Türkiye, büyüdükçe açık veriyor

  • Giriş : 29.07.2006 / 00:00:00

ATO, 8 milyar 999 milyon dolar büyüyen Türkiye’nin aynı zamanda 8 milyar 487 milyon dolar cari açık verdiğine dikkat çekti.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Ankara Ticaret Odası(ATO), Türkiye’nin, 100 dolar büyüyebilmek için 94.3 dolar döviz açığı verdiğini açıkladı. ATO, 2006’nın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre 8 milyar 999 milyon dolar büyüyen Türkiye’nin aynı zamanda 8 milyar 487 milyon dolar cari açık verdiğine dikkat çekti.

ATO, Merkez Bankası Ödemeler Dengesi İstatistikleri ve TÜİK verilerinden yararlanarak hazırladığı “Açıklarla Büyüme” başlıklı çalışmasında Türkiye’nin büyüme eğilimi ve cari işlemler dengesini mercek altına aldı.

Bu yılın ilk üç ayında cari açığın, GSMH’ye oranının yüzde 10.5’e çıkarak tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığına dikkat çekilen çalışmada, geçen yılın aynı döneminde bu oranın yüzde 8.7 olduğu hatırlatıldı.

Çalışmada, dünyada cari açığın milli gelire oranının yüzde 3’ü aşmasının tehlike sinyali olarak kabul edildiği belirtildi ve Türkiye’nin 1994 ve 2001 krizlerine GSMH'sinin yüzde 3.6 ve yüzde 4.9’u kadar cari açıkla yakalandığı anımsatıldı. Çalışmada, cari açığın milli gelire oranının 2002’de 0.8, 2003’te 3.3, 2004’te 5.2, 2005’te ise 6.4 olduğu kaydedildi.

BÜYÜME CARİ AÇIĞA BAĞIMLI

Son yıllarda büyümenin cari işlemler açığının nedeni haline geldiğine dikkat çekilen çalışmada, Türkiye'nin 2006’nın ilk çeyreğinde 100 dolarlık büyüme için 94.3, 2005’te 37.8, 2004’te ise 25.90 dolar açık verdiği hatırlatıldı.

AÇIĞIN SONU KRİZ

Çalışmada, 2000’de Türkiye’nin yüzde 6.3 büyürken, GSMH’sinin 14.7 milyar dolar artarak 200 milyar dolara ulaştığı, aynı yıl cari açığın ise 9.8 milyar dolar olduğu ve Türkiye’nin 2000’de 100 dolarlık büyüme için 66 dolar döviz açığı verdiği kaydedildi. Çalışmada bu tablonun bir benzerinin 1994 krizi öncesinde de geçerli olduğuna dikkat çekildi.

CARİ AÇIĞIN BİR NEDENİ DE SICAK PARA

Çalışmada, Türkiye’nin yüksek düzeyde cari işlemler açığı vermesindeki bir diğer neden olarak sıcak para girişi nedeniyle YTL’deki aşırı değerlenmeye işaret edildi. Çalışmada, özellikle son yıllarda YTL’nin değerlenmesinin ihracatı ve turizmi olumsuz etkileyerek döviz gelirlerini düşürdüğü, tüketim malı ve ara malı ithalatını artırarak döviz giderlerini büyüttüğü kaydedildi.

Çalışmada, cari işlemler hesabı ve sermaye hareketlerinde yer alan kredilerdeki artışın, YTL’deki aşırı değerlenmeden dolayı, özellikle bankalar ve şirketlerin son yıllarda artan miktarlarda dış borca yöneldiği için gerçekleştiğine dikkat çekildi.

Hükümetin üç yıldır borçlanmayıp borç ödediğinin, bankalar ve özel sektörün ise borçlanmaya gittiğinin belirtildiği çalışmada, bugün cari işlemler dengesinin daha fazla açık vermesine engel olan döviz girişinin, önümüzdeki yıllarda Türkiye’yi büyük risklere sürükleyeceği uyarısında bulunuldu.

Çalışmada, 2006’nın ilk çeyreğinde, hükümetin geri ödemeleriyle birlikte bankaların ve özel sektörün yurtdışından aldığı kredi miktarının 11 milyar 551 milyon dolar olurken, 2005’te, 20.9, 2004’te 13.8, 2003’te 3, 2002’de ise 1.2 milyar dolar olarak gerçekleştiğinin de altı çizildi.

“CARİ AÇIKLA, 100 DOLARLIK BÜYÜMENİN SONU YÜZDE 100 ÖLÜM”

Cari açığa bağlı büyümenin sonuçlarının ağır olacağına dikkat çeken ATO Başkanı Sinan Aygün ise, “Cari açıkla, 100 dolarlık büyümenin sonu yüzde 100 ölüm” dedi. Aygün, 2000’de Türkiye’nin 6.3 büyüdüğünü ve her 100 dolarlık büyüme için 67 dolar cari açık verdiğini hatırlattı. 2005’te 100 dolarlık büyüme için 37.8 dolar cari açık verirken, 2006’da rekor kırıldığını vurgulayan Aygün, 2006’nın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6.3 büyüyen Türkiye’nin 100 dolarlık büyüme için ödediği cari açık bedelinin 94.3 dolar olduğunu vurguladı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious