Türk zeytinyağı AB'ye giremiyor

Türk zeytinyağı AB'ye giremiyor.8834
  • Giriş : 15.03.2006 / 00:00:00

Avrupa Birliği (AB), Gümrük Birliği'ne rağmen Türkiye'den yapılan zeytinyağı ihracatının önünü açmıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Uygulamanın Gümrük Birliği'ne aykırı olduğunu savunan sektör temsilcileri, mağduriyetin giderilmesi için hükümetin girişimde bulunmasını istiyor.
Türkiye, AB'nin litre başına talep ettiği telafi edici vergi sebebiyle Birlik ülkelerine zeytinyağını ihraç edemezken, İtalya ve İspanya ise Türkiye'den dahilde işleme rejimi şartıyla zeytinyağı ithal ediyor. Birlik, dahilde işleme şartıyla İspanyol ve İtalyan firmaların Türkiye'den yaptığı ithalattan herhangi bir vergi almıyor. Türk firmalarının bu pazardaki tüketicilere yönelik satış yapmasını ise telafi edici gümrük vergisiyle engelliyor.

Türkiye'nin zeytinyağı ihracatının yüzde 65'ini dahilde işleme rejimi kapsamında alan İtalyan ve İspanyol firmalar, Türk yağını kutulayarak ABD, Kanada ve Japonya gibi pazarlarda Türk firmalarına rakip oluyor. ABD'den sonra zeytinyağını en çok tüketen pazarlardan biri olan AB'nin, Türk zeytinyağına adeta kapalı olması, ihracatçının önüne set çekiyor. 2003'te 74 bin ton, 2004'te 44 bin ton ve 2005'te 89 bin ton zeytinyağı ihraç eden Türkiye'nin, AB kapılarının açılması halinde bu rakamı en az ikiye katlayacağı ifade ediliyor.

AB'nin yıllardır telafi edici vergisi nedeniyle ihracatı engellenen Türk zeytinyağı sektörü, artık AB'ye akmak istiyor. Nedeni tam olarak açıklanmayan, Gümrük Birliği anlaşmasına rağmen hâlâ devam eden bu vergi uygulaması, sektörün ihracat atağına adeta set çekiyor. AB'nin litre başına talep ettiği telafi edici vergi nedeniyle yıllardır ihracat yapamayan sektör, sorunun çözümü için hükümet nezdinde çalışmaların yapılmasını talep ediyor. İhracatçı birlikleri aracılığıyla Dış Ticaret Müşteşarlığı'na problemin çözümü için sürekli talepte bulunan sektör temsilcileri, telafi edici vergilerin en çok kutulu ihracatı engellediğini vurguluyor.

AB, Türk zeytinyağı ihracatını İspanya, İtalya ve Yunanistan'daki üreticileri korumayı gerekçe göstererek engelliyor. Dünya zeytinyağı pazarında birinci sırada, 1.5 milyon ton zeytinyağı üretimiyle başrol oyuncusu İspanya, ikinci sırada 680 bin ton üretimle İtalya, üçüncü sırada ise 450 bin ton ile Yunanistan yer alıyor. Üretimde bir kaç yıl önce listede dördüncü sırada bulunan Türkiye, 250 bin ton üretimi olan Suriye ve 200 bin ton civarındaki üretimiyle Tunus'un gerisine düştü. Türk ürününe yönelik böyle bir tedbir alan Birlik, Tunus'a yıllık 60 bin ton gümrüksüz kota hakkı tanıyor. AB, Suriye, Lübnan ve Cezayir'e de kota tanımaya başladı.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği ikinci Başkanı Ali Nedim Güreli, Türkiye'nin zeytinyağını en kolay satacağı pazarlardan biri olan AB'nin Türk ürününe kapalı olmasını anlayamadıklarını söyledi. AB ülkelerinde yaşayan Türk nüfus sebebiyle bu pazardan önemli bir pay alınabileceğine dikkat çeken Güreli, "Sadece Almanya'da 3 milyon Türk'ün yaşadığı söyleniyor. Bunlar kendi ülkelerinin yağını tüketmek istiyorlar. Ancak yağ fiyatının yüzde 40'ına varan orandaki vergi sebebiyle bu ülkelerde direk marketlere kutulu mal satamıyoruz." dedi. Telafi edici verginin Türkiye'ye yapılan büyük bir haksızlık olduğunu belirten Güreli, hükümetin iyi niyet çerçevesinde AB yetkilileriyle konuyu pazarlık masasında çözmesi gerektiğine dikkat çekti. AB'nin büyük bir pazar olduğunu hatırlatan Güreli, "AB ikna edilerek bu konunun mutlaka çözümlenmesi gerekiyor" diye konuştu.

Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Cahit Çetin, AB'nin uzun yıllardır süregelen bu uygulamasının Gümrük Birliği Anlaşması ruhuna uygun olarak çözülmesi gerektiğini savundu. AB'nin uyguladığı verginin kar marjlarını düşürdüğünü anlatan Çetin, "Birlik içinde 4 milyon Türk vatandaşı yaşıyor. En kolay gireceğimiz pazarlardan biri burası ancak duvarı aşamıyoruz. Bu pazara dökme yerine kutulu mal satarsak daha fazla kazanmış oluruz" şeklinde konuştu.




Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious