Turkcell kalesini, yabancılara kaptırmamak için savaşıyorum

Turkcell kalesini, yabancılara kaptırmamak için savaşıyorum.4872
  • Giriş : 12.06.2007 / 07:48:00

GSM'ler arasındaki rekabeti Turkcell'in başına geçerek tetikleyen, iş dünyasının yakından tanıdığı bir isim Süreyya Ciliv. Muzaffer Akpınar'dan boşalan genel müdürlük koltuğuna 9 Ocak'ta oturdu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Microsoft'un patronu Bill Gates'in A takımı içinde yer alırken Türkiye'ye dönmesi 'sürpriz' olarak yorumlanmıştı. Bunun bir sonucu olsa gerek Ciliv hâlâ 'Niye geldin, alışabildin mi?' sorularına muhatap oluyor. Amerika'da üniversite eğitimi gördüğü yıllarda çok sıkıntı çektiğini belirten Ciliv, kariyerinin zirvesindeyken niçin ülkesine döndüğünü şu sözlerle özetliyor: "Ben çok ezildim. Andolu'daki gençlerin ezikliğini görünce içim burkuluyor. Ülkemin gençlerinin ezik yetişmemesi için birikimleri onlarla paylaşmaya geldim." Bir diğer gerekçesi de önemli. "Burada birçok çamurlu, yamuk giden işler var. Herkes farkında; ama müdahale etmiyor. Doğru işi yapan şirketleri desteklemek istiyorum." diyen Ciliv, sohbet sırasında güncel konuların yanı sıra bazı özel bilgileri de Zaman'a açıkladı...



Türkiye döndükten sonraki süreyi gözden geçirdiğinizde tablo nasıl?

Ben hiçbir zaman Türkiye'den kopmadım. 1997-2000 yılları arasında da buradaydım. Ailemle sürekli irtibatım vardı. Gelişmeleri çok yakından takip ediyordum. Turkcell'deki çalışma sistemi ile Microsoft arasında bir fark yok. Süper insanlar var. İnşallah daha da iyi olacak. O yüzden alışmakta zorlanmadım. Bir gün bile pişmanlık çekmedim. Gerçekten mutluyum ve rahatım. Kendime, ekibime, şirketime güvenim tam.

Bu arada Türkiye'de ilginç gelişmeler oldu. Gece yarısı bildirileri gibi... Siz nasıl karşıladınız? Tüm bu olanlardan sonra yabancı ortaklarınızdan, yurtdışındaki arkadaşlarınızdan 'Neler oluyor?' diye soranlar oldu mu?

Amerika'da dünyanın dört bir yanından kişiler gelip çalışıyor. Bizim Türkiye'de çok fazla birleştirici olmamız lazım. Şu veya bu sebeple birilerini farklı görmememiz lazım. Hepimiz bu ülkede yaşıyoruz. Ana amacımız çocuklarımıza nasıl daha iyi Türkiye bırakabiliriz olmalı. Türkiye beş yılda muazzam gelişme kaydetti. Bu ivmeyi kaybetmemeliyiz. Ümidim, seçim döneminden sonra da insanlarına standartlarını yükselten bir ortam oluşturulması. Askerimizin, devletimizin, partilerin daha fazla birleştirici olması lazım. Senin rengin bu, sen şuradansın, buradansın değil, herkes insan. Hangi yöreden veya dinden olduğu herkesin kendi özel konuları. Serbestlik olmalı. Önemli olan kardeşçe güzel iş yapmak. Dinimiz de bunu söylüyor zaten. Geriye değil, ileriye bakmalıyız. Bir yerde ortaya ekonomik güç çıkınca bütün taşlar yerine oturuyor. İrlanda'yı örnek vermek istiyorum. 25 sene önce ABD'de sokaklarda, okullarda şöyle yazılar çıkardı: 'İrlanda'daki kardeşlerimiz aç. Onlara yardım edin.' Oralarda bombalar patlıyordu, terör saldırıları vardı. Aynı ülke ekonomiye odaklandı, yabancı sermayenin önünü açtı ve bugün Avrupa'da kişi başına geliri en yüksek ülkelerden biri konumuna geldi.

Bill Gates ile çalışmak size ne öğretti?

Turkcell'in az bilinen parçalarından biri Turkcell Akademi Grubu. Çok önem verdiği bu grupla gurur duyuyorum. Tüm amacımız öğrenen bir kurum olmak. Öğrenen insanlar olmak. Hakikaten öğrenmek çok önemli. Ben bunu Bill Gates'ten biliyorum. Arkadaşlara da onu söylüyorum. 'Bugün teknoloji dünyasında dev kurucuları Apple, Microsoft ve Dell'in patronlarının üniversite diplomaları yok. Bunlar teknolojinin zirvesindeki firmalardır. Oradaki insanlar sadece okulda öğrenmeyle kendilerini kısıtlamamış. Gates, yılda iki kez, iki haftalığına bütün sevdiklerini bırakıyor ve kendini bir eve kilitliyor. O süre içinde dokümanları ve magazin dergilerini okuyor. Öğreniyor, sorguluyor. Biz altı ayda bir neleri okuması gerektiğini tavsiye edebiliriz diye yöneticilerle bir araya geliyorduk.

Basının öğretmedeki etkisi sizce nedir?

Türkiye'ye ilk geldiğim aylarda bazı tirajı çok yüksek gazetelerin ilk sayfalarını okuduğumda utandım. Öğrenilecek bir gram bilgi yoktu. O yüzden basının çok önemli rolü var. Öğrenen organizasyonların içinde olunca değişimi yakalamak değil, değişimi oluşturma fırsatı çıkıyor. Biz Turkcell'de buna çok önem veriyoruz. Turkcell Akademi'deki eğitimcilerin bir kısmı Turkcell'in içinden çıkan gönüllüler. Üniversitelere gidiyoruz. Deneyimlerimizi aktarıyoruz.

'Turkcell'i sadece GSM'de değil teknolojide de lider şirket yapacağız' demiştiniz. Bu doğrultuda neleri başarabildiniz? Turkcell bu yolda nereye gidiyor?

Altı ay önce bunu söylediğimizde hem dışarıdan hem de Turkcell'in içindeki bazı kişiler şaşırdı. Etrafta 'Microsoft'tan geliyor, yolunu şaşırdı herhalde' yorumları yapılıyordu. Kısa sürede bunun çok doğru olduğu ortaya çıktı. Vodafone 4 ay sonra çıkıp bunu söyledi. British Telecom da aynı mesajı veriyor. Dijital dünyada bilişim teknolojileriyle telekomünikasyon tamamen birleşiyor. Mühendislerin arasında bugün en fazla yazılım mühendisleri öne çıkıyor. Örneğin ben, dizüstü bilgisayarımı artık yanımda taşımıyorum. Ağır geliyor. Benim bir tane mobil cihazım (HTC P4350) var. Turkcell'in yeni mobil cihazı bu. Yakında bilgisayarın, televizyonun yerine geçecek. Radyo, video ve kredi kartının yerini şimdiden aldı.

Bu cihazları nereden temin ediyorsunuz?

Cihazları Tayvan'da bir şirket bizim için tasarladı. Microsoft yazılımı kullanıyoruz. Bütün takvimimi, mesajlarımı görebiliyorum. Kaç tane yeni abonemiz olmuş, kaçı ön ödemeli, kaçı faturalı hat sahibi biliyorum. Şirketi buradan yönetebiliyorum. Bunu cebime atıp, istediğim yere gidiyorum. Havaalanında Süreyya'yı görenler 'Bu adamın çantası yok mu?' diyor

Sırada neler var?

Bizim Turkcell'de Türkiye kalemiz var. Kaleyi korumak bizim bazı arkadaşların yüzde yüz odaklandığı bir konu. Bunun için de müşterilere daha yakın olmalıyız. Müşterilerimizi; telefonu çok sık kullanan ve daha az kullanan şeklinde ayırdık. Çünkü bir bankacının ihtiyacı ile öğrencininki çok farklı. Bunu belirleyebilirseniz, kaleyi korumakta daha başarılı olursunuz.

Peki, kalenin büyük hissedarları arasındaki kavga sizi etkilemiyor mu? Yönetim kurulundaki hissedarlar arasında bir uzlaşma yolu görünüyor mu?

Bu konuya girmek istiyorum. Çünkü beni ilgilendirmiyor. Dışarıda kavga edenler, yönetim kurulu toplantısında nasıl Turkcell'in başarısına odaklanıyor, birbirlerine nasıl o kadar kibarca yaklaşıyorlar ben bile şaşırıyorum. Benim işim Turkcell. Biz maksimum değer oluşturmaya çalışıyoruz. Şirketimizin adı Turkcell. En tepesinde ben varım. Ben yüzde yüz Türk'üm. Araştırma geliştirmemizi Maltepe'de yapıyoruz. Şu anda hem İngilizlere hem de Saudi Oger'e karşı mücadele ediyoruz.

Rakipleriniz demeçlerinizi çok sert buluyor. Numara taşınabilirliği konusunda mahkemeye başvurmanızı 'ikiyüzlülük' diye değerlendirdiler.

Buraya gelmemdeki ana sebeplerden biri, Turkcell'in yok edilmek istendiği bu dönemde nasıl mücadeleyi kazanırız ve bunu çok daha iyi yere nasıl taşırız düşüncesiydi. Bu beni heyecanlandırıyor. Kaleyi nasıl koruruz? Yepyeni fırsatlar var önümüzde. Mobil reklam, finansal hizmetler ve güvenlik konusunu sıralayabiliriz fırsatların içinde. Şu anda düşündüğümüz alanlar bunlar. Yeni servisler oluşturma sevdasındayız. Bunun bir kısmını kendimiz, bir kısmını iş ortaklarımız yapacak. 'Başkaları keşfetsin, biz on yıl sonra uygularız' demiyoruz. Teknolojimizi ihraç edelim istiyoruz. Bölgesel büyümeye devam edeceğiz. Her pahasına büyüme değil. Fiyatı ne olursa olsun alalım değil, değer oluşturarak çalışacağız. İnternet üzerindeki servisler gibi pek çok alana büyük yatırımlar yapmaya niyetliyiz. 6 ay, bir sene içinde hem kendimiz bazı şirketlerle yatırım yapacağız hem de başka firmaları satın almalar mevzubahis olabilir.

Kendi yazılımlarınızı şirket bünyesinde mi hazırlayacaksınız?

Üçüncü nesil (3G) ile ciddi hizmet sunma potansiyelimiz var. Belki de bu yüzden 3G'yi geciktiriyorlar. Turkcell pazara girmesin diye.

Lisans bedelini nasıl buldunuz?

Yüksek bulduk. Epey büyük bir rakam.

Lisans ihalesi haziranda yapılacaktı, fakat ertelendi. İhalede 4. operatör de olacak.

Pazara 4. olarak girmek kolay değil. 3 büyük firma zaten var. Sonuncunun işi çok zor. Hatta 2. ve 3. firmanın da işi zor. Üçüncünün kârlılık açısından durumu çok iyi değil. O yüzden sendikasyon kredisi buldular. 3. nesil önemli bir servis. Kaliteli sunulmalı. Bizim Telekomünikasyon Kurumu'na saygımız sonsuz. O şartlarda en iyi nasıl mücadele ederiz diye düşünüyoruz. Aslına bakarsanız ertelendiği için üzgünüm. Çünkü Avrupa'da bugün 3G lisansı olmayan bir Arnavutluk var bir de biz. Birçok yabancı işadamıyla temas halindeyim. Adamlar gelince mahcup oluyorum. Paris'ten buraya gelen bir yatırımcı attan inip eşeğe biniyor. Çünkü orada cepten aldığı hizmeti burada alamıyor. O zaman ikinci sınıf şirket, ikinci sınıf ülke konumuna düşüyorsunuz.

Altyapı yatırımlarınız nasıl?

İki senedir bu konu üzerinde testler yapıyoruz. İhale şartnamesini yayınladık. Altyapımız tamam. Bir an önce lisans verilirse hızla ilerleyeceğiz. İhale için bize 7 firma müracaat etti, birine vereceğiz.

3G ile ne kadarlık bir yatırım öngörüyorsunuz?

480 milyon dolar teknolojiye yatırım yapıyoruz. Bunun 80 milyon doları 3G'ye olacak. Her yıl oran 3G lehine değişecek. Artık insanlar telefondan sadece ses beklemiyor. Televizyon ve internet cebe taşınıyor.

'Sektörün ağabeyi numara taşınabilirliğini geciktiriyor' şeklinde demeçler çıkıyor. Gerçekten oyalıyor musunuz sektörü?

3G'nin bir an önce Türkiye'ye gelmesi için yırtınıyoruz ve elimizden geleni yapıyoruz. Numara taşınabilirliğine karşı değiliz. Bu uygulama keşke 9 Ocak'ta olsaydı. Ya da iki sene önce olsaydı. O zamanki ortamı düşünün. Kesinlikle bizim abone sayımız çok daha fazla olurdu. 1998'de imzalanmış lisans anlaşması var. Büyük büyük paralar ödemişiz o anlaşmaya. O anlaşmada belli frekanslar tahsil edilmiş. 530-539 olan blok numaraları 25 sene bize kiralanmış. O yüzden bizim hukuk ekibi kira sözleşmesi var diyor. Hukuki bir durum bu. Eğer yüksek merciler 'başvurunuz tamamen yersiz' derse karara saygı duyarız. 25 seneliğine bir yeri kiralıyorsun, oraya masraf yapıyorsun, sonra sana 'çık' diyorlar. Çıkarsın da, bir bedeli olur.

Üst Kurul erteleme gerekçesi sundu mu?

Benim duyumlarıma göre, diğer iki operatör bunun erken yapılmasını istemiyor. Çünkü kendileri hızlı şekilde buna geçemeyecek. Teknolojide zaten açıkları var. Daha da geriye düşecekler. Turkcell daha avantajlı konuma geçecek diye işi yavaşlatıyorlar.


kutu....

Cem Yılmaz'lı reklamı komik bulmadım

Türk Telekom'un reklamlarında buzlanmış bir fatura gösteriliyor. Faturanın Turkcell'e ait olduğu öne sürülüyor. Bu konu sizi rahatsız etmiyor mu?

Cem Yılmaz komik bir arkadaş. Ama reklamların bazıları komik gelmiyor bana. Dünya mobil iletişim yolunda gidiyor. Ne yaparsan yap, sabit telefonun önemi azalıyor. Cep telefonumda 3 bin kişinin telefonu kayıtlı. Evden çıkarken telefonumu unuttuğumu fark etsem geri dönüyorum. Cüzdanımızı unutsak borç alıp günü idare edebiliriz. 4,5 aydır Türkiye'deyim. Kaldığım evin sabit numarasını bilmiyorum.

En ucuz siz misiniz?

Tartışmasız olarak Turkcellileri en ucuz biz konuşturuyoruz.

Oysa en pahalısı Turkcell imajı var. Bu algıyı nasıl değiştireceksiniz?

Reklamda bunu anlatmaya çalıştık. Demek başarılı olamamışız. Rakiplerimiz bir dönem müşteri kapmak için maliyetlerinin altında piyasaya girdi. Düşük fiyatlarda servisler sundular. Ama kendileri de tutturamayacaklarını biliyorlardı. Kaliteli bir servis sunmanın maliyeti vardır.

Bayi gezilerine çıkıyormuşsunuz...

Bayiler bizim için çok önemli. Sadece Türkiye'de değil her bölgedeki bayilere gidiyorum. Önemli ve değerli bilgiler alıyorum. Sokaktaki müşteri ne düşünüyor, sahada ne oluyor bunları öğreniyorum. Bana renk katıyor. Devamlı bilgiler yolluyorlar. Bazı rakiplerimizin fiyatları çaktırmadan artırdıklarını bayilerden öğreniyorum. Bayilere müşteri gibi gidiyorum. İlk önceleri beni tanımıyorlardı, artık bu kel kafayı uzaktan görünce tanıyorlar. Şapka takmam gerekecek.

kutu...

Anadolu'daki gençlerin sırtını sıvazlamaya geldim

Sizi örnek alan gençlere ne tavsiye edersiniz?

Belki senelerdir yurtdışında olmuş olabilirim. Okuldan çıkınca Amerika'da en büyük derdim bir iş bulmaktı. Ama bunları sırayla elde ediyorsunuz. Ev, derken araba alıyorsunuz. İçinizde hâlâ bir enerji varsa, bir hırs varsa o zaman daha büyük bir fark oluşturma arayışına giriyorsunuz. O yüzden amaç daha büyük ve doğru işleri yapmak olmalı. Okuduğum dönemlerde çok ezildim. Şimdi bilgi birikimimi paylaşma zamanı. Bence burada birçok insana katkıda bulunmak çok önemli. Bu bana büyük bir haz veriyor. Anadolu'ya gidiyorum. Gençlere sahip çıkmak istiyorum. 'Hadi aslanım sen bu işi başarırsın' diyerek sırtını sıvazlamak istiyorum her birinin. Başarıyı seven biriyim. Bunun için doğru işleri yaparak başarılı olmamız lazım. Çok çalışmalıyız. Turkcell'i seçme sebeplerimden biri de bu. Sporda olsun, eğitimde olsun birçok konuda Türkiye'ye uzun dönemli yatırımlar yapmaya niyetliyiz. Hissi biriyim, bu ülkeyi çok seviyorum. Ama mantığımı kullanarak çok çalışarak büyük fedakârlıklar yaparak hedefime odaklandım. Ümitsiz değilim. Ulaşılabilir hedefler koydum kendime, şirketime.

ZAMAN

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious