ERDOĞAN VE TRUMP GÖRÜŞMESİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler 80. Genel Kurulu dolayısıyla New York’ta bulunduğu sırada, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüşmek üzere Washington’a gitti. Trump, ikinci başkanlık döneminde Erdoğan’ı Beyaz Saray’da ilk kez ağırlıyor. İki lider, daha önce Trump’ın ilk döneminde, 2017 ve 2019 yılında Beyaz Saray’da iki kez bir araya gelmişti.
GAZZE KONUSU GÜNDEMDE OLACAK
Beyaz Saray’daki görüşmede ticaret, yatırım, savunma sanayisi gibi ikili iş birliğini güçlendirmeye yönelik konular ele alınacak. Görüşmede ayrıca F-35 dosyası, Suriye, Gazze’deki işgal ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi meselelerin de gündeme gelmesi bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı 25 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlayacağını açıkladı ve “Erdoğan ile her zaman çok iyi bir ilişkimiz oldu, 25’inde onu görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum.” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, aynı gün yaptığı paylaşımda, Trump ile yapacakları görüşmede ABD ile ticaret, yatırım ve savunma sanayisi gibi birçok konunun ele alınacağını belirtti. Erdoğan, “Başkan Trump ile yapacağımız görüşmenin, ortak küresel barış vizyonumuz çerçevesinde bölgemizdeki savaş ve çatışmaların durmasına katkı sunacağına, ülkelerimiz arasındaki iş birliğini daha da güçlendireceğine inanıyorum.” dedi. İki lider en son haziran ayında NATO Liderler Zirvesi’nde bir araya gelmişti. Görüşmenin ana gündem maddesinin Gazze olacağı ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump ile görüşmesinde, Türk Hava Yolları’nın (THY) ihtiyaçları için Boeing alımının da gündeme gelmesi olabiliyor. THY Genel Müdürü Bilal Ekşi, Boeing’den 300 uçak alımı için sözleşme şartları ve teslimat takvimi üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı. THY Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat, bu süreçte Boeing’in fiyat, teslimat ve motor bakım maliyetleri konularında iyileştirme yapması gerektiğini belirtmişti. Türkiye, Boeing’den 300 uçak alımını yaklaşık 2 yıldır gündemde tutuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşme sırasında uçak alımlarıyla ilgili çıkan yorumlara sert tepki gösterdi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, Trump’ın oğlu ile Boeing uçakları alımı konusunda pazarlık yapıldığı iddiasını reddeden Erdoğan, “Bunları ben Özgür Özel’e sorarak yapmadım ve yapmam. Bunu Trump’ın bizzat kendisiyle yaparız.” şeklinde konuştu.
F-16 ALIMI VE SÜRECİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump ile görüşmesinde bir diğer önemli konu olan Lockheed Martin üretimi F-16 uçakları uzun süredir pazarlığa tabi. 2024 yılı kasım ayında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 40 F-16 Block 70 satın alımı için 1 milyar 400 milyon dolarlık bir ön ödeme yapıldığını belirtti. Türkiye, F-35 savaş uçaklarını da çeşitli gerekçelerle almadı. Güler, yeni savaş uçaklarının maliyetinin yaklaşık 7 milyar doları bulacağını ifade etti. Ancak Ankara, Eurofighter Typhoon alımını da değerlendiriyor.
Türk Hava Kuvvetleri’nin, 40 adet yeni F-35 savaş uçağına ihtiyaç duyduğu değerlendiriliyor. Türkiye, F-35 programına 1999’da katıldı. İlk başta 100 adet F-35 uçağı temin edilmesi planlanmış, 30 uçak için sipariş verilmişti. Ancak süreç aksadı ve ABD, Türkiye’ye F-35 sağlamaktan vazgeçti. Bu noktada, Türk Hava Kuvvetleri için üretilmiş 6 adet F-35A savaş uçağı, 2018’den bu yana ABD’de depolanıyor.