Almanya ve Fransa liderleri, Avrupa’nın en iddialı savunma projesi olarak görülen yeni nesil savaş uçağının geliştirilmesini öngören ortak programı sonlandırma kararı aldı. Alman yetkililerin aktardığına göre Başbakan Friedrich Merz ile Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Karadağ’daki AB-Batı Balkanlar Zirvesi sırasında bir araya gelerek tıkanmış durumdaki projeyi masaya yatırdı. İki lider, silah şirketleri arasındaki aylardır süren anlaşmazlığın aşılmasının mümkün olmadığı sonucuna vardı.
ORTALIK TOZ DUMAN: SAVUNMA PROJESİ TARİHE KARIŞTI
Merz’in Macron’a ortak savaş uçağının yapımına devam edilmemesini tavsiye ettiğini belirten kaynaklar, Elysee Sarayı’nın da iki liderin projeyi uzun uzun ele aldığını aktardığını duyurdu. Fransa’nın açıklamasında, ana sanayi ortakları Airbus ve Dassault Aviation’ın anlaşma sağlayamamasından duyulan üzüntü dile getirildi. 100 milyar Euro değerindeki proje, savaş uçağının yanı sıra insansız hava araçları ve gizli bir “savaş bulutu” sistemiyle desteklenen bir platformu kapsıyordu.
GÜVENLİK ENDİŞELERİ ORTADAYKEN PROJEDE ÇÖZÜMSÜZLÜK
Karar, Batılı askeri yetkililerin Rusya’dan artan tehdit uyarıları yaptığı ve ABD’nin Avrupa’nın yeniden silahlanması yönünde baskıyı artırdığı bir döneme denk geldi. Macron’un 2017’de dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel ile başlattığı proje, aylardır devam eden teknik şartname ve kontrol tartışmaları nedeniyle çıkmaza girmişti. Merz’in savaş uçağı projesine yönelik şüpheleri de biliniyordu; zira kendisi altıncı nesil insanlı savaş uçağı geliştirmenin Almanya için gerekliliğini sorgulamıştı.
UZLAŞI ARANIYOR AMA GERİLİM BÜYÜYOR
Avrupalı bir kaynak, iki tarafın çekirdek savaş uçağı dışındaki sistemlerin aynı isim altında geliştirilmeye devam edilmesine yönelik bir çözüme yöneldiğini söyledi. Asıl anlaşmazlık ise Airbus ve Dassault arasında eşit şartlarda iş birliği yapılamaması ve fikri mülkiyet haklarına erişim gibi konularda kilitlenmişti. IG Metall sendikası ise Almanya’nın havacılık sektörü ve iş gücü açısından bu kararın gerekli olduğunu savunarak Merz’i destekledi. Projenin iptali, Fransa’nın 1980’lerde Eurofighter’dan çekilmesini anımsatırken savunma analistleri, özellikle Moskova ve Washington nezdinde bu tablonun olumlu bir sinyal olmadığına dikkat çekti.