Uykusuzluk ve horlamaya çözüm

Uykusuzluk ve horlamaya çözüm.6612
  • Giriş : 22.08.2006 / 00:00:00

Uykusuzluk çeken kişilerin can simidi gibi gördüğü uyku ilaçları, sadece birkaç haftayla bir kaç ay gibi kısa bir süre içinde bağımlılık yaratabilir.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Antidepresanlar, yüksek tansiyon ve romatizma ilaçları da yan etki olarak uykusuzluğa yol açabilir.

Uykusuzluk çekiyorsanız hemen uyku ilaçlarına sarılmayın. Başlangıçta rahat uyku sağlayan ilaçlar, etkisini sürdürebilmesi için daha yüksek dozda alınmayı gerektiriyor. İlaç kesildiğindeyse birkaç saat uyumak bile imkânsız hale geliyor. Cerrahpaşa Tıp Gakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Birimi'nin yöneticisi ve Türk Uyku Araştırmaları Derneği'nin başkanı Prof. Dr. Hakan Kaynak, ilaçların uyku üzerindeki etkisini anlattı.

Uykusuzluk ilaça bağlı olabilir mi?

Evet. Bazı ilaçların alımında uykuyla ilgili istenmeyen etkiler ortaya çıkabilir. Yetersiz ve kalitesiz uykuya yol açtığı bilinen bu tür ilaçların içinde sinir sistemi uyaranı olarak kullanılan amfetaminler başta gelir. Depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik hastalıklarda kullanılan antidepresan ve trankilizan ilaçlar da uykuyu kötü yönde etkiler. Ayrıca yüksek tansiyon ve romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçlar zaman zaman uykusuzluğa yol açabilir.

Uyku ilaçları iyi bir uyku sağlar mı?

Uyku şikâyeti olan hastalar hekim tavsiyesiyle veya kendi isteğiyle uyku ilacına başlar. Başlangıçta hasta kolaylıkla uykuya dalabildiği için ilaçtan çok memnundur. Maalesef, ilacın etkisiyle elde edilen bu mutlu geceler fazla uzun sürmez ve hasta bir müddet sonra ilacın dozunu artırmak zorunda kalır. Yeniden düzenlenen uyku, kısa bir süre sonra tekrar bozulur ve hasta eski, uykusuz gecelerine döner. Bu dönemde birçok hekim değiştiren, dolayısıyla değişik ilaçlar deneyen hasta, tedavilerin kısa sürede etkisini kaybettiğini fark eder, ilacı kestiğinde birkaç saatliğine bile uyuyamadığını görür. Hasta bağımlı bir hale gelir.

Bağımlılık ne kadar sürede gelişir?

Uyku ilaçları çoğunlukla, birkaç haftayla birkaç ay gibi kısa sürede tolerans ve bağımlılık oluşturur. Aslında bu yüzden ilacın kendileri de uykusuzluğa sebep olurlar.

Alkol uyumayı kolaylaştırır mı?

Alkol de başlangıçta uyku ilaçları gibi uykuya dalmayı kolaylaştırsa da gece içinde sık sık uyanıklıklarla bölünmüş, yüzeysel bir uykuya neden olur. Sonuçta kişi gecenin büyük bir bölümünü huzursuz geçirir ve sabah dinlenmemiş uyanır.
'Gecikmiş uyku ritmi sendromu' denilen durum nedir?
Bu uyku-uyanıklık ritmi bozukluklarına bağlı bir şikâyettir. Bu hastaların en belirgin özellikleri, uykuya dalma güçlüğü çekmeleridir. Sabaha karşı saat 03.00-04.00 gibi uykuya dalmaları, daldıktan sonraysa uykularını normal olarak sürdürmeleri tipiktir. Sabah saatlerinde, hastaları uyandırmak mümkün olmaz. Hastalar ancak öğlen saatlerine doğru uyanabilirler. Toplumsal hayatla bağdaşmayan uyku saatleri hastanın hayatında uykusuzluğun dışında birçok olumsuzluğa neden olur.
Bir de bunun tam tersi olan, erken uyku sendromu dediğimiz bir durum var. Bu sendromda hastanın öğleden sonra uykusu gelir, saat 17.00 civarında yatmak zorunda kalan hasta, sabaha karşı 03.00 gibi uyanır. Bu nedenle akşam yemeklerini yemeden yatmak zorunda olan hastalar, gece yapmak zorunda oldukları işleri de sabah kalktıklarında yapabilirler. Bu durum da çevreyle uyumsuzluğa neden olur.

Vardiyalı çalışmak uyku düzenini etkiler mi?

Gündüz uyanık olmaya ve gece uyumaya ayarlanan biyolojik saatin gece vardiyasına uyumu en az beş gün sürer. Vardiyalı çalışanların gündüz uykuları en iyi şartlarda dört-beş saati geçmez, bu da bir dönem sonunda, birikmiş uyku yoksunluğuna neden olur. Vardiyalı çalışanların uyumsuzluklarının üçüncü etkeni ise sosyal nedenlerdir. Toplumun büyük bir bölümünün çalıştığı saatlerde uyumak, yeterli uykuyu engellediği gibi, sosyal açıdan uyumsuzluğa ve mutsuzluğa neden olur.

Jetlag etkisi yok edilebilir mi?

'Jetlag' sendromu nedir?

Jetlag uyku bozukluğu, yorgunluk, isteksizlik, fiziksel ve zihinsel performansta azalma ve mide-bağırsak sistemi rahatsızlığı gibi bir dizi problemi kapsar. Kişiden kişiye değişen bu belirtiler özellikle yaşlı insanlarda daha fazla rahatsız edicidir.
'Jetlag' etkisi azaltılabilir mi?
'Erken uyum'la seyahatten önce hareket edilen ülkenin saatine uygun olarak yaşamak en etkili yöntem. Ama bir haftadan kısa sürecek seyahatlerde en doğru yöntem, gidilen ülkede Türkiye saatine göre davranmak ve uyku saatlerini değiştirmemek olmalı. Gidilecek ülkede daha verimli olmak amaçlanıyorsa, mesela sportif karşılaşmalar, yoğun toplantılar yapılacaksa, 'erken uyum' mutlaka uygulanmalı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious