Türkiye'deki gazeteler neden az satıyor?

Türkiye'deki gazeteler neden az satıyor?.22690
  • Giriş : 03.12.2007 / 22:56:00

Erdoğan’ın ‘70 milyonluk Türkiye’de 3 milyon gazete satılıyorsa bir yanlış var’ çıkışıyla başlayan tartışmaya akademisyenler de katıldı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Araştırmacılara göre tirajın düşük olmasındaki en önemli neden yalan ve eksik haberler nedeniyle medyanın inandırıcılığını yitirmesi...

Partisinin Kızılcahamam Toplantısı’nda medyayı eleştirerek ‘Gazeteler niye 15-20 milyon satmıyor’ diye soran Başbakan Tayyip Erdoğan yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi. Yalan ve yanlış haberleri eleştiren Erdoğan’a köşelerinden yanıt veren gazeteciler, tirajları yüksek gazetelerin milli geliri yüksek olan ülkelerde satıldığını savundu. Türkiye’de tirajların düşük olmasına gerekçe olarak da gelir dağılımındaki bozukluk, işsizlik ve yoksulluk sınırının altında yaşayan insanların çokluğu gösterildi. Tiraj ile güven ilişkisine değinen olmadı.

İÇLERİ BOŞALDI

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden Prof. Atilla Girgin’e göre gazetelerin fazla satmamasının üç nedeni var. Birincisi, Türk milletinin okuma özürlü olması. Nelerin okunup nelerin okunmamasıyla ilgili sansürün aileden başladığını, dolayısıyla okuma alışkanlığının gelişmediğini anlatan Prof. Girgin ‘Sabahları Kadıköy-Eminönü vapurunda 3-5 kişi gazete okuyor. Durakta beklerken gazete okuyan şoföre rastlamak mümkün değil’ dedi.

Darbelerden sonra gazetelerin içeriklerinin boşaldığını belirten Prof. Girgin, günümüzde gazetelerde yer alan haberlerin eğitimli kesime ilginç gelmediğine dikkat çekiyor.

UYDURMA HABERLER

Haberlerin daha çok ve çeşitli olması gerektiğinin altını çizen Prof. Girgin, ‘Gazetelerde ortalama 100-120 haber var. Bir gazetede dış haber sayısı 20-30 arasında değişiyor. Normalde bir yabancı ajansın günlük yayını 300-400 haberdir. Ama biz dünyayı 20-30 haberle görüyoruz’ diyor. Yıllardır gazeteci yetiştiren Prof Girgin’e göre düşük tirajın üçüncü en önemli nedeni ise yalan ve eksik haber. Başbakan Erdoğan’ın söylediklerine kısmen katıldığını ifade eden Girgin şunları söyledi: Haberin öğelerini tamamlamamışsanız onu yayınlamak zorunda değilsiniz. Eksik bölümleri uydurmak zorunda değilsiniz. Bir haberi yayınlamak için altı sorunun cevabını vermek gerekiyor. Üç tanesi eksik kaldı. O zaman ben bu haberi yayınlamıyorum deme onurunu göstermek zorundayız. Fakat maalesef gösteremiyoruz.’

HALK İTİBAR ETMELİ

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Suat Gezgin ise tirajların düşük olmasını ekonomik güçlüğe, halka yeteri kadar medya okur yazarlığı eğitimi verilmemesine ve gazetelerin halka inandırıcı gelmemesine bağlıyor. Prof. Gezgin aslında ‘Bir haberde yalan varsa, halk bunu fark ettiğinde gazete almaktan vazgeçer’ diyerek Türk basınının durumunu özetliyor. Prof. Gezgin, gazete patronlarına da şu tavsiyelerde bulunuyor:

Gazete ister okunsun ister okunmasın diye düşünmemeliler. Patronların medya okuryazarlığına önem vererek halka açılmaları gerekir. Okuryazarlık olgusunu artırabilmek için gençlere yönelik klasik romanları hediye edebiliriz. İlkokula, ortaokula, üniversiteli gençlere hitap edebilecek eserler verilebilir. Belgesel cd’ler verilebilir. Mesela haftasonu daha çok promosyon verilebilir. Le Figaro veya başka gazeteler Fransa’da haftasonu promosyonu çerçevesinde dergiler veriyorlar. Bunları çocuklarımla, karımla rahatlıkla okuyabiliyorum. Gazete fiyatları düşürülebilir. Esas önemlisi haberde yalan olmamalı. Aksi halde halk gazeteye itibar etmez. Tüm bunlar yapılırsa gazete tirajları yükselir.

Türkiye’de bin kişiye 73 gazete düşüyor

DÜNYA Gazeteler Birliği (WAN) verilerine göre 1000 kişi başına 600’den fazla net satışla, dünyada kişi başına en çok gazete satılan ülke Norveç. Bu ülkeyi Japonya, Finlandiya, İsveç, Danimarka, İsviçre, Avusturya, Singapur, Kanada, Almanya, Hollanda, İngiltere, ABD izliyor. 123 milyon nüfuslu Japonya’da toplam gazete tirajı 70.4 milyon. Nüfusu 82.5 milyon olan Almanya’da ise 22.1 milyon. Nüfusu 300 milyona ulaşan ABD’de gazetelerin toplam tirajı 48.3 milyon civarında. Türkiye’de Yay-Sat ve Merkez Dağıtım verilerine göre 39 gazetenin net satışı günlük ortalama 5.1 milyon civarında. Yani 1000 kişiye 73 gazete düşüyor.

Başbakan ne demişti

BAZI basın organlarında yalan ve yanlış haberler yayınlandığını belirterek tüm medyayı sorumlu davranmaya çağıran Başbakan Erdoğan şunları söylemişti:

Son günlerde bize atfedilen haberler dahil kaynağından doğrulatılmamış, uydurma haberler yapılıyor. Bunu yapan basın mensubu arkadaşlarıma söylüyorum. Kusura bakmayın ama eğer kötü niyetli değilseniz ya sizi işletiyorlar ya da bu rivayetleri işlerine geldiği gibi size fısıldayanlara alet oluyorsunuz. Lütfen, doğrulatma mekanizmalarına haberi yayımlandıktan sonra değil, önce başvurunuz. Ayrıca bugün, bu tür yanlışları biz gazetelerde okuyunca doğrusu ülkemiz adına üzülüyoruz, şok oluyoruz. Bizim adımıza ne pazarlıklar yapılıyormuş, aman yarabbi! Peki, halkımız bu yalan haberlere inanırsa kim kazanır, kim kaybeder, yani siz daha fazla satacağınızı mı zannediyorsunuz? Hayır, hep kaybediyorsunuz. 70 milyonluk Türkiye’de bugün eğer üç milyon yazılı medya satıyorsa, burada bir yanlışınız var, bu yanlışın üzerinde durun...

Dünyada gazete tirajları

1 Yomiuri Shimbun Japonya 14,067

2 The Asahi Shimbun Japonya 12,121

3 Mainichi Shimbun Japonya 5,587

4 Nihon Keizai Shimbun Japonya 4,635

5 Chunichi Shimbun Japonya 4,512

6 Bild Almanya 3,867

7 Sankei Shimbun Japonya 2,757

8 Canako Xiaoxi (Beijing) Çin 2,627

9 People’s Daily Çin 2,509

10 Tokyo Sports Japonya 2,425

11 The Sun İngiltere 2,419

12 The Chosun Ilbo Güney Kore 2,378

13 USA Today ABD 2,310

14 The Wall Street Journal ABD 2,107

15 Daily Mail İngiltere 2,093

16 The Joongang Ilbo Güney Kore 2,084

17 The Dong-A Ilbo Güney Kore 2,052

18 Nikkan Sports Japonya 1,965

19 Hokkaido Shimbun Japonya 1,922

20 Dainik Jagran Hindistan 1,911

21 Yangtse Evening Post Çin 1,715

22 Sports Nippon Japonya 1,711

23 The Nikkan Gendai Japonya 1,686

24 Times of India Hindistan 1,680

25 Guangzhou Daily Çin 1,650

26 The Mirror İngiltere 1,597

27 Yukan Fuji Japonya 1,559

28 Shizuoka Shimbun Japonya 1,479

29 Nanfang City News Çin 1,410

30 Dainik Bhaskar Hindistan 1,405

31 Sankei Sports Japonya 1,368

32 Hochi Shimbun Japonya 1,354

33 Yangcheng Evening News Çin 1,320

34 Malayala Manorama Hindistan 1,309

35 Liberty Times Tayvan 1,300

36 Thai Rath Tayland 1,200

37 New York Times ABD 1,121

38 Hindustan Times Hindistan 1,108

39 Chutian Metro Daily Çin 1,084

40 Gujarat Samachar Hindistan 1,051

41 Ananda Bazar Patrika Hindistan 1,046

42 Xinmin Evening News Çin 1,045

43 Eenadu Hindistan 1,039

44 Nishi-Nippon Shimbun Japonya 1,025

45 Kronen Zeitung Avusturya 1,009

46 WAZ Mediengruppe Almanya 1,001

47 United Daily News Tayvan 1,000

48 China Times Tayvan 1,000

49 Daily Sports Japonya 999

50 The Hindu Hindistan 989

51 Hindustan Hindistan 957

52 Beijing Evening News Çin 950

53 Mathrubhumi Hindistan 904

54 Los Angeles Times ABD 902

55 Information Times Çin 900

56 Daily News Tayland 900

57 Al-Ahram Mısır 900

58 Peninsula City News Çin 860

59 Kom Chad Luek Tayland 850

60 Kyoto Shimbun Japonya 825

61 Kobe Shimbun Japonya 821

62 Punjab Kesari Hindistan 817

63 Komsomolskaya Pravda Rusya 817

64 Rajasthan Patrika Hindistan 804

65 Dahe Newspaper Çin 796

66 Chugoku Shimbun Japonya 789

67 Ouest France Fransa 783

68 Daily Sakai Hindistan 783

69 Jang Pakistan 775

70 AJ Hindistan 759

71 De Telegraaf Hollanda 753

72 Qianjiang Evening News Çin 750

73 Qilu Evening News Çin 750

74 Nanfang Daily Çin 750

75 Daily Thanthi Hindistan 750

76 Moskovskiy Komsomolets Rusya 750

77 Sandesh Hindistan 743

78 Daily Express İngiltere 720

79 New York Daily News ABD 715

80 The Washington Post ABD 708

81 Daily Star İngiltere 705

82 Today Evening News Çin 699

83 New York Post ABD 686

84 Corriere della Sera İtalya 677

85 Wuhan Evening News Çin 660

86 Modern Express Çin 651

87 Yanzhao Metro Daily Çin 650

88 Metro Express Çin 650

89 Zeitungsgruppe Koln Almanya 628

90 Kahoku Shimpo Japonya 622

91 La Repubblica İtalya 622

92 Trud Rusya 613

93 Beijing Youth Daily Çin 606

94 Chicago Tribune ABD 601

95 New Express Çin 600

96 Daily Sunshine Çin 600

97 Matichon Tayland 600

98 Khao Sod Tayland 600

99 Apple Daily Tayvan 600

100 Min Sheng Pao Tayvan 600

STAR

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious