Yaz ishallerine dikkat!

  • Giriş : 03.07.2006 / 00:00:00

Isınan havalarla birlikte seyhatlerin artması, beslenme düzeninin değişmesi, artan sineklerin çöplerle yiyecekler arasında bağlantı kurması ishal vakalarında artışa neden oluyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Özellikle insan ve hayvan dışkılarıyla kirlenmiş sularda ishale davetiye çıkarıyor. İshalin çocuk ve yaşlılarda önemli sağlık sorunları doğurabileceği uyarısında bulunan Refik Saydam Hıfzıssıha Başkanı Dr. Mustafa Ertek, "Aşırı susama, çökmüş gözler, kuru deri, kalp hızı artışı, dalgınlık ve bebeklerde bıngıldak çöküklüğü gibi aşırı sıvı kaybı belirtileri varsa mutlaka doktora başvurulmalı" diye konuştu.

Refik Saydam Hıfzıssaha Başkanı Dr. Mustafa Ertek, CİHAN'a yaptığı açıklamada vatandaşları özellike yaz aylarında artan ishale karşı uyardı.

İshalin mikrobik ya da mikrobik olmayan bir çok nedenle ortaya çıkabildiğini belirten Ertek, mikrobik ishallerin yiyecek ve içeceklerle bulaşmış mikropların veya salgıladığı toksinlerin bağırsak sistemine girmesi ile oluştuğunu dile getirdi.

Başta antibiyotikler olmak üzere çeşitli ilaçlar, bazı mide-barsak hastalıkları, hormonal rahatsızlıklar ve belli gıdaların kendisinin de ishale neden olabileceğini ifade eden Ertek; en sık karşılaşılan ishal tipinin özellikle yaz aylarında artış gösteren mikrobik kökenli ishaller olduğunu kaydetti.

Yaz aylarında artan hava sıcaklığının, gıdaların içinde mikropların çoğalmasını hızlandırdığını dile getiren Ertek, "Yaz mevsiminin gelmesi ile birlikte seyahatlerin artması ve beslenme düzeninin değişmesi de ishallerin artmasına neden oluyor. Bir başka neden de sineklerin yaz aylarında ortaya çıkması ve çöp-pislikle yiyecekler arasında mikrop taşıyan bir köprü oluşturmasıdır." diye konuştu.

Ertek, doğada özellikle insan ve hayvan dışkılarıyla kirlenmiş sularda yaşayan, ishale neden olan mikroplar bulunduğunu, bunların kanalizasyon karışan durgun sular, ilaçlanmamış içme ve kullanma sularında uzun süre canlı kalarak çoğalabildiğini söyledi.

Mikroplu suların içilmesi ya da bu sularla yıkanmış meyve ve sebzelerin tüketilmesiyle kişinin hastalığa neden olan mikrobu aldığını kaydeden Ertek, "Ayrıca ishal olan bireyler de mikrobu dışkılarıyla çevreye bulaştırırlar. Dışkıyla bulaşmış ellerin ağıza götürülmesiyle de ishal gelişebilir." dedi.

"İSHAL ÇOCUK VE YAŞLILALRDA CİDDİ SAĞLIK SORUNLARI DOĞURUYOR"

İshal ile vücutta su ve tuz kaybı oluştuğuna dikkat çeken Ertek, hastalığın özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

"Bu durumun belirtileri; dilin kuruması, gözlerin içe çökmesi, susama hissi, idrar miktarında azalma, halsizlik, sersemlik hissi ve idrar renginde koyulaşmadır." ifadesini kullanan Ertek, sulu dışkılama sayısında artma varsa, kanlı veya mukuslu ishal varsa, şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş, titreme varsa, 3 gün içinde ishalde azalma olmuyorsa, tekrarlayan kusmalar varsa, aşırı susama, çökmüş gözler, kuru deri, kalp hızı artışı, dalgınlık ve bebeklerde bıngıldak çöküklüğü gibi aşırı sıvı kaybı belirtileri varsa mutlaka doktora başvurulması gerektiğini söyledi.

SIVI ALIMI ARTTIRILMALI VE UYGUN DİYET UYGULANMALI

İshal'de ilk tedbir olarak sıvı alımının arttırılması ve uygun diyetle beslenmenin sürdürülmesi gerekiyor. İshalde önerilen diyet ise şöyle: "Haşlanmış patates/ patates püresi, yağsız çorbalar, yoğurt, yağsız makarna ve pirinç pilavı, haşlanmış yağsız et ve tavuk, yağsız ızgara köfte, yağsız peynir, ekmek, şeftali, elma ya da havuç püresi, muz yenilebilir. Sıvı olarak da kaynatılmış su, ayran,şekersiz açık çay, şekersiz elma kompostosu, asidi alınmış maden suyu içilmeli.

Bebeklerde eğer anne sütü alıyorsa emzirme sıklaştırılarak anne sütüne devam edilmeli. Anne sütü almayan bebeklerde her zamanki mamasına devam edilmeli. 6 aydan büyük ve katı gıda alan çocuklara ek olarak ishal diyetinde önerilen diğer gıdalar verilmeli. Çocuk her 3-4 saatte bir (günde 6 defa ) azar azar beslenmeli. İshal durduktan sonra da 2 hafta süreyle her gün bir öğün fazla beslemek gerekir.

İshalde kaybedilen su ve tuzu geri koymak için eczane ve sağlık ocaklarından temin edebilecek ya da evde hazırlanacak Oral Rehidratasyon Sıvısı (ORS) içilebilir. Bunun için 1 litre kaynatılmış soğutulmuş suya 1 çorba kaşığı şeker, 1 tatlı kaşığı sofra tuzu ve 1 çay kaşığı karbonat konularak karıştırılır. Her ishalli dışkıdan sonra, 2 yaşın altındaki çocuklara 1/2-1 çay bardağı, 2 yaşından büyüklere 1/2-1 su bardağı bu sıvıdan verilmesi gerekir.

Doktora danışmadan herhangi bir antibiyotik , ishal kesici ilaçlar ya da kusma önleyici ilaçlar kesinlikle kullanılmamalı.

YAZ İSHALLERİNDEN KORUNMA YOLLARI

-Kişisel temizliğe dikkat edilmeli, özellikle her fırsatta eller yıkanmalı.

-Özellikle kaynağı bilinmeyen , açıkta satılan veya dağıtılan, denetimsiz içme suları ile bu sularla yıkanmış sebze ve meyveler tüketilmemeli.

-Yiyeceklerin taze olmasına, paketlenmiş olarak pazarlanan yiyeceklerin üzerindeki son kullanma tarihinin geçmemiş olmasına dikkat edilmeli.

-İyi ambalajlanmamış, üzeri açıkta satılan gıdalar, pişirilmemiş ya da az pişirilmiş gıdalar, pastörize olmayan süt ve süt ürünleri güvenli değildir, bunlar tüketilmemeli.

-Genel kullanıma açık tuvaletleri kullanırken dikkatli olunmalı, sık sık el yıkamak unutulmamalı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious