Tren kazasına raylar sebep oldu

  • Giriş : 01.05.2008 / 14:09:00

Kütahya'da Ocak ayında 9 kişinin ölümüyle sonuçlanan tren kazasını araştıran bilirkişi heyeti, Kütahya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği raporda, Güney Afrika'dan 1987 yılında ithal edilen ve kırılarak kazaya neden olan rayların ''çok parçalara ayrılar

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Alınan bilgiye göre, 27 Ocak 2008 sabahı Kütahya'da Pamukkale Ekspresi'nin raydan çıkarak devrilmesi sonrasında açılan davada, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İnşaat Fakültesi ve Kimya-Metalurji Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan bir bilirkişi heyeti teşkil edildi.

Heyet, kazayla ilgili incelemelerinin ardından hazırladığı raporu 24 Nisan 2008 tarihinde Kütahya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi. Raporda, heyetin kaza yerinde inceleme yaptığı ve kırılan rayların parçalanan kısımlarından numuneler alınarak bazı testler yapıldığı belirtildi.

Raporun sonuç bölümünde, yapılan araştırmalardan, kaza anında Pamukkale Ekpresi'nin hızının, tarife tablosundaki öngörüldüğü gibi saatte 65 kilometre olduğunun belirlendiği, makinistlerin hız limitlerine uyduklarının anlaşıldığı, bu nedenle makinistlerin kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı ifade edildi. Raporda, şöyle denildi:

''Kırılan ray malzemesi üzerinde yapılan testlerden; kırık ray parçaları üzerinde yapılan malzeme analizlerinden, rayın Güney Afrika'dan 1987 yılında alımı sırasında geçerli olan TCDD şartnamesini sağladığı, rayın kırılmasında kaza sırasında sıcaklığın sıfırın altında derecelere düşmesinden ziyade, mikro yapısal temizliğinin etkili olduğu, rayın çok parçalara ayrılarak kırılmasından gevrek bir malzeme olduğu, bazı kırık parçaların kırık yüzeylerindeki aşırı oksitlenmiş, koyu renkli bölgelerin mevcudiyetinden rayın çatlaklar içerdiği, rayın ucundaki bulon deliği çevresinde kırılma yüzeyindeki koyu renkli bölge, deliğin oluşturduğu gerilme yoğunlaşması nedeniyle rayın daha önceden bu bölgeden çatlamış olduğunu belirtmekte olup kırılmanın rayın bulon deliği çevresinden başlamış olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.''

-İKİ SEÇENEKLİ DEĞERLENDİRME-

Kırık raylar üzerinde yapılan testler sonucunda, kazaya rayların birleşim noktasındaki çatlağın neden olduğu, ancak olaydan önceki periyodik muayenelerde bu çatlağın gözle görülebilir ya da görülemez boyutta olduğu konusunda kesin bir kanaate varılamadığı ifade edildi. Bu nedenle kaza, iki seçenekli olarak değerlendirildi.

Ray birleşim noktasındaki çatlağın gözle görülebilecek boyutta olması halinde hat bakımı ile ilgili sorumluların ve dolayısıyla TCDD İşletmesi'nin kusurlu olacağı, çatlağın gözle görülemeyecek boyutta olması halinde ise malzeme ve bakım yöntemlerinin yetersizliği, bunun yanı sıra ray ve contalarda çatlak muayene yöntemlerinin ve gerekli araçların noksanlığı nedeniyle TCDD İşletmesi'nin kusuru olacağı kaydedildi.

Yolun geometrik bozulmalarının etkisine de işaret edilen raporda, bozuklukları daha hassas biçimde ölçecek makina ve ekipman noksanlığına dikkat çekildi.

Tanık ve sanıkların ifadelerinden özetlerin bulunduğu raporda, TCDD ilgililerinin bu demiryolunda kazadan birkaç gün önce yapılan kontrollere ilişkin açıklamalarına da yer verildi.

-RAYLARDA NASIL ÖLÇÜM YAPILIYOR?-

Öte yandan, TCDD Genel Müdürlüğü, yol bakım ve onarımlarında uygulanacak prosedürleri 2004 yılında değiştirdi. Bu kapsamda, kontrollerde uygulanan yöntemler, uluslararası standartlara göre yeniden düzenlendi. TCDD Genel Müdürlüğü, kontrollerde izlenecek yöntemleri, talimata dönüştürerek bölge müdürlüklerine gönderdi.

Bu arada, raylardaki bakım ve onarım işlemlerinin daha hassas hale getirilmesi amacıyla yüksek hızlarda ölçüm yapabilen ultrasonik araçlara ihtiyaç olduğu belirlendi. TCDD Genel Müdürlüğü, aynı yıl yol geometrik parametreleri ile balast, travers, ray ve küçük yol malzemelerinin görüntülerini detaylı bir şekilde kaydeden, raylarda yüzeysel kırık ve çatlakları saatte 130 kilometre hızla ölçme yapabilen ve 600 bin YTL değerinde hassas ölçüm aracı temini için Hazine'ye başvurdu.

TCDD Genel Müdürlüğü, kredi görüşmeleri uzayınca, küçük el cihazlarıyla raylarda ultrasonik ölçüm yapmaya başladı. Ultrasonik ölçümler, rayların birleşim noktalarında yoğunlaştırıldı. Ultrasonik cihaz, rayın içinde çatlak ve kırık olup olmadığını belirliyor. Her ray birleşim noktasında yapılan bu inceleme cebirelerin sökülüp rayların gözle muayenesi yapılarak tekrar hazırlanması nedeniyle çok zaman alıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious