Vicdani ret - AİHM, Türkiye'yi suçlu buldu

  • Giriş : 03.03.2006 / 00:00:00

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), askerlik yapmayı reddeden vicdani retçiler tarafından kurulan İzmir Savaş Karşıtları Derneği'ne yapılan baskılar nedeniyle Türkiye'yi suçlu buldu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Strasbourg Mahkemesi, dernek üyeleri Osman Murat Ülke, Ayşe Tosuner ve Ali Serdar Tekin'in başvurusunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 11. maddesinin ihlalini oluşturduğuna hükmederek davacılara 7 bin euro tazminat ödenmesini uygun gördü.

İzmir Savaş Karşıtları Derneği üyeleri, 1994 yılında bir toplantıya katılmak üzere Almanya'ya gitmiş, ancak bu gezinin İçişleri Bakanlığı'ndan habersiz yapılması nedeniyle 3 ay hapis cezasına çarptırılmışlardı. Kararda, dernek üyelerinin, « ulusal güvenliği tehlikeye soktuğu » ve « kamu düzenini bozduğu » belirtilmişti. Daha sonra kararın iptali için Yargıtay'a başvuran davacılar, sonuç alamayınca konuyu AİHM'ye taşıdı. Türkiye'deki tüm derneklerin tüm yurtdışı gezileri için İçişleri Bakanlığı'ndan izin istemesini gerektiren yasa maddesi, AB'ye uyum yasaları çerçevesinde 2004 yılında kaldırılmıştı. Bu nedenle, Mahkeme, gerekçeli kararında Ankara'nın savunmasını yetersiz bulduğunu belirterek, sözleşmeye aykırı olan yasa maddesinin zaten 2004'te kaldırıldığını da hatırlattı. AİHM, Savaş Karşıtlar Derneği'nin görüşleri nedeniyle örgütlenme özgürlüğünün kısıtlanmasını insan haklarına aykırı bulurken, kamu düzeni ve ulusal güvenlik gibi gerekçelerle hiç bir yasal derneğin faaliyetlerinin kısıtlanamayacağını vurguladı.

AİHM, 24 Ocak'ta verdiği kararda vicdani retçi Ülke'nin açtığı davada Türkiye'yi "gayriinsani muamele"den dolayı mahkum etmişti. AİHM, asker olmayı reddettiği için Ülke'nin sürekli olarak tutuklanması, serbest bırakıldıktan sonra yeniden tutuklanmasını kötü muamele olarak değerlendirmiş, Türkiye'nin Ülke'ye toplam 11 bin euro ödemesine karar vermişti.


VİCDANİ RET DAVALARI ARTACAK


AİHM'nin Ülke'yle ilgili kararından sonra bir çok vicdani retçi AİHM'de dava açmaya hazırlanıyor. Ayrıca, başvurusu geçen sene kabul edilen vicdani retçi Yunus Erçep'in davasının da yakın zamanda sonuçlanacağı belirtiliyor. Daha önce açılan tüm vicdani ret davalarında davacılara tazminat verilmesini öngören AİHM'nin bu davayı da Türkiye aleyhine sonuçlandırması bekleniyor.

Vicdani ret, dini inançları, ahlaki ve politik görüşleri nedeniyle askere gitmeyi reddetmesi olarak tanımlanıyor. AİHM'nin de bağlı olduğu Strasbourg merkezli Avrupa Konseyi, . daha önceki denetleme raporlarında Türkiye'ye 'vicdani ret' seçeneği sunulma önerisi getirmişti. Ancak, bu talep Türkiye'de askerliğin « kutsal bir vazife » kabul edildiği gerekçesiyle reddedilmişti. Avrupa Konseyi üyesi ülkeler arasında Türkiye, Ermenistan, Arnavutluk ve Azerbaycan dışında bütün ülkeler vicdani retçilere alternatif askerlik imkanı sağlıyor.

Öte yandan, dün yazar Yalçın Küçük'ün yaptığı ifade özgürlüğü başvurusunda Ankara'ya dostane çözümü tercih etti. Mahkeme, 1998'te tutuklanan PKK terör örgütü üyesi Erikan Bulut'un adil yargılanma hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasını da reddederek Türkiye'yi haklı buldu.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious