Babamın Kitapları ve Çocukluğumuzun Lezzetli Sofraları
Babamın kitapları, derlemeleri, yayımlanan makale ve yazıları da bütçeye eklense de sonuç pek değişmiyordu. Ay sonunu ancak getiren bu hayatın içindeyse bizler çok ama çok mutlu, her açıdan tamamlanmış, çok sevilmiş, şımartılmış, ailenin bütün dikkatini üzerine toplamış ve kendileri için elden gelen her şey yapılan iki kardeştik. Ben onların ufak olanıyım. Çocukluğuma dair anılarımın odağında hep sofralar var. Sofralar hep çok lezzetliydi. Anne, teyze, yenge ve babaanne eli de olsa nihayetinde anne elindendi. Dışarıda yediğimiz tek şey kestane, haşlanmış mısır, soyulmuş salatalık, annemin eteğine takılıp semt pazarına gitmişsek bir dilim karpuz, bir dilim şeftali filan… Leblebi tozu, ipe dizilmiş alıç. Al sana nostalji. 🙂 Özledim mi, özledim tabii. O zamanları mı özledim, o zamanlardaki anneli-babalı, abili, sırtını dayamış, sorumsuz, laylaylom mutlu hali mi, bilmiyorum.
Kıyma ve Ailenin Bütçesi
Fiyatların gerçekten çok ciddi yükseldiği bugünlerde, bu konuyu köfteye ve dolmaya bağlayacağım. Çocukluğumuzun kırmızı et olarak bütçemize uyan, eve girebilen tek et cinsine yani. Bildiniz, kıyma. Pirzola, bonfile, biftek filan gibi parçaları ben çooook senelerden sonra tattım. Kısa bir dönem sonra ise kırmızı etin tamamını tam 25 sene boyunca, sıkıntılar yaşamaya başlayana kadar bıraktım. Şimdi hem çok sınırlı yiyorum hem de ilk günlerimdeki gibi, sadece kıyma. Kıyma bence çok dengeli, çok mantıklı bir ürün. Hazırlarken büyük, iri ve bütün parçalar hariç kemik üzerindeki eti özel bir bıçakla sıyırırlar. Kıyma da genelde etin yağlı bölümlerinden çekilir. Et yağı, etin kendisinden çok daha faydalı enzimler içerir. Omega 3 içerir. Et tek başına sindirime uygun değildir, sindirilemez. Sindirilebilmesi için et + yağ (etin yağı veya kuyruk yağı) yemek ve yedirmek gerekir.
Sağlıklı Beslenme ve Kıyma İle İlgili Düşünceler
Etin üzerine konuşmak, klavye elimde iken bile beni rahatsız ediyor. Bunu söylemezsem yalan olur, fakat özellikle yetişme çağında eksiksiz tüketilmesi gerekiyor. Sonrasında sağlıklı kalmak için ölçüyü yıldan yıla azaltmak gerektiğini de düşünüyorum. Bütünüyle sofradan kalktığında rehabilite edilmesi çok zor yaşamsal ve fonksiyonel kayıplar meydana geliyor, bunları da bizzat yaşadım. Bu yüzden yazmaya devam edeceğim. Eti 1 kilo yerine 2 kilo veya 3 kilo almak aile bütçesi için her zaman daha iyidir. Bereketle, bollukla paylaşılabilmesi için sağlıklı sebzeler ve eşlikçiler ile besinsel açıdan çok kıymetli sunumlara erişilir, hiç şüpheniz olmasın. Kıyma bereketli, lezzetli, dengeli ve sağlıklıdır. Tercihiniz bu yönde ise yapacağınız şey bir kısmını kavurup tuzlayıp soğutup porsiyonlara ayırmak. Bunu dondurucuya kaldırdığınızda kıymalı patates yemeği, sosyete mantısı, kıymalı börek, kıymalı taze fasulye, kıymalı tarhana çorbası gibi aile sofrasına çok yakışan bir sürü seçenek elinizin altında olacak. Diğer kısım dolma -sarma, elbette. İstediğinizi hazırlayın, 8’li 10’lu paketleyip donduruculara atın. İstediğinizde çıkarın. Salça tereyağı, suyla güzel bir sos hazırlayıp tencereye atın. 45 dakikada mis kokuları ile karışık dolma evinizde hazır.
Köfte Tarifleri ve Kıyma ile Harmanlanmış Lezzetler
Üçüncü kullanım alanı ise çoook geniş spektrumlu: Tadına doyulmaz köftelerimiz serisi. Herkesin annesi minik farklar ile yapar, ama anne köftesi tarifi genelde aynı. 600 gram tam yağlı dana kıyma 1 orta boy soğan Yarım demet maydanoz, ayıklanmış, ince ince doğranmış 2 dilim ıslanmış, suyu sıkılmış, rendelenmiş ekmek içi 1 ya da 2 yumurta, tercihinize göre 2 yemek kaşığı kadar süt 1 çay kaşığı kimyon 1 çay kaşığı karabiber Bir çay kaşığı tatlı toz biber 2 çay kaşığı tuz. Hepsi bu. İstenirse bir kaşık da zeytinyağı eklenebilir. İyice yoğurup bir kapta üzerini kapatarak buzdolabında 3-4 saat dinlendirmek lazım. En sonunda yine bir yoğurup şekillendirip tercih ettiğiniz yağda kızartabilirsiniz. Tercihiniz yağsız tava ise tavaya fırça ile yağ sürüp kızartın. İçi iyice pişmeli. Yanında tereyağlı domatesli pilav ve güzelce kızarmış ya da közlenmiş biber-domates de olursa ne güzel… 🙂 Efsanenin diğer adı, ekşili köfte. 6 aydan 106 yaşa kadar kim varsa herkese, hepsine faydalı. Lezzetli, besin değeri kusursuz, enfes tencere yemeğimiz. Yarım kilo orta yağlı kıyma Bir orta boy soğan Yarım çay kaşığı pirinç (kırık olmasın bence) Bir çay kaşığı tuz 1 çay kaşığı karabiber Yarım çay kaşığı pul biber 2-3 yemek kaşığı un Un hariç bütün malzemeyi güzelce yoğuralım, 2-3 saat beklesin. Sonra ufak ufak toplar yapıp tepsiye serptiğimiz unun içinde yuvarlayacağız. Köfte malzemesi dolapta mayalanırken, Bir patates, bir havuç, bir diş sarımsak, bir yemek kaşığı domates salçası, yeterince su. Kekik, karabiber, tuz. Bunları hazır edin. Sebzeleri küp küp doğrayalım. Tencerede 1-2 litre kadar suyu kaynatalım. İçine sıra