ENFLASYONUN KENDİSİ KISA SÜRELİ OLARAK ARTACAK
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin belirli bir süre içinde geçici olacağını ifade ederek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” dedi. Powell, Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki ticaret odasında düzenlenen etkinlikte, para politikasına dair değerlendirmelerde bulundu. Son verilerin ekonomik büyüme hızında yavaşlama gösterdiğini belirten Powell, işsizlik oranının hala düşük kaldığına rağmen artmaya başladığını vurguladı. Ayrıca, istihdam artışlarının yavaşlamakta olduğunu ve istihdama bağlı aşağı yönlü risklerin arttığını dile getirdi. Enflasyonun son günlerde hızlandığını ve hala yüksek seyrettiğini aktardı. Powell, risk dengesinin net bir şekilde değiştiğini belirterek, bu durumun geçen haftaki toplantılarda politika duruşlarını nötre yaklaştırmalarına neden olduğunu söyledi.
TÜKETİCİ HARCAMALARI YAVAŞLIYOR
Powell, yılın ilk yarısında büyümenin yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve geçen yıldaki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını ifade etti. Bu yavaşlamanın, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki azalmanın bir yansıması olduğunu belirtti. Aynı zamanda konut sektöründeki faaliyetlerin zayıf kalmaya devam ettiğini ve işletmelerin ekipman ile maddi olmayan varlıklara yaptıkları yatırımların önceki yılın seviyesine göre toparlandığını kaydetti. Eylül Bej Kitabı’ndan elde edilen nitel bilgilerin, işletmelerin belirsizliğin beklentilerini olumsuz etkilediğini göstermeye devam ettiğini ifade eden Powell, tüketici ve işletme güveni ölçümlerinin ilkbaharda önemli bir düşüş yaşadığını ama sonrasında artış göstermesine rağmen yılbaşına göre hala düşük kaldığını aktardı.
İş gücü piyasasında, hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlamanın yaşandığını dile getiren Powell bu gelişmenin alışılmadık olduğunu ifade ederek, “Daha az dinamik iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” dedi. İşsizlik oranının ağustos ayında yüzde 4,3’e yükseldiğini, ancak önceki yıl boyunca düşük seviyede kaldığını belirten Powell, işverenlerin son üç ayda aylık bazda ortalama sadece 29 bin kişi istihdam ettiğini ve yaz aylarında bordrolu işlerdeki artışların keskin bir şekilde azaldığını aktardı. Son dönemdeki istihdam yaratma hızının, işsizlik oranını dengelemek için gereken seviyenin altında seyrettiğini ve diğer bazı iş gücü piyasası göstergelerinin ise genel olarak istikrarlı kaldığını ifade etti.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ DEĞİŞİYOR
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde gerilediğini, fakat hala yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflerinin biraz üzerinde seyrettiğini belirtti. Dalgalı gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin geçen ay yüzde 2,9 arttığını ve bunun bir önceki yılın aynı dönemine göre daha yüksek olduğunu ifade etti. Geçen yıl düşüş gösteren mal fiyatlarının enflasyondaki artışa öncülük ettiğini belirten Powell, gelen verilerin bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde yüksek tarifeleri yansıttığını gösterdiğini bildirdi. “Kısa vadeli enflasyon beklentileri, tarifelerle ilgili haberler nedeniyle bu yıl boyunca genel olarak yükseldi” dedi.
POLİTİKA DENGESİ KORUNACAK
Powell, ticaret, göç, maliye ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin genel ekonomik etkilerinin henüz görülmediğini belirtti. “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağıdır” açıklamasını yaptı. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine etkisinin muhtemelen biraz zaman alacağını kaydeden Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” ifadelerini kullandı. Ancak, enflasyonun seyri hakkındaki belirsizliğin sürmeye devam ettiğini belirterek, “Daha yüksek ve kalıcı bir enflasyon riskini dikkatlice değerlendireceğiz” dedi.
RİSKLERİN DENKLEŞTİRİLMESİ GEREKİYOR
Powell, enflasyonla ilgili kısa vadeli risklerin yukarı yönlü, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğunu vurguladı. “Bu durum zorlu bir süreçtir. İki taraflı riskler, risksiz bir yol olmadığı anlamına gelir” açıklamasını yaptı. Ayrıca, politikalarının önceden belirlenmiş bir rotada olmadığını ve veri odaklı bir yaklaşım sergileyeceklerini belirtti. New York borsası, Powell’ın açıklamalarının ardından düşüşle kapandı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana, S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana geriledi.