DAVRANIŞ EKİBİNDEN ÖNEMLİ BİR ÇALIŞMA
Cambridge Üniversitesi’nden davranış ekoloğu Alexandra Schnell ve ekibinin gerçekleştirdiği araştırma, mürekkep balıklarının ünlü “marshmallow testi”nin uyarlanmış versiyonunu başarılı bir şekilde geçtiğini ortaya koydu. Orijinal testlerde çocuklardan, önlerindeki şekerlemeyi yemeden beklemeleri istenir. Bekleyebilenler daha büyük bir ödül kazanır. Bu test, geleceğe yönelik planlama ve özdenetim gibi bilişsel yetenekleri ölçmek amacı taşır.
MÜREKKEP BALIĞI DENEYİ
Araştırmacılar, altı mürekkep balığını özel bölmelerle tasarlanmış akvaryumlarda inceledi. Bu deneyi yaparken, daha az tercih edilen bir yiyecek olarak çiğ karides hemen ulaşılabilirken, daha cazip olan canlı karides belirli bir süre (10–130 saniye) bekledikten sonra erişilebilir hale geldi. Eğer mürekkep balığı hemen karidese yönelirse, ödül olan canlı karidesin kaldırılacağı kaydedildi.
BİLİMSEL BULGULAR VE BAŞARI
Deney sonucunda tüm mürekkep balıkları, ödüllerini erteleyip beklemeyi seçerek daha lezzetli yiyeceğe ulaşmayı başardı. Bazı bireylerde bekleme süresi 130 saniyeye kadar ulaştı. Bilim insanları, bu durumu şempanze ve kargalar gibi büyük beyinli omurgalılarla kıyaslanabilir bir başarı olarak değerlendiriyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayınlanan araştırmanın ikinci aşamasında mürekkep balıklarının görsel ipuçlarını öğrenme ve değişime uyum sağlama becerileri test edildi. En hızlı öğrenen mürekkep balıklarının, aynı zamanda en uzun süre bekleyebilenler olduğu görüldü. Bu durum, özdenetim ile öğrenme kabiliyeti arasında bir ilişki olabileceği fikrini öne sürdü.
KALİFİYE HAYAT TARZI VE GELİŞİM
Mürekkep balıkları, ne alet kullanabiliyor ne de yiyecek depoluyor; ayrıca sosyal canlılar da değiller. Araştırmacılar, bu özelliğin mürekkep balıklarının avlanma biçiminden kaynaklanabileceğini düşünmekte. Genellikle kamuflaj altında gizlenerek bekleyen mürekkep balıkları, avlanma anlarında ortaya çıkıyor. Bu da onlara, daha iyi bir yiyeceğe ulaşmak adına bekleyebilme yeteneği kazandırmış olabilir ve bu durum, hayatta kalma avantajı sunuyor.
ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR VE GELECEK OLASILIKLARI
Daha önce mürekkep balıklarında “anıya benzer hafıza” tespit edilmişti. 2024 yılında gerçekleştirilen başka bir çalışmada ise “yanlış anılar” oluşturdukları gözlemlendi. Bilim insanları, bu bulguların mürekkep balıklarının geleceğe yönelik planlama yapabilme olasılığını araştırmak için güçlü bir temel sunduğunu belirtiyor.