Bilim insanları, İran’ın Sistan-Belucistan eyaletindeki Taftan Yanardağı’nda 2023-2024 yılları arasında zirvede yaklaşık 9 santimetrelik bir yükselme tespit etti. Bu kabarmanın hala devam ettiği aktarıldı. Araştırmacılar, yer altındaki sıcak sıvıların ve gazların birikimi ya da yaklaşık 5 kilometre derinlikteki magmanın yukarı doğru baskı yapmasının bu hareketle ilişkili olabileceğini ifade etti.
DUMAN, KÜL VE GAZ ÇIKIŞI
2024 yılında bölgeden gelen bilgiler, kraterden duman ve kül çıkışı olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bu emisyonların artan jeotermal faaliyetlerin bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Çalışmanın başyazarı ve volkanolog Pablo González, “Taftan artık sönmüş değil, uyuyan bir volkan olarak değerlendirilmelidir. Şu anda patlama beklemiyoruz ama yer altında ciddi bir basınç birikiyor” dedi.
UYDULARDAN GELEN VERİLER
Ekip, “common-mode filter” adı verilen yeni bir uydu analiz yöntemiyle atmosferik parazitleri ortadan kaldırarak yer hareketlerini net olarak izledi. Verilere göre, deformasyon kaynağı zirvenin 470 ila 630 metre derinliğinde bulunuyor. Volkanın doğu ve batı yamaçlarında da yer değiştirmeler gözlemlendi. Bilim insanları, bu hareketliliğin yağış ya da depremle açıklanamayacağını, sadece volkan içi süreçlerden kaynaklandığını aktardı.
PANİK DEĞİL UYARI
Araştırmada, kabarmanın ardından herhangi bir çökme gözlenmemesi, basıncın hala sürdüğünü ve bölgenin potansiyel olarak tehlikeli olduğunu gösteriyor. González, “Bu çalışma insanlarda korku yaratmak için değil, İran’daki yetkililere bir uyarı niteliğinde” diyerek bölgenin düzenli olarak izlenmesi gerektiğinin önemine vurgu yaptı.
BÖLGEDEKİ OLASI TEHLİKELER
Taftan, Pakistan sınırına yakın Sistan-Belucistan bölgesinde, deniz seviyesinden yaklaşık 4 bin metre yükseklikte bulunuyor. En yakın yerleşim yerlerinden Khash kenti 130 kilometre, Zahedan ise 160 kilometre uzaklıkta. Pakistan tarafındaki Taftan kasabası ise yaklaşık 100 kilometre mesafede konumlanıyor.
MAKRAN VOLKANİK KUŞAĞI İNCELENECEK
Araştırmacılar, Taftan’daki hareketliliğin, İran ve Pakistan boyunca uzanan Makran volkanik kuşağının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını dile getiriyor.