Türkiye kuraklığa hazır mı?

Türkiye kuraklığa hazır mı?.13272
  • Giriş : 15.04.2008 / 08:46:00
  • Güncelleme : 15.04.2008 / 08:54:01

Dünya tedbirini aldı. Ülkemiz ise başta buğday olmak üzere tedbirsiz.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Pirinç fiyatlarındaki anormal yükselişe rağmen sektörün önde gelen isimi Mehmet Reis kan ağlıyor. İthalata izin haberlerine gülen Mehmet Reis sektörde yaşananarı anlattı.

Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis, son günlerde kuru bakliyatta yaşananlar ve pirinçteki fiyat artışlarıyla ilgili sorularımıza cevap verdi. Mehmet Reis, tarımdaki sorunları yıllardır ilgili kurumlara anlatmaktan yorulduğunu belirtirken bugün bazılarının ekmeğine yağ sürüldüğünü kendisinin de gece yarılarına kadar mesai yaparak yarı yarıya zararına mal teslim etmeye çalıştığını açıkladı.

- Pirinç olayında bugün yaşananların asıl nedeni sizce nedir?

- Türkiye ve dünya büyük bir kuraklık yaşadı. Kuraklık nedeniyle buğdayv e pirinç başta olmak üzere pek çok ürün alanlarında daralmalar yaşandı. Ürün eksik çıktı, dünya fiyatlarında da artış oldu. Birçok ülke gerekli tedbirini aldı. Ülkemiz ise başta buğday olmak üzere tedbirini alamadı.

- Pirinçte fiyat artışı ne zaman ve neden başladı?

- Fiyat artışı Mart’ın ilk haftasından sonra başladı. Bir ay içinde yüzde yüzlük bir artış oldu. Dünyadaki artış oranları bizdeki artış oranları daha farklı. Bizde fırsattan istifade etme şeklinde oldu. Fiyat artışı konusunda herkes birbirini suçluyor.

Pirinç konusunu gündeme getiren benim. Ben uyarıda bulundum. Biray önce bunların olabileceğini söyledim. Benim söylememle halk marketlere gidip ürün almadı. Türkiye’de kimler fiyat artırdı belli, firmalar belli. Türkiye’de pirinç ticareti yapan ve başta ithal işiyle uğraşanlar, stokunda yerli ürün bulunduranlar yaptı. Ben fiyat artıran insan olsam bugün neden fiyatların inmesi için mücadele edeyim.

Ben son bir aydır iki ay önceki fiyatlar üzerinden uluslararası mağazalara ürün teslim ediyorum. Fiyat artışında en büyük zararı gören benim. Bugün ülkemizdeki büyük marketlere gittiğinizde benim verdiğim ürünlerde fiyatları görmek mümkündür.

FİYATLARIN ARTMASINDA REİS'İN ROLÜ

- Fiyatları firmalar mı marketler mi artırdı. Fiyat artışında sizin de etkiniz olduğu iddia ediliyor?


- O marketler de fiyat artırmadı. Henüz raflarda fiyat artışı yok. Bu ticaret fiyat artışı firmalar arasında oldu. Birbirleri ile paylaşmalar yüzünden bu durum doğdu. Bugün pek çok firma sıkıntıda. Benim bir yıllık taahhüdüm var. Benim 2-3 aylık fiyat garantim var. Bugün 3 liradan Osmancık pirinci alıyorum. 1.64 YKR’den teslim ediyorum.

Ben bu durumu başta Başbakan olmak üzere Tarım Bakanı ve diğer parti liderlerine bunu yazdım. Buğday için 7 ay önceden uyarıda bulundum. Toprak Mahsulleri Ofisi kanalı ile pirinci direk müşterilere verilebilmesini teklif ettim. Ancak maalesef bu ülkede doğru söylemek, yanlışları ortaya çıkarmak suç oldu. Başka bir şey bulamıyorlar bunu çıkarıyorlar.

Ben sektörün içindeyim bana ne kadar kazandınız diye sormalarını beklerdim. Ben gece mesaiye kalıp zararına ürün teslim ediyorum. Önceden iki ton alan 6 ton, 3 ton alan 4 ton istemeye başladı. Biz bu marketlere en az iki aylık üç aylık sürelerle pirinç veriyoruz.

TMO'YU BİRİLERİ YANILTTI

- Pirinçte fiyat artışına gidilmesinde Toprak Mahulleri'nin rolü nedir?


- Toprak Mahsullerinin aldığı kararda onların yanıltıldığını söylüyorum. Mart’ın ilk haftasında TMO elindeki ürünü piyasaya sunduktan hemen sonra pirinç fiyatlarında biranda artış başladı. TMO elindeki rekabet silahını ve müdahale şansını aza indirdi. Ama atı alan üsküdarı geçti. Biray içinde toz duman oldu gitti.

100 BİN TON İTHALAT İZNİ İDDİALARI

- Medyada yer alan 100 bin ton pirinç için ithalat izni verildiği söyleniyor. Pirinç ithalatında yasak var mı?


- Pirinçte ithalata izin verildi açıklamalarına şaşırıyorum. Bugün IMF’in dikkat çektiği konuları ben 15-20 yıl önce söyledim. Sadece belli dönemlerde ithalat yasağı vardır. Yerli pirincin harman yapıldığı dönem çiftçi birincini çıkardığı dönem pirinç ithalatı yasaktır.

Hükümetin bu kararı da doğru ve yerinde bir karardır. Bunun dışında pirinçle ilgili tüm ithalat izni gibi haberler bana gülünç geliyor. Çünkü böyle bir kısıtlama yok. Sadece kriz dönemlerinde farklı uygulama gerekir, risk yönetimi yapılması gerekir.

7-8 ay önce ben tahılda 5 milyar dolar zarar var dediğimde benimle alay ettiler. Bana felaket edebiyatı yapıyor denilerek suçlamalara maruz kaldım. Oysa iki gün önce bakanlık açıklama yaptı ve 5 milyar dolar zarar ettiklerini söylediler. Ben o dönemde bütün üreticileri tarayarak ne kadar ürün çıkıyor ne kadar kayıp var tespitini yaptım ve gerçeğe yakın rakamlar ortaya koydum, bunu yetkililerle de paylaştım.

Ben birkaç kişinin menfaati için konuşmuyorum. Ben 72 milyonun menfaati doğrultusunda bunları yaptım. Ben 33 yıldır bu sektörün içindeyim. Mehmet Reis’in nasıl bir düşünce içinde olduğunu herkes bilir. Bugün birileri para kazanırken birilerinin ekmeğine yağ sürülürken ben zararımı en aza indirmenin yollarını arıyorum.

3 LİRADAN ALIP YARI FİYATA SATMAK

- Piyasaya günde ne kadar pirinç veriyorsunuz, Bunu nasıl sağlıyorsunuz

- Biz bugün günde zaman zaman 50, zaman zaman 60 ton ürün teslim ediyoruz. Pirinç bir kapıdan giriyor diğer kapıdan çıkıyor.

Benim 2 milyon liradan taahhüdüm var, oysa bugün pirinç 4 milyon 400 bin oldu. Programları yapanlar lütfen doğruları söylesinler. Bugün Baldo pirinç için 3 YTL diyorlar, oysa Gönen’i arasalar baldo pirincin 4 lira 40 YKR olduğunu öğrenirler. TMO’nun 750 50 ytl’den verdiği çeltik. 1850 YTL’den satıldı. Bir ay önce bunu aldılar. Bunu alanlar da belli.

Ben TMO’nun yanıltıldığını söylüyorum. Çünkü tarlaya tohum atılmadan ekim yapılmadan bunun satılmaması gerekirdi. Pirincin yetersiz olduğu biliniyordu Bunu o zaman değil 2-3 ay sonra Ramazana doğru satışa çıkarmalıydı. Şimdi birileri planlarını yaptı, ramazan için ürün stokladı.

Bu yüzden de normalde dünya fiyatının üzerinde pirinç yiyen halk birkaç kat daha üzerinde pirinç almak zorunda kaldı. Ben bildiğimi paylaştım ve bundan dolayı da pişman değilim. O dönem bu açıklamaları yapmasaydım bana şimdi ne kadar kazandın diye sorulacaktı. Ben o zaman ne cevap verecektim.

Önemli olan hata yapanlar varsa hatalarını kabul etsinler bu erdemliktir. IMF tarımla ilgili uyarılarda bulunuyor.ben bunu 80’den beri tüm iktidarları uyarıyorum. Tarımı bu hale getirenlere sesleniyorum.

Bugün tonunda bin dolar fark etti yüz tonunda yüzbin dolar fark geliyor. Bu yazık değimli bunu çiftçi kazansaydı o para ile 50 dekar daha fazla tohum ekerdi. Ben bugün için değil yarın için daha fazla endişe duyuyorum. Gelecek sezon kötü geçmemesi için tedbir alalım diyorum.

HABER7

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious