Topkapı Sarayı, dergisini çıkaramıyor

Topkapı Sarayı, dergisini çıkaramıyor.18295
  • Giriş : 04.07.2009 / 18:06:00

Topkapı bir sorunlar yumağıdır, en büyük eleştiri, ilgi ve desteğin halktan gelmesi gerekir... İlber Ortaylı'nın yazısı;

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Topkapı Sarayı, 1459 ve 1460 yıllarında alt yapısının tamamlandığı yani Sirkeci Garı ile Ahırkapı ve Sarayburnu'nu dolaşan Sur-u Hümayun'un savunma için tamamlanıp, Ayasofya'ya ve Hasbahçe'ye açılan kapılar ve Marmara Denizi tarafındaki kapılarla birlikte dış dünya ile ilişki kuran ve deniz tarafındaki kapıya yerleştirilen toplar yüzünden de halkın Topkapı Sarayı adını verdiği mekândır.

Bu geniş sahanın içinde surlar, bir yerde daha iki avluyu birinci avludan ayırmaktadır. Birinci Avlu'ya Ayasofya tarafından girilir. Müzeyyen Kapı 18. asrın bir süsleme ve mimari şaheseridir; yanı başında ise tarihimizin ünlü hattatı III. Ahmed Han'ın yaptırdığı anıtsal çeşme yer alır. Bu kapıdan girince solumuzda Bizans'ın 6. asrından kalma Aya İrini Kilisesi vardır. Temmuz ayındaki İstanbul Kültür Festivali sayesinde bütün dünyada tanınmış, yanlış bilmeyelim Osmanlı'nın hiçbir zaman camiye değil, 19. asırda müzeye çevirdiği binadır. Onu geçince Darbhane dediğimiz yer, Saray'ın atölyeler mekânıydı. Bugün Tarih Vakfı ile Topkapı Sarayı arasındaki ihtilafa konu olan bu yerdir. Maalesef sarayın atölyeler için kullanacak mekânı olmadığı, daha beteri 12 bin parçalık dünyaca ünlü çini eserlerini, portrelerini ve silahlarını sergileyecek yer olmadığı halde bu geniş mekân bu ihtilaf yüzünden boş durmaktadır. Üstelik Cülhane tarafına inşa ^^^m edilen ve Arkeoloji Müzesi'nin de bazı eserlerinin teşhiri ve atölyeler için burası kullanılabilecekken aynı nedenle el sürülememektedir. 19. yüzyılda o zaman için bile şehircilik açısından ne kadar isabetli olduğu tartışılan demiryolu, bugün tamamen atıldır, bu hattın bir an evvel sökülmesi, sahanın Gülhane Parkı'nın devamı olarak ziyarete açılması; bazı yüzey arkeolojik tespitlerin ve kazıların yapılması gereklidir. Sözü geçen alanda 19. yüzyıl ortalarına kadar mevcudiyeti bilinen bazı sahilsaray ve köşklerin de yeniden ihyası düşünülmektedir. Keza bu bölgede mevcut bazı askeri tesislerin de silah koleksiyonunun teşhiri için düşünülmesi mümkündür.

Sarayın en önemli sorunu gittikçe artan sayıda ziyaretçidir. Artan iktisadi
krize rağmen bu yıl sayının 2,5 milyonu geçeceği düşünülüyor, bu sayı çoktur. Bilet ücretlerinin kesinlikle artırılması ve gerek İtalya müzelerinde ve bizde de Dolmabahçe Sarayı'nda başlandığı üzere randevulu sistemle ve kontenjanla gezilmeye açılmalıdır. Bu en önemli sorundur. Yerli ziyaretçiler için ucuz Müzekart tarifesi uygulanmaktadır; binaenaleyh müze giriş ücretlerindeki artış Türk yurttaşlarını etkilemeyecektir.

Sarayda okulluların ziyaretlerini düzenlemek maalesef gelen okulların başındaki öğretmenlerin sayıca azlığından ve hatta bazılarının bilgisizliğinden gereken faydayı sağlayamıyor. Elimizde 7 tane fedakâr gönüllü rehberimiz dışında bu gezileri düzenleyecek kadrolar yoktur. Muhtemelen Topkapı Sarayı'na yapılacak toplu okul gezilerinin ilköğretim 8. sınıf ve daha üst sınıftaki öğrencileri kapsaması düşünülmelidir. 4 yıldır yapılan halka açık konferansların sayısının artırılması planlanıyor. Maalesef Türkiye müzelerinin hiçbiri gibi Topkapı Sarayı da süreli dergi ve bülten çıkaracak durumda değil, rapor ve yazı hazırlayacak müze uzmanları ve üniversitedeki meslektaşların heves ve faaliyeti buna yeterli, ama dergileri basacak durumda değiliz.

Topkapı bir sorunlar yumağıdır, en büyük eleştiri, ilgi ve desteğin halktan gelmesi gerekir; oysa aldığımız maddi ve manevi desteğin Avrupa ve Amerika'daki yurttaşlık ve hemşehrilik desteğine benzemediği açıktır. En büyük sorun gençliği müzelere çekmektir. En seçkin okullarda dahi öğrencilerin çoğunun hayatlarında müze gezmek gibi bir tecrübe yaşamadıkları veya bir iki kere gittikleri anlaşılıyor. Bu konuda maalesef okul da, aile de yeterince bilinçli davranmıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*