2025 NOBEL FİZİK ÖDÜLÜ SAHİPLERİ AÇIKLANDI
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi’nde gerçekleştirilen basın toplantısında, 2025 Nobel Fizik Ödülü’nün sahipleri belirlendi. Yapılan açıklamaya göre, ABD’nin California eyaletinde görev yapan İngiliz John Clarke, Fransız Michel Devoret ve ABD’li John Martinis, “elektrik devresinde makroskopik kuantum mekanik tünelleme ve enerji kuantizasyonunun keşfine” yönelik çalışmaları nedeniyle bu ödüle layık görüldü. Daha önce 2024 Nobel Fizik Ödülü, “yapay sinir ağları ile makine öğrenimini sağlayan çalışmalara” imza atan ABD’li John Hopfield ve İngiliz asıllı Kanada vatandaşı Geoffrey Hinton’a verilmişti.
JOHN CLARKE’NIN HAYATI
İngiliz fizikçi John Clarke, 1942’de İngiltere’nin Cambridge kentinde dünyaya geldi. 1964’te Cambridge Üniversitesi Fizik Bölümü’nden mezun olan Clarke, 1968’de aynı üniversitede doktora eğitimini tamamladı. Günümüzde ABD’deki California Berkeley Üniversitesi Fizik Bölümünde profesör olarak görev yapıyor.
MİCHEL DEVORET’İN KATKILARI
Fransız bilim insanı Michel Devoret, 1953’te Fransa’nın başkenti Paris’te doğdu. 1982’de Paris-Saclay Üniversitesinde fizik doktorasını tamamlayan Devoret, şu anda ABD’deki Yale Üniversitesi ve California Üniversitesi Santa Barbara yerleşkesinde profesör olarak çalışmalarını sürdürüyor.
JOHN MARTİNİS HAKKINDA BİLGİLER
John Martinis, 1958’de ABD’de doğdu. Eğitimini California Berkeley Üniversitesi Fizik Bölümünde lisans ve doktora seviyesinde tamamlayan Martinis, halen California Üniversitesi Santa Barbara yerleşkesinde profesör olarak görev yapıyor.
NOBEL ÖDÜLÜ NEDİR?
İsveçli Alfred Nobel’in vasiyeti üzerine ölümünden sonra 9 Haziran 1900’de kurulan Nobel Vakfı, insanlığa önemli katkılarda bulunanlara verdiği ödüller ile dünyada en prestijli ödüller arasında yer alıyor. Nobel Ödülleri, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp dalında en başarılı kabul edilen kişilere veya kuruluşlara veriliyor. Ayrıca, 1968’de İsveç Merkez Bankası’nın Alfred Nobel’in anısına ekonomi dalında ödül verilmesine karar vermesiyle, Nobel Ekonomi Ödülü de ilk kez 1969’da verilmeye başlandı. Her yıl Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenen törenle ödüller sahiplerine takdim ediliyor. Ödüllerin 1901’deki başlangıcından itibaren bazı yıllarda verilmediği görülüyor. Toplamda 49 defa yapılan ödül iptallerinin çoğu, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında gerçekleşti. Ödül törenleri, Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de de gerçekleştirilemedi.