Anayasa paketinde ‘referandum’ ışığı

Parti kapatma davalarını Meclis iznine bağlayan 8. maddenin 337 oyla geçmesi, muhalefetin umudunu kırdı.

Çünkü bu madde, başta CHP’liler olmak üzere muhalefetin en fazla itiraz ettiği 3 maddeden biriydi. Dolayısıyla çıkacak sonuç da paketin bütünü için bir işaret fişeği olarak görülüyordu. Böylece AK Parti, büyük oranda referandum ışığını almış oldu.

AK Parti’nin hazırladığı anayasa değişikliği teklifinin görüşmeleri, TBMM Genel Kurulu’nda yoğun ve tartışmalı şekilde devam ediyor. Gece geç saatlere kadar çalışıp ertesi gün 11.00’de yeniden mesaiye başlayan milletvekilleri, 30 maddelik paketin üçte birini oyladı. En tartışmalı konulardan biri olan parti kapatmaların zorlaştırılmasına ilişkin düzenleme, milletvekillerinden en çok kabul oyu (337) alan madde oldu. Bu sonuç, AK Parti’nin kritik eşiği aştığı anlamına geliyor. Çünkü bu madde için çıkacak sonuç, paketin bütünü hakkında gösterge olarak kabul ediliyordu. BDP’nin desteğine ihtiyaç duymadan halkoylaması için gerekli çoğunluğu sağlayan AK Parti, temmuz ayında yapılması beklenen referandumun hazırlıklarına da başladı.

Anayasa değişikliği teklifine hiçbir muhalefet partisi destek vermiyor. MHP pakete ‘ret’ oyu kullanırken, CHP ile BDP’nin aynı paralelde politika izleyerek oylamalara katılmaması dikkat çekiyor. AK Parti’yi tek başına bırakarak kabul oylarının referandum barajı olan 330’un altında kalmasını hesaplayan muhalefet, iktidar partisinden beklediği oranda fire göremedi. Muhalefet, beklentilerini bu kez ‘kritik konular’ olarak tanımlanan parti kapatmalar ile Anayasa Mahkemesi ve HSYK’nın yapısına ilişkin maddelere bıraktı. Ancak önceki gece geç saatlerde yapılan parti kapatmalarla ilgili 8. madde oylamasından çıkan sonuç, muhalefeti umutsuzluğa düşürdü. İktidar partisinin gizli oylamada en fazla 3 fire verdiği belirtiliyor. Bu da AK Parti grubundan maddeye en az 332 kabul oyu verildiğini ortaya koyuyor.

Teklifteki 8. maddenin BDP için ayrı bir önemi bulunuyor. Çünkü bugüne kadar 7 kez partileri kapatılan BDP’liler, parti kapatmanın tamamen kaldırılmasını istiyor. Madde oylamasındaki tavırları merak edilen BDP’liler, önceki gece CHP ile beraber Genel Kurul’u terk etmek yerine, 5 milletvekiliyle oylamaya katılarak düzenlemeye temsili bir destek verdi. Oylamada ‘kabul’ oyu kullandıklarını bildiren BDP’liler, böylece “Parti kapatmayı zorlaştıran bir maddeye neden destek vermediniz?” sorusuna muhatap olmayacaklarına inanıyor. “Sürekli partisi kapatılan bir gelenekten gelen ve birçok üyesi siyaset dışına itilmiş bir grup olarak, parti kapatmaların zorlaştırılmasında geri kalmak istemedik. Partide çatlak görüntüsü yaratmamak için de sadece parti yöneticisi 5 arkadaş olarak oy kullandık.” diyorlar. BDP’nin bundan sonraki diğer kritik maddelerin oylamasına da katılıp katılmayacağı merak konusu. Özellikle Anayasa Mahkemesi ve HSYK’nın yapısının değiştirilmesiyle ilgili maddelere ‘kısmî de olsa’ destek verip vermeyeceği hakkında spekülasyonlar yapılıyor. Fakat BDP yöneticileri, tavırlarının sadece 8. madde ile ilgili olduğunu, bundan sonraki maddelerin oylamalarına yine katılmayacaklarını belirtiyor.

AK Partililer ise BDP’nin “Kabul oyu verdik” açıklamasına itimat etmiyor. 8. madde oylamasında çıkan 5 çekimser oyun BDP’liler tarafından verilmiş olabileceğini iddia ediyor. İktidar partisi kurmaylarına göre oylamalarda her halükârda referandum eşiği kolaylıkla aşılacak. Bu konuda BDP’lilerin desteğine de ihtiyaç duyulmuyor. Ancak mayıs ve temmuz ayları arasındaki iki aylık referandum sürecinde ‘seçim havası’ yaşanacağı düşünülürse, anayasa reformu oylamalarında CHP ile aynı paralelde tavır sergileyen BDP’nin işi zor görünüyor. BDP, ya oy vermediği anayasa değişikliğine referandumda destek verme kararı alacak ya da AK Parti’nin “BDP değişime karşı” propagandası nedeniyle ilk genel seçimlerde Doğu ve Güneydoğu’da hiç ummadığı sonuçlarla karşılaşacak.

ZAMAN