Brezilya, borç kriziyle yüzleşirken, 82 milyondan fazla kişi ödemelerini geciktiriyor. Yüksek faiz oranları ve hızlı fintech gelişmeleri, ülkenin hane halkı borç yükünü artırarak, yetişkin nüfusun neredeyse yarısının finansal sıkıntı yaşamasına neden oldu. Nikkei Asia’nın bildirdiğine göre, Asya şirketlerinin hedeflediği pazarda temerrüt oranlarının artması bekleniyor. Bu durum, Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva yönetimini, borç azaltma ve geri ödeme koşullarını kolaylaştırarak rahatlama sağlayacak büyük ölçekli bir borç yeniden yapılandırma programı başlatmaya yönlendirdi.
JULİANA, BREZİLYA'DA BORÇ GERİ ÖDEMELERİYLE MÜCADELE EDEN 82 MİLYONDAN
Juliana, Brezilya’da borç geri ödemeleriyle mücadele eden 82 milyondan fazla kişiden biri. 18 aydır giyim taksitleri ve yaşam giderleri için kredi kartı borcu olarak yaklaşık 7 bin Brezilya reali (bin 400 dolar) birikmiş durumda. Juliana, yaptığı ödemelerin borcunu neredeyse hiç azaltmadığını belirterek, “Bundan sonra bir daha asla kredi çekmeyeceğim.” dedi. Kredi araştırma şirketi Serasa’nın verilerine göre, Mart ayı itibarıyla gecikmiş ödemeleri olan kişi sayısı 82,8 milyona ulaştı ve bu, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10’luk bir artışa işaret ediyor.
SÜREKLİ YÜKSEK FAİZ ORANLARI, ÖDEMELERİN YAPILMASINDA ZORLUKLAR YARATIYOR
Sürekli yüksek faiz oranları, ödemelerin yapılmasında zorluklar yaratıyor. Eylül 2024’ten itibaren Brezilya Merkez Bankası, yedi ardışık toplantıda faiz oranlarını artırarak, politika faizini Haziran 2025 itibarıyla yaklaşık 20 yıl sonra ilk kez yüzde 15 seviyesine yükseltti. Mart ayında ilk kez faiz indirimine giden Merkez Bankası, hane halkı üzerindeki baskının devam ettiğini vurguladı. Otomobil kredilerine uygulanan faiz oranları ise yıllık ortalama yüzde 30 civarında seyrediyor.
ABD MERKEZ BANKASI BAŞKANI GABRİEL GALİPOLO, DÖNER KREDİ KARTI
ABD Merkez Bankası Başkanı Gabriel Galipolo, “Döner kredi kartı ödemelerindeki faiz oranları yıllık yüzde 400’ü aşıyor” diyerek, bu durumun hane halkları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti. Ödemelerin gecikmesi, borçların insanların ödeyemeyeceği seviyelere ulaşmasına neden olabilir. Hükümet, borç programının borç azaltımı ve geri ödeme koşullarında değişiklikler yaparak rahatlama sağlamasına güveniyor. Aylık geliri 8 bin 105 real veya daha az olan bireyler, öğrenci kredisi olanlar ve küçük ile orta ölçekli işletmeler bu programa başvurabilecek.
BU PLAN, BORÇLARIN YÜZDE 90'A KADAR AZALTILMASINI VE YENİDEN
Bu plan, borçların yüzde 90’a kadar azaltılmasını ve yeniden finansman faiz oranlarının aylık yüzde 1,99 ile sınırlandırılmasını amaçlıyor. Brezilya’da uzun vadeli taksit planları, ucuz ürünler için bile oldukça popüler. Yüksek faiz oranlarına rağmen tüketim istikrarlı kalırken, hane halkı tüketimi şu anda yavaşlıyor. 2024’te hane halkı tüketimi yıllık bazda yüzde 4,8 artarak genel büyümeyi tetikledi, ancak 2025’in ortalarına doğru bu oran sadece yüzde 1,3’e düştü. Hükümet, ödeme güçlüğü çeken borçluları kredi piyasasına kazandırmayı ve tüketimi desteklemeyi hedefliyor. Ayrıca, finans kuruluşlarını borçlarını yeniden yapılandırmaya teşvik etmek için 15 milyar reale kadar bir garanti çerçevesi oluşturdu. Ancak, hane halkı desteğinin genişletilmesinin enflasyonu artırabileceği ve mali disiplinin gevşemesine yol açabileceği endişeleri de mevcut.