Putin’in Trump ile Buluşma İhtimali
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, önümüzdeki iki hafta içinde ABD Başkanı Donald Trump ile Budapeşte’de buluşabileceği konuşuluyor. Ancak bu toplantının yapılabilmesi için Putin’in karşılaşacağı önemli diplomatik ve lojistik zorluklar bulunuyor.
UÇUŞ YASAĞI BÜYÜK ENGEL
Putin, ağustosta Alaska’nın Anchorage kentindeki zirveye katılmak amacıyla ABD’den özel izin almıştı. “Uçan Kremlin” olarak bilinen İlyuşin Il-96 tipi başkanlık uçağına bu anlamda muafiyet tanınmıştı. Fakat Rus uçakları, şu an hem ABD hem de Avrupa Birliği (AB) hava sahasında yasaklı durumda. Bu nedenle Putin, Budapeşte’ye seyahat etmek isterse bir AB üyesi ülkenin hava sahasını kullanabilmek için özel izin talep etmesi gerekecek.
AB YAPTIRIMLARI VE UCM KRİZİ
Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un varlıkları, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından dondurulmuştu. Aynı zamanda, tüm Rus uçaklarına AB hava sahasında yasak getirildi. Putin hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından “Ukraynalı çocukların yasa dışı sınır dışı edilmesi” suçlamasıyla savaş suçu iddiası mevcut. Ancak Macaristan hükümeti, UCM’den çekilme aşamasında olduğu için Putin’in ülkeye girişi konusunda bir engel görmüyor. Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, “Putin’in ülkeye girişini, başarılı görüşmeler yapmasını ve güvenli şekilde dönmesini sağlayacağız” şeklinde bir açıklama yaptı.
AB VE NATO’NUN TUTUMU
AB Komisyonu, “Ukrayna için adil ve kalıcı bir barışı” destekleyecek her tür görüşmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek Trump’ın çalışmalarına destek verdi. AB’ye göre Putin’e yönelik bir seyahat yasağı bulunmuyor, yalnızca mal varlıkları dondurulmuş durumda.
PUTİN’İN ROTASI NASIL OLACAK?
Asıl mesele ise Putin’in hangi yöntemle uçacağı. Rus liderin sıradan bir yolcu uçağı ile Belgrad’a gitmesi ve oradan trenle Macaristan’a geçmesi elbette mümkün görünmüyor. Güvenlik sebeplerinden ötürü kendi ferdi uçağını kullanmak isteyeceği düşünülüyor, fakat bu da AB yasaklarını ihlal etmek anlamına geliyor. AB Sözcüsü Anitta Hipper, “Üye devletler bireysel olarak istisna tanıyabilir. Ancak bu karar, her ülkenin kendi inisiyatifindedir” şeklinde bilgi verdi.
OLASI ROTALAR: TÜRKİYE Mİ SIRBİSTAN MI?
Ukrayna ve Polonya hava sahaları Rusya için kapalı durumda. Bu bağlamda, en kısa yol Karadeniz’in doğu kıyısı üzerinden Türkiye, ardından Bulgaristan veya Romanya üzerinden Macaristan’a geçmek olabilir. Alternatif olarak Putin, daha uzun bir güzergâh izleyerek Türkiye’den Yunanistan’ın güney sahillerini dolaşıp Karadağ ve Sırbistan üzerinden Budapeşte’ye ulaşmayı seçebilir. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, Putin ile yakın ilişkileriyle tanınıyor. Sırbistan, AB’ye aday ülke olmasına rağmen üye değil ve Air Serbia hala Moskova’ya uçuş düzenleyebiliyor.
ORBÁN İÇİN SİYASİ FIRSAT
Budapeşte’de gerçekleştirilecek bu yüksek profilli zirve, önümüzdeki bahar yapılacak seçimlerde oy kaybı yaşayan Başbakan Viktor Orban için önemli bir siyasi fırsat sunabilir. Putin ile telefonda görüşen Orban, Facebook üzerinden “Hazırlıklar tam gaz sürüyor!” mesajını paylaştı.