TRT'nin Kürtçe yayını hangi lehçeyle?

TRT'nin Kürtçe yayını hangi lehçeyle?.12044
  • Giriş : 16.12.2008 / 11:38:00
  • Güncelleme : 16.12.2008 / 12:05:07

Kürtçe kanalla ilgili bilgiler, TRT'nin reyting ölçümleriyle ilgili tavrı, TRT'nin hedefleri... Hepsi bu haberde.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


TRT 1 Ocak'tan itibaren bir kanaldan Kürtçe yayın yapmaya başlayacak.

Kürtçe, Arapça ve Farsçayı aynı kanaldan verecektik. Bunun yasak savma gibi olacağı yönünde endişemiz oluştu. Bunun üzerine bu dillerde ayrı bir kanal yapalım dedik. 1 Ocak 2009'da Kürtçe yayma başlayacağız. TRT'nin çok ciddi bir gücü var, o gücünü de televizyonculukta kullanacak.

Kürtçe yayın yapacak kanalın ismi ne olacak?

Bizim kanallarımız TRT1, TRT2, TRT3 diye gidiyor. O kanalın da böyle bir numarası olacak. TRT7, TRT8, TRT9 gibi bir numara vereceğiz.

Hangi lehçede yayın yapılacak?

İlk etapta o bölgede yüzde 90 Kırmançi lehçesi konuşuluyormuş, yayınlar o lehçede olacak. Zazaca, Soranice de olacak. Şu an bu üç lehçede düşünüyoruz.

KİMSEYİ ÜRKÜTMEYECEĞİZ

Nasıl yayın yapacak?

Bizim amacımız kimseyi ürkütmek değil. Çok samimi bir şekilde Doğuda, Güneydoğu'da Türkçeyi öğrenememiş insanların kanal ihtiyacına cevap vereceğiz.

İçeriği nasıl olacak?

TRT1 gibi aile kanalı olacak. Diziler, eğlence programları, haber programları, haberler olacak. Bir aile kanalında ne oluyorsa o kanalda da onlar olacak.

Diziler nasıl seslendirilecek?

Kürtçe dublaj yaptıracağız. Nasıl İngilizce filmler Türkçe seslendiriliyorsa onlardan farklı olmayacak.

TÜRLÇE ALT YAZI OLACAK

TRT'nin popüler dizileri Kürtçe olarak orada yayınlanacak mı?

Yayınlanacak. Filmler, dizi filmler, çizgi filmler, dini yayınlar, eğlence yayınları, belki müzik yarışması da olacak.

Türkçeyi öğreten bir program ya da Türkçe alt yazılar olacak mı?

Hayır. Bizim amacımız Türkçe öğretmek değil. Onu Milli Eğitim Bakanlığı yapar. Gerektiğinde alt yazı vereceğiz. Örneğin, kanalda bir röportaj yapılırken, röportaj yapılan kişi Kürtçe bilmiyorsa, Türkçe konuşacak ve Kürtçe alt yazı geçecek veya bunun tersi olacak.

ANA DİLDE YAYIN HAKTIR

Sizce böyle bir kanala neden ihtiyaç var?

Biz böyle bir kanalı kurmazsak, art niyetli, Türkiye üzerinde emelleri olan insanlar yaptıkları yayınlarla bu insanları etkiliyorlar ve doğruları onların doğruları oluyor. Bugüne kadar Türkçeyi öğretememişiz. Ana dilde yayının ve televizyonun da bir insan hakkı olduğunu düşünüyorum. TRT bu ihtiyacı karşılayacak.

Politik tartışmalar olacak mı?

Her şey olacak.

ÖZGÜRCE KONUŞACAKLAR

Kırmızı çizgileriniz yok mu?

Bu ülkenin milli birliğine, bütünlüğüne, bayrağına, İstiklal Mar-şı'na sövülmediği müddetçe nasıl TRT'de programlar yapılıyorsa, o programların hepsini Kürtçe kanalda da yapacağız. Anayasada, 2954 Sayılı Kanunda ilkelerimiz, misyonumuz, vizyonumuz, çizgilerimiz ortaya konulmuş. O sınırlar içinde kalmak kaydıyla arkadaşlarımız, özgürce istediklerini o kanalda söyleyecekler, konuşacaklar ve televizyonculuk yapacaklar.

Müzik programlarına Kürtçe şarkı söyleyen sanatçılar çıkabilecek mi?

Çıkacaklar. Türkçe söyletip, Kürtçe alt yazı geçemeyiz.

O sanatçıların seçiminde bir kriter olacak mı?

Çok katı davranmayacağız.

ROJ TV'ye çıkanların TRT'nin kanalına çıkamayacağı yönündeki iddiaları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bölücü olmamak, bu ülkedeki birliğimizi, bütünlüğümüzü dinamitlememek kaydıyla herkes çıkar. Düne kadar bir kanalları vardı da ROJ'u mu tercih ettiler? Yoktu. Böyle bir mecra açılırsa, şarkıcılar çıkar. Kaldı ki Doğuda Güneydoğu'da şarkıcı problemi yok, herkes türkü okur. "Sen türkülerini söyle" diye bir yarışmamız var. Bunun Kürtçe versiyonunu yaparız, yüzlerce şarkıcı, türkücü buluruz. 

EĞER AYRIMCILIK YAPARSAK O ZAMAN HALK BİZİ SİLER 

Kuzey Irak'ta izlenebilecek mi?

Dünyanın her yerinden izlenecek. Uydudan yayın yapacağız, Kuzey Irak'ta da, ABD'de de, Avustralya'da da izlenebilecek.

Diğer kanatlardaki popüler dizileri, mesela Kurtlar Vadisi'ni alıp, Kürtçe olarak yayınlamayı düşünüyor musunuz?

Biz TRT'nin aldığı dizi filmlerin dublajını yapıp, kullanacağız. Kurtlar Vadisi'ni o zaman TRT'de oynatırım, Kürtçe dublaj yaparım. Böyle bir şeye gerek yok.

Kanal o bölgede siyaset yapanlara, bölge milletvekillerine açık olacak mı?

Herkese eşit olmak kaydıyla açık olacak. Politikacıları çıkaracak olursak her birini çıkaracağız, çıkarmayacak olursak hiçbirini çıkarmayacağız. Birini çıkarıp diğerini çıkarmamak gibi bir ayrıcalık yaptığımızda zaten oradaki insanlar bizi silerler, çizerler.

AGB EĞER BİZİ İKNA EDEMEZSE ÇEKER AYRILIRIZ

Kırsal alanda ölçüm yapılmamasını da eleştiriyorsunuz.

AGB ölçümleri 20 binin altındaki kenti dikkate almıyor. Kırsalı hiç dikkate almıyor. Halbuki, oralarda sadece TRT var. Türkiye'nin coğrafi alan kapsaması itibariyle TRT yüzde 99.3. Bize en yakın kanalın kapsama oranı yüzde 70. Yüzde 70 kapsama alanı olan kanalın izlenme oram yüzde 99.5 çıkıyor. Böyle çarpıklık olur mu?

Ayrılma aşamasında mısınız?

Bu işe biran önce el atmalarım, aksi takdirde bunun sorumlularının kendileri olacağını söyledik. Ayrıldığımda neticelerine kendileri katlanırlar. Ben ayrılırım, benim için iş biter ama Türkiye reytingi yıllarca tartışır.

Çözüm öneriniz nedir?

Eğer doğru ölçüyorlarsa bizi inandırmaları gerekiyor. Bir reklam denetim kurulu kurulur, o da AGB'ye ya da başkalarına yaptırır.

Bir reyting araştırması yaptırıyor musunuz ya da yaptıracak mısınız?

Türkiye'de mesafe alamazsak, kendimi ölçtürmek için yabancı firmaları davet etme gibi bir düşüncem var. Benim croschecke (çapraz kontrol) ihtiyacım var. AGB ölçsün, orada da devam edebilirim.

AGB'nin tekel olması mı ölçümlerde kuşku yaratıyor?

Doğru ölçsün, tekel olsun. Tekel olması problem teşkil etmiyor. Düzgün ölçerlerse devam ederiz. Bunu kim doğru ölçüyorsa oraya kayarız. Bir otoritenin "bu iş benim işim" demesi lazım. Ben onun için bunu RTÜK'ün yapması gerektiğini düşünüyorum.

BİZİM RATINGLE İLGİLİ DERDİMİZ YOK

Bir reyting kaygınız var mı?

Geldiğim gün arkadaşlarıma TRT'nin izlenmediğini söyleyince, "İzlenmek zorunda değil, biz iyi yayın yapacağız" dediler. Ben buna karşı çıktım. Dünyanın en iyi kanalını kurmuşsunuz, ama sıfır izleyiciniz var. "İyi, kaliteli yayıncılık yapacağız, ama izleneceğiz" dedim. Bizim izlenme kaygımız var. Reytingle ilgili bir derdimiz yok, "Hadi bay bay" deyip ayrılabiliyoruz.

KENARDA DURUYORUZ

TRT reyting tartışmalarında nerede duruyor?

Reyting izlenmekten farklı, ticari bir boyutu var. Reytingde en üstte, ama kenarda duruyoruz. Biz reyting den çıktığımızda hiçbir olumsuzluk yaşamayız. Ama, şu anda reyting do¬layısıyla ciddi anlamda kriz yaşayan kanallar, televizyoncular var. Haksızlığa uğruyorlar. Kaliteli bir iş iyi ölçülsün, iyi ölçülen de iyi para alsın. Spekülasyonların ortadan kalkması gerekiyor. Şeffaf hale getirin, bilelim.

Buna ilişkin görüşmeleriniz oldu mu?

Hem AGB'nin Genel Müdürünü hem de TİAK'ın Genel Müdürünü davet ettim, hangi ilde kaç tane denek bulunduğunu önlerine koyduk. Ayrıca, hepsinin değil, ama bazı deneklerin adreslerinin de bize ulaştığını söyledik. Gizli olması gerekiyorsa gizli olsun, gizli değilse şeffaf hale getirin, herkes bilsin, ona göre tavır alsın.

YOLSUZLUĞA BULAŞANA ACIMAM

TRT geçmişte kimi zaman yolsuzluklarla da anıldı. Sizin geçmişe yönelik bir yolsuzluk tespitiniz oldu mu?

Geçmiş genel müdürlerimizle ilgili, onlar bizim aleyhimize konuşuyor olsa bile benim ağzımdan hiç kimse olumsuz bir cümle duymamıştır. Herkes bir şekilde misyonunu tamamladı gitti. Biz de burada kalıcı değiliz. Buraya geldik, sadece gideceğim kesin.

Sizin döneminizle de ilgili zaman zaman bu tür iddialar dile getiriliyor.

Biz burada yolsuzluk yapsak ayakta durabilir miyiz? O saldırılara göğüs gerebilir miyiz? Burada tüyü bitmemiş yetimin hakkı var. Kuruşunu dikkate alacağız. Bu benim birinci önceliğim. Acımam.

DUVARLARI YIKACAĞIZ

Göreve ilk başladığınızda "Bu kadar elemanla onlarca kanal kurulabilir" diyordunuz, hâlâ aynı düşüncede misiniz?

Evet. Zaten kuruyoruz işte. Kürtçe, Arapça, Farsça televizyon, TRT- Çocuk, TRT İNTı uluslararası bir haber kanalı haline dönüştürüyoruz, TRT Türkü Türk Dünyası kanalı haline dönüştürüyoruz, bir müzik kanalı, spor kanalı kuruyoruz. TRT Çocuk, çocuk kanallan içinde birinci sıraya oturdu.

Bu kadar personeliniz var niye dışarıdan program yaptırıyorsunuz?

Bu kaçınılmaz bir şey. Biz kendi personelimizin dışarıda çalışmasına da müsaade ettik. TRT'deki sanatçılarımıza ve spikerlerimize burada işleri yoksa dışarıda çalışma fırsatı tanıdık. Kapalı kaldığınızda komünist ülke gibi olur, tiranlık oluşturursunuz. Dışarıya açıldığınızda çok daha kaliteli, düzeyli işler yaparsınız. Bu etkileşimi sağlamamız lazım. Duvarları biraz daha yıkıp, dışarıya açılacağız.

HEDEF, DÜNYA MARKASI

Hedefiniz Türkiye'de en çok seyredilen kanallar arasında yer almak mı?

TRT'nin yurtiçi ile ilgili bir derdi yok. TRT Türkiye'de yaşayanlara yönelik haberler, programlar, eğlence programlan yapacak, ama dışarıya yönelik olarak bizim çok ciddi bir televizyonumuz yoktu. TRT bu açığı kapatmalı.

Sizce TRT bir BBC ve CNN olabilecek mi?

Bence oldu, beşinci sıraya oturduk. Şu anda BBC'nin 32 dilde web sayfası var, Ocakta biz 3 dil daha ekleyince BBC'yi geçeceğiz.

Hedefiniz ne?

Ben Türkiye'nin içine yönelik işler yapsam, Kurtlar Vadisi, Arka Sokaklar gibi çok popüler olan 10 tane dizi film yaptırırım, TRT reytingde birinci sıraya oturur, geçer gideriz. Ama, amacımız dünya markası olmak.

BUGÜN

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*