BAKANLIK’IN YENİ YASASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Alışveriş yapan herkesi yakından etkileyen bir gelişme yaşandı. Kayıt dışılıkla mücadelenin amaçlandığı 7524 sayılı yasa, 2 Ağustos 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yasa ile birlikte fiş ve fatura kesmeyenlere uygulanan cezalar, yapılan tespite göre katmerli şekilde arttırıldı. Ayrıca fiş veya fatura almayan nihai tüketicilere de ‘özel usülsüzlük cezası’ kesilmesine yönelik yeni bir düzenleme yapıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu tebliği ile cezanın nasıl uygulanacağı konusunda detaylı açıklamalar gerçekleştirdi. Alışverişlerinden fiş ya da fatura almayan tüketicilere yeni düzenleme çerçevesinde 5 bin lira özel usülsüzlük cezası kesilebilecek. Ancak bunun için iki şart var: Tüketici, belge verilmediğini Gelir İdaresi Başkanlığı’nın tespitinden önce ve belgenin düzenlenmesi gereken tarihten itibaren beş işgünü içinde İdare’ye bildirirse, ceza uygulanmayacak.
CEZA UYGULAMA ÖRNEKLERİ
Hürriyet’ten Neşe Karanfil’in aktardığına göre, Gelir İdaresi cezanın uygulanacağı durumlarla ilgili örnekler sundu. Örneğin, Hasan Bey’in 9 Ağustos 2024 tarihinde çocuğu için yaptığı oyuncak alışverişinde fişinin alınmadığı tespit edildi. Bu durumda, Hasan Bey’e 5 bin liralık özel usûlsüzlük cezası kesilecek. Ek olarak, bu satıştan dolayı satıcı da ceza ödemekle yükümlü olacak.
DENETİM SÜRECİNDE CEZA UYGULAMASI
Tebliğdeki bir diğer örnek ise, yapılan denetimlerde fiş alınmadığının tespit edilmesiyle ilgilidir. 3 Ekim 2024’te gerçekleştirilen bir denetimde, nihai tüketici Kemal Bey’in (N) şirketinden yaptığı alışverişte fiş almadığı belirlendi. Bu durumda, Kemal Bey’e 5 bin lira özel usûlsüzlük cezası kesilecek. Bunun yanı sıra, (N) şirketinin fiş düzenlememesi nedeniyle 7524 sayılı Yasa çerçevesinde dördüncü tespitin gerçekleşmesi sebebiyle 40 bin lira özel usûlsüzlük cezası uygulanacak.
BEŞ İŞ GÜNÜ İÇİNDE BİLDİRİM ÖNEMİ
Tüketicilerin, fiş almamaları durumunda beş işgünü içinde bildirim yapmaları gerektiğine dair bir örnek de sunuldu. Nihai tüketici Nevzat Bey, 14 Kasım 2024’te yaptığı alışverişte (P) şirketi tarafından kendisine fatura düzenlenmediğini 3 Aralık 2024’te vergi dairesine bildirdi. 4 Aralık 2024’te yapılan yoklama sonucunda, bu faturanın düzenlenmediği onaylandı. Bu durumda, (P) şirketine özel usûlsüzlük cezası uygulanacakken, Nevzat Bey’in bildirimi süresi içinde yapmadığı için 5 bin lira tutarında ceza kesilecek.
KAYIT DIŞINA CEZALARDA ARTIRIM OLACAK
Vergi dairesinin bilgisi dışında mükellefiyet tesis ettirenlere uygulanacak cezalar, yüzde 50 artırımlı şekilde gerçekleştirilecek. Mükellefiyet tesis edildikten sonra geriye dönük dönemler için ek bir vergi tarhiyatı yapılması durumunda da cezalar artırımlı olarak uygulanacak. Vergi Usul Kanunu’nda, belgelerin bir takvim yılı içerisinde birden fazla kez verilmemesi veya alınmaması halinde de alıcı ve satıcıya her tespit için artırımlı vergi cezası uygulanacak.