İSTİHBARAT VERİLERİNDEN GAZZE’DEKİ KATLİAM ORANLARI
İsrail ordusuna ait bir istihbarat veritabanından elde edilen verilere göre Gazze’de İsrail güçleri tarafından hayatını kaybeden her altı Filistinliden beşinin sivil olduğu öne sürülüyor. Bu oran, son yıllarda savaşlarda sıkça karşılaşılmayan düzeyde bir katliam oranına işaret ediyor. Guardian, +972 Magazine ve Local Call’un ortak araştırmasına göre, savaşın 19. ayında İsrail istihbarat yetkilileri, Hamas ve Filistin İslami Cihad’dan (PIJ) 8 bin 900 savaşçıyı ya ölü ya da “muhtemelen ölü” olarak listeledi. Öldürülenlerin yüzde 83’ünün sivil olduğu belirtiliyor.
ÖLDÜRÜLEN FİLİSTİNLİLERİN SAYISI VE KAYITLAR
Gazze’de sağlık yetkililerine göre, İsrail saldırıları sonucunda toplam 53 bin Filistinli yaşamını yitirmişti; bu rakam hem savaşçıları hem de sivilleri kapsıyor. İsrail askeri istihbarat veritabanındaki savaşçılar toplamın yalnızca %17’sini oluşturuyordu ve bu durum, ölenlerin %83’ünün sivil olduğunu ortaya koyuyor. Bu oranın, dünyanın başka bölgelerinde meydana gelen savaşlarla karşılaştırıldığında son derece yüksek olduğu ifade ediliyor; Suriye ve Sudan’daki çatışmalarla bile dikkat çeken bir fark oluşturuyor. Uppsala Çatışma Veri Programı’ndan (UCDP) Therése Pettersson, “Ölenler arasında sivillerin bu oranda yüksek olması dikkat çekici, özellikle de bu kadar uzun süre devam eden bir çatışmada bu kayda değer” diyor.
SİVİLLERİN KATLİAMI VE SOYKIRIM İDDİALARI
Birçok soykırım araştırmacısı, hukukçu ve insan hakları aktivisti, sivillerin kitlesel katliamı ve açlığa mahkûm edilmesi nedeniyle İsrail’in Gazze’de soykırım gerçekleştirdiğini öne sürüyor. İsrail ordusu, Local Call ve +972 Magazine’in sorduğu sorulara veritabanının varlığını ya da Hamas ve PIJ’ye ait ölüm verilerini reddetmedi. Guardian, aynı veriler hakkında yorum istediğinde ise yanıtlarını “yeniden ifade etmeye” karar verdiklerini belirtti.
GİZLİ VERİLER VE SİVİLLERİN HEDEF ALINMASI
Veritabanı, Hamas ve PIJ’in askeri kanatlarında yer alan 47 bin 653 Filistinlinin ismini içeriyor. Bu veriler, Gazze’de ele geçirilen fakat doğrulanmamış iç belgelerden toplanmış. Yetkililerin açıkladığı rakamlar, Hamas bağlantılı devlet memurları ve polis gibi sivilleri de kapsıyor olabilir. Oysaki uluslararası hukuk, sivil hedeflere saldırılmasını yasaklıyor. Ayrıca, İsrail askeri, Gazze’de kimlik tespiti olmadan ölümleri militan olarak bildirme yetkisine sahip.
ASKERLERDEN VE ANALİSTLERDEN AÇIKLAMALAR
Emekli general Itzhak Brik, bazı askerlerin Hamas kayıplarını abarttığını belirtiyor. “Açıklanan sayılarla gerçekte olan arasında hiçbir bağlantı yok. Hepsi boş” diyen Brik, Gazze’de öldürülenlerin çoğunun sivil olduğunu kaydetti. Gazze’nin büyük bölümü ciddi şekilde tahrip olmuş olsa da gizli veritabanı, ordu tarafından militan olarak kabul edilen yaklaşık 40 bin kişinin hâlâ hayatta olduğunu göstermekte. Filistinli analist Muhammad Shehada, “İsrail kamuya açıkladığı militan ölü sayısını abartıyor” ifadelerini kullanıyor.
İNSANİ YARDIM KAYNAKLARINA SALDIRILAR
Savaşın başından beri sivil ölüm oranı artışı olmuş olabilir. Çünkü İsrail, savaş boyunca Filistinlilere yiyecek sağlayan BM ve insani yardım kuruluşlarının işlevini durdurmaya çalıştı. İsrail güçleri, askeri yasak bölgelerdeki yiyecek dağıtım merkezlerine giden yüzlerce kişiyi öldürdü. Şu anda, Gazze’de açlıkla karşı karşıya olan insanlar yeni bir kara harekâtından endişe ediyor.
İSRAİL HÜKÜMETİNİN SAVUNMALARI
İsrail hükümeti, savaşın, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırıları sonucunda 1200 kişinin ölümünden dolayı meşru müdafaa olduğunu savunuyor. Ancak siyasi ve askeri liderler düzenli olarak soykırıma varan söylemler kullanıyorlar. Savaşın başlangıcında askeri istihbaratın başında olan bir generalin söylediği, “her bir kişi için 50 Filistinlinin ölmesi gerektiği” ifade ediliyor.
ELEŞTİRİLER VE İNSAN HAKLARI İHLALLERİ
Oxford Üniversitesi uluslararası ilişkiler profesörü Neta Crawford, İsrail’in taktiklerinin sivilleri korumaya yönelik geçmişteki uygulamaların terk edildiğini gösterdiğini belirtiyor. “Sivil ölüm oranlarına ve bombardımanla altyapı yıkımına bakarsanız, durum oldukça farklı. Bu bir nüfusu boyun eğdirme ve toprak kontrolü savaşı” şeklinde yorumlanabilir.