TÜPRAŞ 2009 kârını açıkladı

Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (TÜPRAŞ) 2009 yılında 811 milyon lira net kar elde etti.

TÜPRAŞ’tan yapılan yazılı açıklamada, geçtiğimiz yılın dünya rafinerileri açısından rekabetin arttığı, ham petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği, rafineri marjının önceki yıllara göre çok sınırlı olduğu bir yıl olduğu belirtildi.

TÜPRAŞ açısından bakıldığında küresel krizin etkilerinin yaygınlaştığı, dünya ekonomisinin dip yaptığı, ilk çeyrekten itibaren global resesyonun son derece olumsuz etkilerine rağmen, operasyonel ve finansal esnekliğin ön plana çıkarılarak, sürekli değişen koşullara uyumun sağlandığı bir süreç olduğu bildirildi.

TÜPRAŞ’ın rafinaj sektöründe olumsuz global görünüm doğrultusunda bir çok petrol şirketinin rafinajda zarar ettiği geçen yıl, uyguladığı stratejilerle finansal açıdan güçlenerek karlı bir şekilde tamamlamayı başardığı, yüzde 88 artışla ulaştığı 811 milyon lira net kar düzeyi ile hedefini gerçekleştirdiği vurgulandı.

Geçen yıl dünyada büyük çoğunluğu Asya bölgesinde olmak üzere, kriz öncesi dönemde başlanılan bir çok rafineri projesinin devreye alındığı, dünya ekonomisinin küçüldüğü bir dönemde kapasite artışının özellikle OECD bölgesindeki zayıf tüketim ile birleşimi orta distilat başta olmak üzere, bölgesel ürün ticaretinde dengesizliklerin doğmasına yol açtığı ifade edilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

”Talep düşüşünün yanı sıra Asya ve Ortadoğuda açılan yeni rafineriler dengeyi tamamen bozmuştur. 2008 ve 2009 yılındaki toplam dünya petrol ürünleri tüketimi yaklaşık 1,6 milyon varil azalırken, açılan yeni rafinerilerin dünya üretim kapasitesini 2008’de yaklaşık 1 milyon varil, 2009 yılında da 2,0 milyon varil arttırmasıyla son 2 yılda toplam 4,6 milyon varillik bir arz fazlası oluşturdu. 2009 yılında rafinaj sektörünün refleksi olarak tanımlanabilecek, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşanan 1.2 milyon varil geçici ve kesin rafineri kapanmaları, arz fazlasını 3,4 milyon varil seviyesine çekti. Oluşan bu arz fazlalığının yanı sıra ürün ve ham petrollerde son 5 yılın üzerinde stok seviyelerine ulaşılınca, Akdeniz rafineri marjı 2009 yılında ortalamada 1,95 dolar/varil seviyelerine indi.

Kriz döneminde TÜPRAŞ tarafından etkin biçimde uygulanan tasarruf politikaları ile verimlilik arttırıcı yatırımlar ve iyileştirmelerin yanı sıra başarıyla gerçekleştirilen üretim ve satış optimizasyonu sonucunda pek çok petrol şirketinin rafinaj faaliyetinden zarar ettiği bu dönemde hedeflere ulaşılarak 1 milyar 16 milyon lira faaliyet karı elde edilmiştir.”

-YATIRIMLAR VE YENİDEN YAPILANMA ÇALIŞMALARI KARARLILIKLA SÜRDÜRÜLDÜ-

Açıklamada, krize rağmen yatırımların ve yeniden yapılanmaya yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğü geçen yıl 1,21 milyar lira faiz amortisman vergi öncesi kar (FAVÖK) elde edilirken, tamamlanan yatırımlar, operasyonel iyileştirmeler, şarj optimizasyonu ve aktif satış politikası sonucunda net dönem karının ise yüzde 88 artışla 811 milyon liraya ulaştığı belirtildi.

2008 yılında yüzde 11 olan Özkaynak karlılığı yüzde 22’e çıkarılırken, 215 milyon dolar olan net borç pozisyonu 2009 yılı sonunda 655 milyon dolar net nakite yükseltildi.

Sektördeki zayıf marj ortamında, rekabet gücünü yükselterek rafinaj karlılığını korumak için maliyet azaltan ve enerji tasarrufu sağlayan projeler geliştirilip şirketin faaliyet alanlarında verimliliğini artırmak üzere ”İşletme Mükemmelliği Programı” uygulandı. Bu çalışmalar kapsamında rafinerilerde 80 adet projenin gerçekleştirilmesi ile 2009 yılı içerisinde 79 milyon dolar olmak üzere, 3 yılda 244 milyon dolar artı değer oluşturuldu.
İşletme Mükemmelliği Programının yanı sıra maliyetlerin önemli bir kısmını oluşturan enerji giderlerinin azaltılması konusunda gösterilen gayret ve özenin her geçen gün arttırıldığına işaret edilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

”Hedefi belirlemek için sektörel kıyaslama çalışmaları yapılarak, enerji alanında belirlenen tasarruf projeleri hızla hayata geçirilmiş, 2009 yılında 31,6 milyon dolarlık enerji tasarrufu sağlanmıştır.

TÜPRAŞ operasyonel ve finansal gücünü geliştirmesinin yanı sıra şeffaflık ve kurumsal yönetimde hedef çıtasını her geçen gün daha yükseğe taşıyarak, 2008 yılında 8,20 olan Kurumsal Yönetim Derecelendirme notunu, 2009 yılında 8,34’e yükseltmiş ve İMKB kapsamında kurulan endekste ilk üç sırada yer alma geleneğini sürdürmüştür.

3 Aralık 2009 tarihinde uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, TÜPRAŞ’ın krize rağmen göstermiş olduğu güçlü performansını teyid ederek döviz cinsinden uzun vadeli kredi notunu iki kademe arttırmış, ülke tavan notu ve yatırım yapılabilir not seviyesi olan BBB eksiye yükseltti.

2009 yılında dip seviyelere gerileyen global rafineri marjları ve düşen ihraç ürün karlılığına karşın, operasyonel açıdan hampetrole göre daha uygun maliyetli yarımamulün dönüşüm ünitelerinde işlenmesi tercih edilmiş, yurtiçi talebi karşılayacak şekilde optimum üretim ve satış politikası uygulanmış ve beyaz ürün verimliliği artırılmıştır. Krizin reel sektörü en derin şekilde etkilediği 2009 yılı ilk çeyrek döneminde Kırıkkale ve Batman Rafinerileri başta olmak üzere yıl içerisinde planlanan bakımlar, talebin de zayıf olduğu bu döneme çekildi.”

-TOPLAM SATIŞ MİKTARI 21,5 MİLYON TON-

Global krizin yurt içi tüketim üzerindeki olumsuz etkilerine rağmen 18,2 milyon ton yurt içi satış gerçekleştirildiği, 2009 yılında karlılığı düşen ihracat miktarı 2008 yılına göre yüzde 46 azaltılarak 1,8 milyar dolar değerinde 3,3 milyon ton ürün ihraç edildiği, böylelikle TÜPRAŞ’ın 2009 yılı toplam satış miktarı 21,5 milyon ton olduğu belirtildi.

Yıl boyunca yaşanan krizin etkisini finansal verilerine en az yansıtacak şekilde optimum üretim ve satış politikasıyla toplam akaryakıt pazarının yaklaşık yüzde 60’ını karşılayan TÜPRAŞ, ülke benzin tüketiminin yüzde 2,7 azalmasına karşın, benzin satışlarını yüzde 1,9 oranında artırarak pazar payını yüzde 88 seviyesine yükseltti.

Türkiye’nin kırsal motorin tüketimi yüzde 9,4 daralırken, krizde kısılan vadeler, dağıtıcıların artan işletme sermayesi ihtiyacı kırsal motorin ithalatının artmasına neden olmuş ve TÜPRAŞ’ın kırsal motorin satışı ilave yüzde 10,6 azaldı. Düşük kükürtlü motorin tüketimi ise yüzde 17,3 artarken, TÜPRAŞ’ın satış miktarı 231 bin ton arttı.

Dünyadaki olumsuz seyrin aksine, Türkiye;de havayolu taşımacılığının yaygınlaşması ve sektörün gücünü korumasıyla ülkenin jet yakıtı tüketiminin yükselmesi, TÜPRAŞ’ın sivil jet yakıtı satışlarını yüzde 9 oranında arttırmasını sağladı. Askeri jet yakıtı satışlarıyla birlikte toplam jet yakıtı satışı 2008 yılına göre yüzde 16 oranında arttı.

-KAPASİTE KULLANIM ORANI YÜKSELTİLDİ-

TÜPRAŞ’ın, 2009 yılındaki küçülmeden sonra 2010 yılında global ekonomide beklenen büyüme, dünya enerji ve orta distilat ürün talebinde yükseliş beklentisini dikkate alarak 2010 yılında ara ürün dahil kapasite kullanım oranının yüzde 69’dan yüzde 76 seviyesine yükseltilmesi ve yaklaşık 2 milyon ton üretim artışı programlandığı ifade edilen açıklamada, 2010 yılının 2. yarısından itibaren iyileşmesi beklenen ihraç piyasası doğrultusunda ihracatını yükselterek toplam satışlarının 22,9 milyon tona ulaşması beklendiği bildirildi.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

”Rafinaj sektöründe olumsuz global görünüme rağmen finansal açıdan güçlenen TÜPRAŞ, operasyonel karlılığına katkı sağlayacak yatırımlarına hız verirken, geleceğine yön verecek kararlarını da bu dönemde almıştır. Devir sonrası dönemde atılan adımlarla, yatırımların devam etmeyeceğine yönelik önyargılı tüm bakış açılarının da yersiz olduğu 1,2 milyar dolarlık yatırım harcaması ile ortaya konulmuştur. Geçen süre zarfında tıkanmış olan yatırımlar tamamlanarak, TÜPRAŞ’ın tüm üretim ve satış altyapısı Euro V standartlarına yükseltildi. Aynı dönemde mevcut yatırım planına ek olarak ürün ve ham petrol paçallama, enerji verimliliği gibi bir çok proje de başarıyla hayata geçirildi. 2010 yılında karlılık ve operasyonel verimliliği artırıcı projelerin ağırlıkta olduğu 290 milyon dolar tutarında yatırım harcaması programlandı.”

-”İZMİT RAFİNERİSİ AVRUPANIN EN KOMPLEKS RAFİNERİLERİNDEN BİRİ OLACAK”-

Tamamlanan bu yatırımlara ilave olarak gelecekte çok daha karlı ve güçlü olmasını sağlayacak, Fuel Oil Dönüşüm projesinde yüklenici firma seçimi yapılarak sözleşme imzalandığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

”2014 yılı başında devreye alması hedeflenen bu yatırım ile ülkemiz motorin açığını üretimden karşılama yolunda önemli yol katedilmiş olacaktır. Bu projenin tamamlanması ile İzmit Rafinerisi Avrupa’nın en kompleks rafinerilerinden biri olacak ve 400 milyon doların üzerinde ilave FAVÖK oluşturulacak. Proje ile hem ülkemizin net ithalatçısı konumunda olduğu motorin arzına katkıda bulunulacak, hem de TÜPRAŞ’ın rekabet gücü ve karlılığı daha da arttırılmış olacak.”