Üzme tahtaları ile snowboardculara rakip

  • Giriş : 01.03.2006 / 00:00:00

Rize'nin İkizderi ilçesine bağlı Meşe Köyü, sakinlerinin kış eğlencesi kayak yapmak. Meşe köy, il merkezine 88 kilometre uzaklıkta, Kaçkar Dağları'nın eteklerinde bin 825 rakımlı ve 300 haneli şirin bir köy.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Hiç kahvehanenin bulunmadığı köyde, erkeklerin kış eğlencesi; toplu halde 'Üzme (kayma) Tahtası' adını verdikleri tahtalar üzerinde kaymak. Köylüler, yaklaşık bir metre karın üzerinde kayma tahtaları ile adeta profesyonel kayakçılara taş çıkartıyor.

Profesyonel kayakçıların kullandığı snowboardu benzeyen kayma tahtasının yüzyıllardır köylerinde kullanıldığını belirten köylüler, snowboardun mucidinin kendi ataları olduğuna inanıyor.

İsviçreli Turkey Heliski firması tarafından Türkiye'de ilk kez Kaçkar Dağları'nda yapılan Heliski (Helikopterli Kayak) organizasyonu Rize'de bir gerçeği ortaya çıkarttı.

Dünyanın değişik ülkelerinden gelen profesyonel kayakçılar, snowboard ve patenlerle Kaçar Dağları'nda kayarken, profesyonel kayak sporcularının kullandığı showboard adı verilen kayak aletinin bir benzerinin yüz yıllardır Rize'nin İkizdere ilçesine bağılı Meşe köyünde kullanıldığı ortaya çıktı.

Meşe köyde köylülerin yüz yıllardır ulaşım aracı ve kayak yamak için kullandıkları ve 'Üzme (kayma) Tahtası' adını verdikleri kayak aleti snowboarda benzerliği ile dikkat çekiyor. Temel geçim kaynağı hayvancılık olan köylüler, bin 825 rakımlı köylerinde kışın toplu halde kayma tahtaları ile kayak yaparak eğleniyorlar.

Hiç kahvehanenin bulunmadığı köyde kış mevsiminde erkeklerin en önemli eğlencesi, kayma tahtaları ile kayak yapmaları. Ellerine aldıkları tahtalarla köyün yakınlarındaki tepelere çıkan köylüler, buralardan aşağılara doğru kayıyor.

Kaymayı kendileri için bir eğlence haline getiren Meşe köyün erkekleri, snowboarda benzeyen kayma tahtaları ile adeta profesyonel kayakçılara taş çıkartıyor. Meşe köylüler arasında kayak yapmak öyle bir tutku ki, il merkezinde oturan köylüler dahi zaman zaman köylerine çıkarak burada kayak tahtaları ile kayıp eğleniyor.

Meşe köylüler, kaymak için kullandıkları kayma tahtalarını aynı zamanda bir ulaşım aracı olarak da kullanıyor. Kışın karın eksik olmadığı köyde, kar nedeniyle yolun ulaşıma kapalı olduğu zamanlarda köylüler acil ihtiyaçlarını köylerinde yaklaşık 6 kilometre aşağıda bulunan komşu köylerden karşılıyor.

Köylüler, yollarının ulaşıma kapandığında kayma tahtaları ile ormanlık alanlardan kayarak aşağı köylere inip ihtiyaçlarını karşıladıklarını belirtiyor.

Köylülerden Ali Kara, yüzyıllardır kışın ön önemli eğlencelerinin üzme tahtaları ile kaymak olduğunu belirtti. Üzme (Kayma) tahtasını atalarının yüzyıllardır spor ve ulaşım aracı olarak kullandığını söyleyen Kara, "Bu alet köyümüzde yüzyıllardır kullanılıyor.

Eskiden yol olmadığı için hem ulaşım hem de spor amaçlı bunlar kullanılıyordu. Şimdi de hala yolumuz kapalı olduğu zaman ulaşım aracı olarak kullanıyoruz. Kış mevsiminde köyde yapacak bir işimiz olmadığı için erkekler olarak hep beraber üzme tahtalarımız ile kayarak eğleniyoruz. Burada bizim kışın tek eğlencemiz bu." diye konuştu.

Köyün yüzde 90'ınınkayma bildiğini ifade eden Kara, tahtalarla kaymanın çok eğlenceli olduğuna dikkat çekiyor. Üzme tahtalarının yüzyıllardır köylerinde kullanıldığının altını çizen Kara, snowboardun kendi tahtalarından esinlenerek yapılmış olabileceğini söyledi.

Kışın en önemli eğlence ve ulaşım araçlarının üzme tahtaları olduğunu dile getiren Hamit Havuz, ay ışığı olduğu günlerde geceleri dahi kaydıklarını belirtti.

Zaman zaman kaymak için Rize'den köylerine geldiğini kaydeden Hasan Kara, "Bu bizim için bir tutku. Yüzyıllardır köyümüzde bu şekilde kayarız. Bu geleneği devam ettirmek ve eğlenmek için Rize'den gelip burada kayıyoruz." dedi.

Köyün gençlerinden Mehmet Horoz, kış mevsimindeki tek eğlencelerinin kayak yapmak olduğuna vurgu yaptı. 5-6 yaşlarından beri kaymaya başladığını söyleyen Havuz, "Köyümüzde kahvehane falan yok. Dolayısı ile kışın tek eğlencemiz kaymak. Öyle zaman oluyor ki, hava müsait olduğu zaman geceleri ay ışığında bile kayıyoruz." diye konuştu.

Yüzyıllardır üzme tahtaları ile kayak yapan ve köydeki erkeklerin yüzde doksanının kayma bildiği köyde, son yıllarda snowboard ile kaymaya başlayanlarda var. Kayma tahtaları ile profesyonel kayıkçılara taş çıkartacak kayış örnekleri sergileyen köylüler, 'mucidi atalarımız olmalı' dedikleri snowboarda uyum sağlamakta güçlük çekmemiş. Köylülerden Hızır Havuz, daha önceleri üzme tahtası ile kayarken artık yeni aldığı snowboardu ile kayıyor. Üzme tahtası ile çocukluğundan beri kaydığını söyleyen Havuz, "Bu tahtalarla biz eskiden beri kayıyorduk. Snowboardu yeni yeni duymaya başladık. Görünce de kolaylıklı snowboard ile kayabileceğimi düşündüm. Bir tane aldım ve çok da iyi kayabiliyorum." dedi.

2 alette de dengenin önemli olduğunu belirten Havuz, snowboardun ayaklara bağlandığını, kendi tahtalarında ayakların bağlanmadığı için üzme tahtasında kaymanın daha zor olduğunu ifade etti. Havuz, snowboardun atasının köylerinde yüzyıllardır kullanılan üzme tahtaları olabileceğini söyledi.

Snowboard ile Meşe köylülerin, üzme (kayma) tahtası, bir birlerine çok benziyor. Snowboard, yaklaşık 2 metre uzunluğunda ve üzerinde kayakçının ayağını takacağı 2 ayaklıktan oluşuyor. Sporcu vücudunu kullanarak snowboarda yön veriyor ve hızını ayarlıyor.

Üzme (kayma) tahtası, yaklaşık bir buçuk metre uzunluğunda ve üzerinde ayak basacak iki yer olan tahtadan yapılmış bir alet. Tahtanın ucu oval şekilde. Kayacak olan kişi tahtanın ucuna bağlanan ipi bir eliyle tutuyor ve kendisine doğru çekiyor. Bu şekilde hem tahtanın kara saplanmasını önlüyor hem de hızını ayarlıyor. Diğer eline aldığı bir çubuk ve vücudunu kullanarak ta tahtaya yön veriyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious