GELİR İZLENEBİLİRLİĞİ ARTIYOR
Dijitalleşen ekonomiyle birlikte gelirlerin izlenebilirliği artıyor, ayrıca e-ticaret alanındaki kayıtdışılığa yönelik denetimlerin de yoğunlaştığı gözlemleniyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) aracılığıyla yürütülen analizler, sektörde önemli uyumsuzlukları ortaya çıkardı. Hazine ve Maliye Bakanlığından elde edilen bilgilere göre, alışverişlerin dijital ortamda yapılma eğilimindeki artış, bu alandaki kayıtdışılık analizlerini hızlandırıyor.
UYUMSUZLUKLAR BELİRLENİYOR
GİB, e-ticaret platformlarından elde edilen gelirleri incelemeye almış durumda. Bu platformlar üzerinden gelir elde eden kişilerin mükellefiyet durumları ve bu uygulamalarla sağlanan hasılatın vergi beyanlarına yansıtılıp yansıtılmadığını belirlemek amacıyla yapılan analizde ciddi uyumsuzluklar tespit edildi. 2021-2022 yıllarına ait analizlerde 13 bin 494 mükellefin 18 milyar liralık, 2023-2024 yıllarına ait analizlerde ise 3 bin 610 mükellefin 26,5 milyar liralık hasılatı kayıtdışında olduğu görüldü. Dolayısıyla toplamda 17 bin 104 mükellefe dair 44,5 milyar lira kayıtdışı hasılat ortaya çıkarıldı.
VERGİ BEYANLARIYLA GELİRLER ARASINDAKİ FARKLAR
Yapılan bu analizlerde, hiçbir mükellefiyet kaydı olmadan ticari faaliyette bulunan kişiler de belirlendi. Detaylı incelemeler sonucunda sektörde kayıtdışına dair önemli bulgular elde edildi. Bir gerçekte kişi, 2021 yılında e-ticaret üzerinden tam 895 bin 562 işlem yaparak 135 milyon lira satış hasılatına ulaştı. Ancak bu kişinin, e-ticaret gelirleri ile vergi beyanları arasında 122 milyon lira fark bulunuyordu ve buna rağmen hiç vergi beyanında bulunmadığı anlaşıldı.
Vergi daireleri bu mükellefleri izaha davet etmeye başladı. Riskli olarak tespit edilen mükelleflerden ilk aşamada 3 bin 147’si uyum göstererek 2 milyar lira gelir beyan etti. Mükellef olmayan 190 kişi için yürütülen izaha davet sonucunda da 276 beyanname alındı ve toplamda 83 milyon lira matrah beyanında bulunuldu. İzaha davet sonucunda beyanlarında düzeltme yapan mükelleflere daha az ceza uygulanırken, çağrıya yanıt vermeyen ve gelirlerini gizlemeye devam edenler için vergi incelemesi ve cezai işlem süreci başlatılacak.
VATANDAŞLARA DESTEK VERİLECEK
Öte yandan e-ticaret sektöründe, ödemelere 1 Ocak’ta yüzde 1 stopaj uygulaması getirilmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dijitalleşmeyle birlikte vergi kaybının izinin çok daha kolay sürülebileceğine vurgu yaparak, “Kayıtdışılıkla mücadelede kararlıyız. e-Ticaret platformlarından gelir elde eden herkes vergisini ödemek zorunda. Vergi cezasıyla karşılaşmak istemeyen tüm mükellefleri gönüllü uyumla beyanlarını güncellemeye davet ediyoruz. Dijitalleşen dünyada vergi kaybına izin vermeyeceğiz. Vergi güvenliğini sağlamak amacıyla yılbaşından itibaren uygulamaya aldığımız tevkifat uygulaması, kayıtdışılıkla mücadeleye önemli katkı sağlayacak,” şeklinde ifade etti. Ayrıca sosyal medya üzerinden geçmiş yıllara ait vergilendirilmeyen e-ticaret gelirlerini tespit eden Gelir İdaresi Başkanlığı’na teşekkür ederek, tüm mükellefleri gönüllü uyumla beyanlarını güncellemeye davet etti.