Türkiye'nin elektrik faturası düşebilir

Türkiye'nin elektrik faturası düşebilir.7078
  • Giriş : 09.10.2008 / 11:58:00

Enerji uzmanları, ham petrol fiyatlarındaki düşüşün, kalıcı olması halinde petrolde ve doğal gazda büyük oranda ithalatçı konumda olan Türkiye'nin enerji faturasını biraz düşüreceğini belirtiyorlar.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Yaz aylarında 147 dolara kadar çıkarak tüm dünyayı tedirgin eden, bazı uzmanların da ''200 doları bulur'' dediği petrol fiyatları, bu hafta yılın en düşük düzeyi olan 84 dolara kadar geriledi. Petrol fiyatlarındaki düşüş, ithalatçı konumunda olan Türkiye için olumlu karşılanırken, konuyu takip eden uzmanların ve kurumların tahminleri de altüst oldu.

AA muhabirinin, konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Türkiye'nin en büyük petrol ithalatçı şirketi TÜPRAŞ Genel Müdürü Yavuz Erkut, şirketin geçen yıl 23,5 milyon ton ham petrol, 2,3 milyon ton da petrol ürünü ithal ettiğini, bu yılın 9 ayında ise 17,7 milyon ton ham petrol, 2,3 milyon ton da petrol ürünü ithal ettiğini bildirdi.

2007 yılında TÜPRAŞ'ın petrole ödediği bedelin 12,7 milyar doları bulduğunu kaydeden Erkut, 2008 yılının 9 ayında ise bunun, 14,8 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

TÜPRAŞ için karlılık açısından önemli olan kriterin, ham petrol fiyatının mutlak değerinden daha çok, ham petrol fiyatları ile ürün fiyatları arasındaki fark olduğunu kaydeden Erkut, ''Bu fark 'rafineri marjı' olarak adlandırılır ve ham petrol fiyatından bağımsız olarak artıp azalabilir. Ancak, önemle belirtmek isterim ki ham petrol fiyatlarındaki gerileme, şirketimizin işletme sermayesi yükünü azaltmaktadır'' dedi.

Erkut, ülke açısından bakıldığında ise 1 varil ham petrolün fiyatındaki her 6 ABD doları değişimin Türkiye'nin cari açığını 1 milyar dolar artırdığını veya azalttığını, bu çerçevede petrol fiyatlarında son dönemdeki hızlı düşüşün Türkiye'nin cari açığının azalmasında kayda değer katkıda bulunacağını söyledi.

-TÜPRAŞ, 2009 HESABINI 100 DOLARA GÖRE YAPTI-

Önümüzdeki dönem için özellikle son dönemde yaşanan global finansal kriz ortamında ham petrol fiyatlarının ne seviyede seyredeceği konusunda öngörüde bulunmanın çok güç olduğunu ifade eden Erkut, ''Nitekim bu konuda öngörülerini yayınlayan kuruluşların gelecek yıl için yaptıkları tahminlere bakıldığında varil fiyatında 80 ABD dolarından 180 ABD dolarına kadar değişim görülmektedir. TÜPRAŞ olarak 2009 yılı iş planımızı hazırlarken ortalama ham petrol fiyatının 100 ABD doları/varil seviyelerinde olacağı varsayımıyla hareket ettik. Burada önemli olan ise gelecekteki ekonomik ve politik gelişmelere ilişkin olasılıklardır'' diye konuştu.

-PAMİR: ''PETROL TALEBİ DAHA DA DARALACAK''-

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Yönetim Kurulu Üyesi ve enerji uzmanı Necdet Pamir ise petrol fiyatlarının, arz-talep dengesinin çok ötesinde sebeplerle değiştiğini, doların düşük seyri, yüksek riskli yatırım fonlarının bir dönem petrole çıpalanmaları, uzunca bir süre yatırım yapılmaması nedeniyle ek üretim kapasitesinin düşük seyri ve jeopolitik faktör gibi nedenlerle maliyetlerin ''sanal bir şekilde'' yukarı çekildiğini söyledi.

Bir varil petrolün arama-üretim dahil ortalama maliyetinin Suudi Arabistan ve Irak'ta 1-2 dolar, İran'da 4 dolar seviyelerinde olduğuna işaret eden Pamir, birkaç dolara mal olabilen bir metanın fiyatının 147 dolara kadar çıkmasının normal bir ekonomik denge olmadığını ve aslında petrolün varil fiyatının şu anda 70-80 dolar seviyelerinde seyretmesi gerektiğini kaydetti.

Türkiye'de tüketilen petrolün yaklaşık yüzde 92'si, doğal gazın ise yaklaşık yüzde 98'inin ithal edildiğini belirten Pamir, varil başına 1 dolarlık artışın yıllık yaklaşık 170 milyon dolar ek yük getirdiğini kaydetti.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye'yi bir miktar rahatlatacağını da ifade eden Pamir, ''Ama yıl sonunu görüp onun ortalamasına bakmak gerek. Ben petrolün bir miktar daha düşmesi gerektiğini düşünenlerdenim. Petrol talebi daha da daralacak. Türkiye ve Avrupa'da daha hızla daralacak. Bunlar göz önüne alındığında fiyatın daha da aşağıya düşmesi normal bir seyir. Ama bu konuda çok fazla da bilinmeyen var, bunları görmeden ahkam kesmek doğru değil'' diye konuştu.

-''ENERJİ FATURAMIZ DÜŞTÜ, RAHATLAYACAĞIZ'' DİYEMEYİZ-

Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi enerji araştırmacılarından Mete Göknel de petrol fiyatlarının artmasının dünyadaki para politikasıyla ilgili bir konu olduğunu ifade ederek, ''Bu, tamamen parasal bir olay. Petrol fiyatlarında manipülasyon vardı'' dedi.

1998 yılı başında 15 dolar olan bir varil petrol fiyatının Haziran 2008'de 147 doları dahi gördüğüne dikkati çeken Göknel, ''Dünyada aşırı likidite oluştu. Bunu yönlendiren çevreler, paranın sahibi olan çevreler. O zaman petrolün fiyatını çıkaranlar şu anda sıkıntıyı yaşayanlar'' diye konuştu.

Petrol fiyatlarının zirve yaptıktan sonra inmeye başladığını anımsatan Göknel, Bakü-Tiflis-Ceylan (BTC) Ham Petrol Boru Hattının bombalanması, Kafkaslarda Rusya ve Gürcistan arasındaki savaş ve ardından Meksika'da yaşanan iki kasırganın da fiyatları beklendiği gibi artırmadığına dikkati çekti.

Daha önce İsrail-İran gerginliği gündeme geldiğinde petrolün yükseldiğini ifade eden Göknel, ''O günlerde piyasada para vardı. Emtia spekülatörleri, manipülasyon yaparak emtia fiyatlarını yükseltiyordu. Artık manipülasyon kalmadı. Manipülasyon ortadan kalktığı, para daraldığı için artık fiyat artmıyor'' şeklinde konuştu.

Araştırmacı Göknel, petrol fiyatlarının finans kesiminin kriz sonrası kendisini toparlama sürecinde en az 2 yıl 80-100 dolar bandında hareket edeceği tahmininde bulundu.

Göknel, bu yıl Türkiye'nin enerjiye yaklaşık 50 milyar dolar harcamasının beklendiğini, ancak fiyatlar düştüğü için enerji faturasının da düşeceğini söyledi. Göknel, petrol fiyatlarının 90 dolar civarında seyretmesi durumunda, Türkiye'nin petrole, planlanandan 5 milyar dolar daha az ödeyeceğine dikkati çekti.

''Petrol fiyatlarının düşüşünü biz kullanıcı olarak cebimizde, araçlarımızın deposunda hissetmeyeceğiz'' diyen Göknel, şunları söyledi:

''Dünyada ekonomik kriz olmasa, sadece petrol fiyatlarında düşüş yaşansaydı, bu durum bizi çok rahatlıkla olumlu etkilerdi. Şu anda petrol düşüyor ama kriz var, faizler yüksek. Dünyadaki mali piyasalarda kriz olmasa, sadece petrol fiyatları 100 dolar bandında kalsaydı Türkiye rahatlardı, ama bu olmayacak. 'Petrol fiyatları indi, enerji faturamız düştü, rahatlayacağız' diyemeyiz. Çünkü üretimi artıracak enstrümanlar yok. Sadece petrol düştü diye hiç kimse sevinmesin.''

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*