Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen TÜBİTAK destekli proje, büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarını yerli olarak geliştirerek hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor. Projenin odağında sığır sağlığının anlık olarak izlenmesi yer alıyor. Çalışmalar dört üniversiteden uzman akademisyenlerin katılımıyla multidisipliner bir yapıda sürdürülüyor.
YERLİ SENSÖRLE BUZAĞI ÖLÜMLERİ AZALACAK
Proje yürütücülerinden Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, rumen sensör bolusunun ithal bir ürün olduğunu belirtti. Bu ürünü yerli ve milli imkanlarla üreterek süt ve et verimini artırmayı amaçladıklarını söyledi. Sensörün hayvanın rumen adı verilen mide bölgesine yerleştirildiğini aktaran Ertay, buradaki sıcaklık ve pH değerlerinin sürekli olarak dışarıya alındığını ifade etti.
SÜT VE ET VERİMİ İÇİN GELECEK ÖNGÖRÜSÜ SAĞLANIYOR
Bu veriler sayesinde midedeki tüm aktivitelerin gözlemlenebilir hale geldiğini vurgulayan Ertay, bilgilerin bilgisayar veya tablete aktarıldığını dile getirdi. Verileri aldıktan sonra altı aylık süreçteki süt verimi ve kızgınlık zamanı gibi geleceğe yönelik öngörülerin kuvvetlendiğini söyledi. Ayrıca hayvanın doğumunun yaklaşıp yaklaşmadığı veya hastalık durumunun olup olmadığı sorularına da cevap aranabildiğini kaydetti.
TABLETTEN ANLIK TAKİPLE HASTALIK ERKEN TEŞHİS EDİLECEK
Ertay, Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yüzde 15 seviyesinde olduğuna dikkat çekti. Rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde ise bu oranın yüzde 2 veya 3 seviyelerine kadar düştüğünü açıkladı. Geliştirilecek ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin büyük ölçüde azalacağını öngördüklerini söyledi. Polimer malzemeden üretilen sensörün hayvanın midesine zarar vermediğini belirtti.
Sensörün hayvanın midesinde beş yıldan uzun süre kalabildiğini ifade eden Ertay, buradan aktarılan bilgileri veterinerlerin veya çiftçilerin tabletten inceleyebileceğini anlattı. Çiftçinin verileri okuyarak hayvanın kızgınlık dönemi veya olası bir hastalık hakkında bilgi sahibi olacağını söyledi. Ertay, üretimin ardından sensörün on hayvanın midesine yerleştirilerek test edileceğini dile getirdi.
On sekiz aylık projeyle tarımda ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi hedeflediklerini ifade eden Ertay, başarı durumunda sürdürülebilir tarıma önemli katkı sunmayı beklediklerini sözlerine ekledi.