25. ŞANGHAİ İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ ZİRVESİ ÖNEMLİ BİR BULUŞMA OLACAK
Çin’in Tiencin şehrinde 31 Ağustos – 1 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek olan 25. Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi, uluslararası siyasette büyük öneme sahip bir buluşma olacak. Zirveye katılacak olan liderler arasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko gibi önemli isimler bulunuyor. Bunun yanı sıra, Türkiye’den Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bu zirvede yer alacak. Gözlemci ve diyalog ortağı ülkelerden ise Moğolistan, Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Maldivler, Nepal, Mısır, Türkmenistan, Endonezya, Malezya, Laos ve Vietnam liderleri de toplantıya katılım gösterecek. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Liu Bin, zirvede Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ŞİÖ Genel Sekreteri Nurlan Yermekbayev ve çeşitli uluslararası kuruluşların temsilcilerinin de hazır bulunacağını aktardı.
ŞİÖ’NÜN KURULUŞU VE ÜYESİ OLMA SÜRECİ
Şanghay İşbirliği Örgütü, 1996 yılında sınır güvenliği ve ekonomik işbirliği hedefiyle Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından “Şanghay Beşlisi” adıyla faaliyete geçti. 2001 yılında Özbekistan’ın katılımıyla örgüt genişledi ve 2017 yılında Hindistan ile Pakistan, 2021’de de İran’ın üyeliğiyle üye sayısı 9’a ulaştı. Temmuz 2025’te Belarus’un da üye olmasıyla bu sayı 10 olacak. Moğolistan ve Afganistan gözlemci statüsündeyken, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu toplam 14 ülke diyalog ortağı olarak örgütte yer alıyor.
ASKERİ GEÇİT TÖRENİ YAPILACAK
Zirvenin ardından, 3 Eylül’de Çin, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesini anma amacıyla büyük bir askeri geçit töreni gerçekleştirecek. Bu törene 26 ülkenin liderinin katılması bekleniyor; aralarında Putin, Kim Jong-un ve Mesud Pezeşkiyan da yer alacak. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Hong Lei, bu davetiyenin Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından iletildiğini açıkladı. Xinhua haber ajansına göre, askeri törene katılacak liderler arasında Belarus, Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Vietnam, Laos, Endonezya, Malezya, Moğolistan, Pakistan, Nepal, Maldivler, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Kongo, Zimbabve, Sırbistan, Slovakya, Küba ve Myanmar’daki cunta lideri bulunuyor.