Türk aydınları Picasso düşmanıymış!

  • Giriş : 13.02.2006 / 00:00:00

Ünlü ressamın eserlerini, 1940'lı yıllarda yayımlanan Aile dergisine yorumlayan Türk aydınlarının, Picasso için 'hakaret sayılabilecek' yorumlarda bulundukları ortaya çıktı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Vedat Nedim Tör'ün sahibi ve editörü olduğu 'Aile' isimli derginin 1947 yılında yayımlanan ikinci sayısında, aralarında Halide Edip Adıvar ve Refik Halit Karay'ın da bulunduğu aydınlara Picasso hakkında iki soruluk bir anket yapıldı.

İşte anketteki iki soru
"Bu resimlere bakarken bedii (estetik) bir heyecan duyuyor musunuz?" ve "Bu resimler, hangi sosyal ve psikolojik şartların ürünü olabilir?" sorularına aydınların birçoğu Picasso hakkında neredeyse hakaret sayılabilecek ifadelerle yanıt verdi. Ayrıca Tör de, düşüncelerini 'İnsan Düşmanı Picasso' başlıklı bir yazıyla anlattı. İşte dönemin aydınlarının yanıtları:


Halide Edip Adıvar

Katiyyen! Bunlar, bilhassa insan resimleri, insandan başka her şeye benziyor.
İstikbali görmemek, önündeki karanlıktan tereddüde düşmüş olmak, manen yolunu kaybetmek ve nihayet asabi hasta olmak.

Edip Hakkı

Bunlardan bediî bir haz duyulamaz.
Bu muazzam bir soyutlamadır. Bu eserler asla gelecek nesillere kalamayacaktır. Beşer mükemmeldir. Adem babamızla, onun temiz zekâsıyla istihza ettiğimiz, 36 katlı geometri ve hesap harikalarına hayran kaldığımız bir zamanda bunlar abstraksiyondan başka bir şey olamaz.

Necmeddin Sadak

Maalesef hiçbir şey duymuyorum.
Bunlar, geniş bir zümrenin hayranlıkla seyrettiği eserler olduğuna göre, sanat tarihinde henüz bizim erişemediğimiz bir realite olmaları gerekir. Belki de iki harbin ruhlara biriktirdiği korkunç psikolojik tesirlerin ve sosyal sarsıntıların ifadeleridirler.

Vedat Nedim Tör

Bediî heyecan mı? Ne münasebet! Bilakis, bir nevi tiksinti duyuyorum. Böyle üç başlı, bir memesi torba gibi sarkmış, öteki yüksük kadar büzülmüş, bir gözü avurdunun üstüne dikine konmuş, öteki gözünün yanında bir kuş gagası gibi açılmış alelâcayip ve tabiat dışı mahluklardan başka bu canım dünyada sanatına mevzu bulamayacak kadar kısır ruhlu, hasta kafalı insanlardan hoşlanamadığım için doğrusu kendimi bedbaht saymıyorum. Picasso türü sanatkârlar, zamanın alelâcayipliğini sadist bir zevkle sömürüyorlar. Bunlar, bence sanatın karaborsacılarıdır.

Refik Halit Karay

Zerre kadar duymuyorum.
Bunlara böyle bir mahiyet atfedemem. Zaten insanı her saçma karşısında ilmi ve fenni izahlarda bulunmak mecburiyetinde bırakmamalıdır. Bu resimler deliliktir ve maalesef tam delilik değildir. Çünkü tam delilerin pek daha müessir eserlerini gördüm. Bence Picasso şudur: Deli deli tepeli, kulakları küpeli.

Selma Emiroğlu

Bu resimler karşısında hiç de heyecan duymuyorum. Sadece onları acemi karikatürist eserlerine benzettiğim için güleceğim geliyor. Bir de, resim sanatının böyle acı durumlara düşmesine yanıyorum.
Günün birinde sanatkârların bu acayip hastalıklardan kurtulup sahici sanata döneceklerine eminim. Bu resimler de ancak atlatılan merhaleleri ispat edecekleri için daima kıymet taşıyacaklar.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious