Irak’ta olan gerginliğin asıl sebebi ne idi?

Irak Kürtlerinin ikilemi: Ekonomik kalkınma mı, milliyetçilik mi?

<p>
Buna karşın kısa s&uuml;re i&ccedil;erisinde iki tarafın da anlaşmazlıkları asker&icirc; g&uuml;&ccedil; ile &ccedil;&ouml;zmeye &ccedil;alışması ve itidali bir kenara bırakması, b&ouml;lgede d&uuml;şen tansiyonu tekrar artırabilir. Kerk&uuml;k ve Erbil&rsquo;de g&ouml;r&uuml;şt&uuml;ğ&uuml;m&uuml;z yetkililer ve kanaat &ouml;nderleri de her an her şeyin olabileceğine vurgu yapıyor. Anayasal olarak &ouml;zerklik kazandıkları 2005&rsquo;ten bu yana b&ouml;lgesel y&ouml;netimlerinde &ouml;nemli bir ekonomik kalkınma başlatan ve ciddi anlamda yabancı yatırım &ccedil;eken K&uuml;rtler, sıcak para girişinin b&ouml;lgedeki istikrardan kaynaklandığının farkında. Konuştuğumuz K&uuml;rt yetkililer, huzur ve barış ortamını &lsquo;stratejik &ouml;ncelik&rsquo; olarak niteliyor ve kolay kazanılmayan bu ortamı kolay kaybetmek istemiyorlar. Son yaşanan gerginlikte yerli yabancı yatırımcının kısa ve orta vadeli planlarında teredd&uuml;de sebep olduğu belirtiliyor. KDP&rsquo;li bir kaynak, K&uuml;rt y&ouml;netiminin tank ve silahlar ile d&uuml;nya g&uuml;ndemine gelmesinin, g&uuml;venliği ile bilinen b&ouml;lgenin imajına zarar verdiği g&ouml;r&uuml;ş&uuml;nde. Bu nedenlere rağmen, K&uuml;rtler i&ccedil;in şimdiden tarihi bir şahsiyet olarak yerini alan Mesud Barzani&rsquo;nin, &lsquo;K&uuml;rtlerin Kud&uuml;s&rsquo;&uuml;&rsquo; olarak nitelenen Kerk&uuml;k ile ilgili bir meydan okumayı karşılıksız bırakmasının siyas&icirc; maliyetinin olduk&ccedil;a y&uuml;ksek olduğu ifade ediliyor.</p>
<p>
Gerilimin had safhaya &ccedil;ıktığı &ouml;nceki g&uuml;n Kerk&uuml;k merkezine asılan KBY bayrakları, Dicle Kuvvetleri&rsquo;ni adeta şehre davet eden S&uuml;nni Araplara olduğu kadar Barzani&rsquo;ye de bir mesaj niteliği taşıyor. Sadece Kerk&uuml;k&rsquo;te değil, Erbil ve Dohuk&rsquo;ta da Barzani karizmatik bir lider olarak saygı g&ouml;r&uuml;rken, &ouml;zellikle gen&ccedil;ler tarafından bazı konularda fazla mutedil davranmakla eleştiriliyor. Bu y&uuml;zden bir seneden beri Bağdat ile yaşanan gerilimde Barzani&rsquo;nin &lsquo;altta kalamayacağı&rsquo; belirtiliyor.</p>
<p>
Siyas&icirc; g&ouml;zlemciler, Irak Başbakanı Nuri el Maliki&rsquo;nin gelecek sene nisan ayında yapılması planlanan yerel se&ccedil;imler &ouml;ncesinde Irak&rsquo;ın b&uuml;t&uuml;nl&uuml;ğ&uuml; konusunda hassas S&uuml;nni Arapların desteğini almak i&ccedil;in Dicle Kuvvetleri&rsquo;ni g&ouml;nderdiği g&ouml;r&uuml;ş&uuml;nde. 2010&rsquo;da yapılan genel se&ccedil;imlerde K&uuml;rtlerin desteğiyle başbakanlığı alan Maliki, bu destekten mahrum kalacağını hesap ederek, S&uuml;nni Arapları ve T&uuml;rkmenleri yanına &ccedil;ekmeye &ccedil;alışıyor. Siyas&icirc; hesaplaşmaların kan d&ouml;k&uuml;lmeden yapılmasının istisnai bir durum teşkil ettiği bu coğrafyada, gerilim anında itidal terk ediliyor, şiddet dili benimseniyor. Ge&ccedil;mişte yaşanan acılarla g&uuml;n&uuml;m&uuml;zdeki gelişmeleri okuyan halk, olayları bu şekilde algılıyor. Erbil&rsquo;de konuştuğumuz bir K&uuml;rt işadamı &ldquo;Bir jet sesi duysam acaba yine bombalar mı &uuml;zerimize yağacak diye korkuyorum.&rdquo; derken, Kerk&uuml;k&rsquo;te merkezi h&uuml;k&uuml;mete yakın bir yetkili, &ldquo;Devletin iki u&ccedil;ağı kalksa Kerk&uuml;k&rsquo;teki K&uuml;rtler yine dağlara ka&ccedil;ar.&rdquo; diyebiliyor.</p>
<p>
Kerk&uuml;k T&uuml;rkmenleri ise şehirde olağan&uuml;st&uuml; bir durum meydana geldiğinde, kim galip olursa olsun zarar g&ouml;rme endişesini yaşıyor. Arapların K&uuml;rtlerle, K&uuml;rtlerin ise Araplarla ittifak kurmakla su&ccedil;ladıkları T&uuml;rkmenler tek bir &ccedil;atı altına toplanamamaktan şik&acirc;yet&ccedil;i. &Ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki se&ccedil;imlere T&uuml;rkmen listesi olarak bir blok halinde girme &ccedil;alışmalarında T&uuml;rkiye&rsquo;nin etkinliğine ihtiya&ccedil; duyulduğu ifade ediliyor.</p>
<p>
&Ccedil;atışma ya da i&ccedil; savaş ihtimali durumunda ABD&rsquo;nin buna nasıl tepki vereceği b&ouml;lgede merak edilen &ouml;nemli sorulardan biri. Amerikan askerleri Irak&rsquo;tan geri &ccedil;ekilse de Kuveyt&rsquo;te bulunan birlikler, Iraklı siyasilere &lsquo;&ccedil;ok uzakta değiliz&rsquo; mesajı veriyor. Hatta Kerk&uuml;k&rsquo;te asker&icirc; havaalanında bir grup ABD askerinin bulunduğuna dair bir rivayet halk arasında yoğun ilgi g&ouml;r&uuml;yor.</p>
<p>
ZAMAN<br />
&nbsp;</p>