Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, ‘Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu’ hazırladı. Bu raporda, depremlerin yol açtığı yıkımın boyutları ile bölgedeki projelere dair bilgiler sunuldu.
2025’TE 3,6 TRİLYON TL HARCADI
Rapora göre, merkezi yönetim bütçesinden deprem sonucu oluşan kayıpların giderilmesi ve afet risklerinin azaltılması için 2025 yılı sonu itibarıyla toplamda 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldı. Depremler sonrası geçen 3 yıl içinde kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası oluşumlarla iş birliği yapılarak, deprem hasarlarının telafisi için ihtiyaç değerlendirmeleri gerçekleştirildi.
433 BİN KONUT VE 21 BİN İŞ YERİ KURASI TAMAMLANDI
Afetzedelerin barınma ihtiyaçlarının öncelikli olarak karşılanmasına yönelik yatırımlar sürerken, kalıcı konut projelerinin inşasında sona gelindi. Bugüne dek düzenlenen kura törenleriyle toplam 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yerinin kurası tamamlandı.
DERSLİK SAYISI YÜZDE 15 ARTACAK
Eğitim-öğretim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi adına yürütülen çalışmalarda, 13 bin 321 derslik için toplam 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için ise 6.9 milyar lira harcama yapıldı. Tüm inşaat çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, deprem öncesine göre derslik sayısında yüzde 15 artış hedefleniyor.
ÜNİVERSİTELER İÇİN 5,1 MİLYAR LİRA AYRILDI
Bölgede bulunan üniversitelerin fakültelerinin yeniden inşası, güçlendirilmesi ve bakım onarımları ile kampüs altyapı yenilemeleri için toplamda 5,1 milyar lira harcadı. 2026 Yılı Yatırım Programı’nda depremde zarar gören yapılar için bu üniversitelere 2,4 milyar lira ödenek ayrıldığı bilgisi verildi.
İŞ GÜCÜ PİYASASINI DESTEKLEME ÇABALARI
Deprem bölgesinde istihdam kaybını önlemek ve iş gücü piyasasını desteklemek adına aktif iş gücü politikalarına önem verildi. Bu çerçevede, bölgedeki 11 ilde toplam 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından yararlandı; bu alana yaklaşık 2.9 milyar lira kaynak tahsis edildi. Ayrıca, yerel yönetimlerin hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi için merkezi yönetim bütçesinden yaklaşık 4 milyar lira aktarım yapıldı.
ENERJİ ALTYAPISINA 51,1 MİLYAR TL HARCADI
Toplam proje hacmi 21.9 milyar lira olan projeler aracılığıyla, deprem bölgesindeki belediyelerin acil nitelikli altyapı ve araç ekipman talepleri karşılanıyor. Özellikle elektrik dağıtım şebekesi gibi enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesi için 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar lira harcama yapıldı.
TARIM, ULAŞTIRMA VE SANAYİ ALANINDA YATIRIMLAR
Kara yolu ve otoyolların zararlarının telafisi için geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık 19,8 milyar lira harcandı. Yeni yerleşim alanları ile konut ve sosyal tesis alanlarına erişim sağlamak amacıyla 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için yaklaşık 8,5 milyar lira tahsis edildi. Ayrıca, demir yolu hatlarının onarımı için 2025 sonuna kadar 26.4 milyar lira yatırım yapılırken, 2027 yılına kadar 31.5 milyar lira harcama planlandığı ifade edildi. Tarım sektörü için de 2025’te 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek verildi.
SANAYİCİLER İÇİN 17,6 MİLYAR LİRA KAYNAK SEFERBER EDİLDİ
Özellikle imalat sanayisinin geliştirilmesi ve bölgenin yeniden ayağa kaldırılması amacıyla sanayicilere yönelik toplam 17,6 milyar liralık bir kaynak harekete geçirildi. Küçük sanayi sitesi yatırımları ve KOSGEB’in destekleriyle sanayi kesiminin toparlanmasına katkı sağlanmaya çalışılıyor.
İYİLEŞTİRME ÇALIŞMALARINDA BÜYÜK İLERLEME KAYDEDİLDİ
Ekonomik ve sosyal etkileri büyük olan depremin ardından başlatılan yoğun çalışmalar sonucunda toparlanma süreci büyük ölçüde tamamlanmış durumda. Raporda, “İyileştirme çalışmalarında kapsayıcı, planlı ve birbirini bütünleyen yatırımlar gerçekleştirilerek gerekli finansmandan ve insan kaynağından faydalanılmıştır. Kaynak tahsisleri, bölgenin deprem sonrası yeniden imar edilmesine yönelik çalışmalara öncelik vermiştir. Depremden zarar gören vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçlarının karşılanması ve kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulabilmesi için gerekli altyapının sağlanmasıyla ekonomik ve sosyal yaşamın iyileşmesine yönelik çalışmalar ilerleme kaydedilmiştir.” açıklamasına yer verildi.