararların birlikte alındığını söyledi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*