İSTANBUL’DA KONUT SATIŞLARI DÜŞÜYOR
İstanbul, Türkiye’nin konut piyasasının en önemli merkezi konumunda. Ancak KONUTDER Başkanı Ramadan Kumova’nın aktarımına göre, şehirde her ay ortalama 12 bin konut satılması gerekirken, 2025’in ilk iki ayında yalnızca 4 bin 859 satış gerçekleşti. Bu, belirlenen hedefin sadece yüzde 42’sine karşılık geliyor. 39 ilçeye ayrıldığında, her bir ilçe için aylık ortalama 125 yeni konut satışı yapıldığı anlaşılıyor. Kumova, “Bu oran İstanbul için çok düşük. Kredi faizleri ve arsa maliyetleri düşmezse, birinci el satışlar artmaz ve piyasa durma noktasına gelebilir” şeklinde bir uyarıda bulundu. İstanbul’daki mevcut durum, hem kira hem de konut fiyatlarının düşmesini zorlaştırıyor.
KONUT AÇIĞI 1.5 MİLYON: ARZ TALEBİ KARŞILAMAKTA ZORLANIYOR
Haber Global’den Sibel Gülersöyler’in haberine göre; Türkiye’de yıllık yeni konut ihtiyacı 800 bin ile 1 milyon arasında değişiyor. Ancak son 5 yıl içinde ruhsat başvuruları 500 bine düştü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Şubat 2025’te sıfır konutların toplam satışlardaki payı yüzde 30’a geriledi. Artan inşaat maliyetleri, nüfus artışı, deprem riski ve azalan arsa stokları, konut arzını olumsuz etkiliyor. Kumova, ayda 62 bin 500 konut satışı yapılabilirse açığın kapanabileceğini ifade etse de, ilk iki ayda yalnızca 33 bin 285 satış yapılması sektörde kaygılara yol açıyor.
FAİZLER DÜŞERSE NE OLUR?
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Hakan Şişik, faizlerin düşmesi durumunda vatandaşların gayrimenkule yöneldiğini ve kredi kullanımının arttığını belirtiyor. “Konut fiyatlarının artacağı endişesi ve kiralardaki yüzde 54’lük zam, alımları hızlandırıyor. Faizler düşerse satışlar daha da artar” diyen Şişik, gayrimenkulün güvenilir bir yatırım aracı olarak önemini vurguluyor. Ancak Gayrimenkul Girişimcisi Hakan Bucak, faiz düşüşünün talebi artırarak fiyatları yukarı çekeceğini, bu nedenle beklemenin risk taşıdığını belirtiyor: “Paranız varsa şimdi alın!”
ÇÖZÜM SOSYAL KONUT VE FİNANSAL DESTEKLE MÜMKÜN
Bucak, yeni konutların büyük oranda orta ve üst gelir grubuna hitap ettiğini, dar ve orta gelirli vatandaşlar için kamu desteğinin şart olduğunu aktarıyor. “Sosyal konut projeleri ve ilk ev alacaklara düşük faizli kredi gibi adımlar atılmalı” diyor Bucak. Ayrıca, ikinci el piyasasında fiyatların en alt seviyelerde olduğunu, yeni konutlarda ise maliyet artışlarının henüz tam olarak yansımadığını ekliyor. Şişik ise inşaat maliyetlerindeki artışın yavaşladığını, firmaların işçilik ve arsa maliyetlerinin düşük olduğu bölgelerde faaliyet göstermeye yöneldiğini belirtiyor.
RACAMLARLA SEKTÖRÜN DURUMU
Sıfır konut satışlarında Şubat 2024 itibarıyla yüzde 30’a gerileme kaydedildi. Son 5 yılda konut fiyatlarında ortalama yüzde 500 artış gerçekleşti. İstanbul’da metrekare fiyatları 40 bin TL’yi geçti. İkinci el satışlar son bir yılda yüzde 35 azaldı. Yabancıya satış da Şubat 2024’te yüzde 45 düştü. İnşaat maliyetleri ise, beton, demir ve işçilik kalemlerinde son 2 yılda 3 katına çıkmış durumda.
PIYASA NASIL HAREKETLENİR?
Hakan Bucak’a göre, konut satışlarını artıracak faktörler şunlar: konut fiyatlarının artacağı beklentisi, diğer yatırım araçlarının cazibesini yitirmesi, kampanyalar ve kiracıların ev sahibi olma isteği ile amortisman süresinin 16-17 yıla düşmesi.