GÜMRÜKSÜZ ALIŞVERİŞ SINIRLARI KALKIYOR
Türkiye’de gümrüksüz online alışverişte uygulanan 30 euroluk limitin kaldırılması gündemde. Bu durum, yurtdışından sipariş edilen her ürünün normal ithalat rejimine tabi olmasını sağlayacak; ürün türüne göre gümrük vergisi, yüzde 20 KDV ve gerekiyorsa ÖTV eklenerek işlem yapılacak. Ek olarak, gümrük sunum ücreti ve damga vergisi gibi yeni masraflar da doğabiliyor. Yani 30 Euro üzerindeki alışverişlerde süreç daha karmaşık ve maliyetli hale geliyor. Konuyla ilgili bir kaynak, “Konu Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin de gündeminde. Çin kaynaklı e-ticaret sitelerinin Türkiye’ye satışları aylık 300 milyon doları geçti. Her gün 10 milyon dolar demek bu. Mevzuata aykırı ürünler çok daha rahat bir şekilde giriyor. 30 euroluk limitin sıfırlanması ile ilgili çalışma devam ediyor. Bu konu ile ilgili her ürün gümrük mevzuatına tabi olmalı. Bunun için Ticaret Bakanlığı yetkilileri çalışıyor. Tahammül edilecek tarafı kalmadı. Gelen her ürün gümrük mevzuatına tabi olmalı” açıklamasında bulundu.
TİCARET BAKANLIĞI’NDAN AÇIKLAMA
İnternette gümrüksüz alışveriş döneminin sona ereceği yönündeki iddialar sonrasında Ticaret Bakanlığı kaynakları bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Sektörün bu yönde uzun süredir bir çalışması var. Ancak Ticaret Bakanlığı’nın limitlerin düşürülmesine ya da sıfırlanmasına ilişkin bir çalışması yok. Bu yönde atılmış bir adım da yok” ifadelerine yer verildi.
AB’de Temu’nun 92 milyon, Shein’in ise 130 milyondan fazla kullanıcısı olduğu belirtiliyor. 2024 yılında AB’ye 4,6 milyar dolarlık 150 euro altı paket girişi gerçekleşti. Bu rakam, 2023’e göre iki katına, 2022’ye göre ise üç katına denk geliyor. Bu paketlerin yüzde 91’i Çin’den gelmiş durumda. Türkiye’de ise Temu, geçen yılın Temmuz ayında yaklaşık 7 milyon erişim elde ederken, şu durumda 29 milyon ziyaretçiye ulaştı. Bu sayı, Amazon Türkiye’nin kullanıcı sayısını geçmiş durumda. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2025 yılının ilk altı ayında e-ithalat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 65 artarak 155 milyar 381 milyon TL’ye ulaşmış. Bu süreçte yabancı kartlarla Türkiye’den yapılan online harcamalar sadece yüzde 7,4 artarak 78 milyar TL’den 83 milyar TL’ye çıkmış durumda.
TEMU’NUN UCUZ SATIŞ STRATEJİLERİ
Temu’nun ucuza ürün satmasının birkaç önemli nedeni mevcut. Öncelikle şirketin Çin merkezli olması, üretim ağını doğrudan platforma bağlayarak aracıların devre dışı kalmasını sağlıyor. Bu sayede ürünler doğrudan üreticiden tüketiciye ulaştırılarak maliyet ciddi ölçüde düşürülüyor. Temu’nun sahibi PDD Holdings, büyük ölçekte üretici ilişkileri sayesinde bazı ürünleri neredeyse maliyetine satma olanağı buluyor. Şirketin amacı kısa vadede kâr elde etmek değil, pazar payını hızla artırmak. Düşük fiyatların bir diğer nedeni ise vergi ve gümrük muafiyetleri. Avrupa Birliği’nde 150 euro altındaki, Türkiye’de ise 30 euro altındaki siparişlerde gümrük vergisi alınmıyor. Temu, bu muafiyetlerden yararlanarak daha ucuz ürünler sunabiliyor. Ayrıca, Çin devleti e-ihracatı desteklediği için lojistik maliyetleri düşük tutuluyor.
ONLINE TİCARETTE ZORLUKLAR ARTIYOR
Türkiye’de yurtdışından gelen alışverişlerde 30 euroya kadar olan ürünler için basit bir vergi sistemi uygulanıyor. Avrupa Birliği ülkelerinden gelen siparişlerde yüzde 30, AB dışından gelenlerde ise yüzde 60 oranında vergi tahsil ediliyor. Ancak alışveriş tutarı 30 euroyu aştığında normal ithalat rejimi devreye giriyor; bu durumda gümrük vergisi oranları, ürün türüne göre değişiyor. Yüzde 20 KDV ve ürün cinsine göre değişen ÖTV de alışverişe ekleniyor. Dolayısıyla, 30 euro üzerindeki alışverişlerde vergi oranları sabit değil; farklı ürün gruplarında çeşitli yükümlülükler ortaya çıkıyor.